Tarım ve Orman Bakanlığı, vatandaşların güvenilir gıdaya ulaşmasını sağlamak amacıyla yürüttüğü denetimlerin sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmaya devam ediyor. Bakanlığın güncellediği taklit ve tağşiş listesinde et ve şarküteri ürünlerinden salçaya, peynirden zeytinyağı ve bala kadar farklı ürün grupları yer aldı. Laboratuvar incelemelerinde bazı kavurma ve tantuni ürünlerinde tek tırnaklı hayvan eti tespit edilirken, salça ürünlerinde mevzuata aykırı gıda boyası kullanıldığı belirlendi. Uygunsuzluk tespit edilen firma, marka ve ürün bilgileri Bakanlığın Güvenilir Gıda sistemi üzerinden tüketicilerin erişimine açıldı.
Taklit ve Tağşiş Yapılan Ürünler Kamuoyuna Açıklandı
Tarım ve Orman Bakanlığı, rutin denetimler sırasında alınan numuneleri yetkili laboratuvarlarda inceleyerek mevzuata uygunluklarını kontrol ediyor. Analiz sonucunda içeriği etikette belirtilen bilgilerle uyuşmayan veya ürüne başka bir madde katıldığı kesinleşen gıdalar taklit ve tağşiş listesine ekleniyor.
Bakanlığın güncel duyurusunda bitkisel yağ, et ve şarküteri, süt ürünleri, baharat, salça ve bal gibi birçok ürün grubunda uygunsuzluk tespit edildi. Listede firmaların adı, ürünün markası, parti veya seri numarası, üretim yeri ve tespit edilen uygunsuzluk bilgileri bulunuyor.
Bakanlık, laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen ürünlerin bilgilerini ilgili mevzuat doğrultusunda kamuoyuyla paylaşıyor.
Kavurma ve Tantunide Tek Tırnaklı Eti Tespit Edildi
Güncellenen listede en fazla dikkat çeken tespitlerden biri et ve şarküteri ürünlerinde yaşandı. Bazı kavurma ve tantuni ürünlerinde tek tırnaklı hayvan eti bulunduğu açıklandı.
Tek tırnaklı ifadesi; at, eşek ve katır gibi hayvanları kapsıyor. Etiketinde farklı bir hayvan türünün eti bulunduğu belirtilmesine rağmen laboratuvar analizlerinde tek tırnaklı hayvan etine rastlanması, ürünün içeriğinin tüketiciye doğru şekilde bildirilmediğini ortaya koyuyor.
Bu tür uygunsuzluklar yalnızca tüketicinin ekonomik olarak yanıltılması anlamına gelmiyor. Etin kaynağı, kesim koşulları, saklama süreci ve sağlık kontrollerinin yapılıp yapılmadığına ilişkin soru işaretlerine de neden oluyor.
Salçada Mevzuata Aykırı Gıda Boyası Kullanıldı
Denetimlerde bazı tatlı biber salçası ürünlerinde gıda boyası kullanıldığı da tespit edildi. Bakanlığın yayımladığı listede söz konusu uygunsuzluk, “gıda boyası tespiti” şeklinde yer aldı.
Salçanın rengi, kullanılan domates veya biberin kalitesi, üretim yöntemi ve yoğunluğuna göre doğal olarak oluşuyor. Ürünü daha canlı ve kaliteli göstermek amacıyla mevzuata aykırı boya eklenmesi ise tüketicinin ürünün gerçek niteliği konusunda yanıltılmasına yol açıyor.
Vatandaşların salça satın alırken yalnızca ürünün rengine göre karar vermemesi; etiket, işletme kayıt numarası, son tüketim tarihi ve ambalaj bütünlüğünü de kontrol etmesi önem taşıyor.
Peynir ve Süt Ürünlerinde Bitkisel Yağ Tağşişi
Taklit ve tağşiş listesinde süt ve süt ürünleri de önemli yer tuttu. Bazı peynir ve benzeri ürünlerde süt yağı yerine bitkisel yağ kullanıldığı veya ürünün içeriğinde etikette belirtilmeyen farklı maddelere rastlandığı bildirildi.
Bitkisel yağ kullanılarak üretilen bir ürünün peynir veya süt ürünü gibi satışa sunulması, hem tüketicinin yanıltılmasına hem de gerçek süt ürünü üreten firmalar açısından haksız rekabete neden oluyor.
Ürün etiketlerinde kullanılan süt türü, yağ oranı, katkı maddeleri ve besin değerlerinin açık biçimde belirtilmesi gerekiyor. Tüketicilerin özellikle piyasa ortalamasının çok altında fiyatla satılan süt ürünlerinde daha dikkatli davranması öneriliyor.
Zeytinyağı ve Balda Karıştırıcı Maddeler Bulundu
Denetimlerde zeytinyağı ve süzme bal ürünlerinde de ürünün niteliğine uygun olmayan içerikler tespit edildi. Bakanlığın açıklamasına göre başka yağların zeytinyağına karıştırılarak ürünün saf zeytinyağı gibi piyasaya sunulması taklit ve tağşiş kapsamında değerlendiriliyor.
Bal ürünlerinde ise farklı şeker kaynakları veya ürünün doğal yapısına uygun olmayan maddeler kullanılması, balın gerçek niteliğini bozuyor. Bu uygulamalar sonucunda tüketici daha düşük değer taşıyan bir ürünü doğal ve kaliteli ürün fiyatıyla satın almış oluyor.
Özellikle zeytinyağı ve bal gibi yalnızca görüntü veya tat üzerinden gerçekliği kolayca anlaşılamayan ürünlerin güvenilir satış noktalarından alınması önem taşıyor.
Taklit ile Tağşiş Arasındaki Fark Nedir?
Bakanlık, uygunsuz ürünleri tespit edilen yönteme göre farklı başlıklar altında yayımlıyor. Taklit veya tağşişin bir türünde ürüne aynı değeri taşımayan başka bir madde ekleniyor. Farklı bitkisel yağların zeytinyağına karıştırılarak saf zeytinyağı gibi satılması bu duruma örnek gösteriliyor.
Diğer yöntemde ise ürüne temel özelliğini ve besin değerini veren maddelerin tamamı veya bir bölümü mevzuata aykırı biçimde azaltılıyor ya da çıkarılıyor. Örneğin tereyağındaki yağ oranının yasal sınırın altında olması bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Her iki uygulama da tüketicinin ürünün niteliği, içeriği ve ekonomik değeri konusunda yanıltılması anlamına geliyor.
Vatandaşlar Güncel Listeye Nasıl Ulaşabilir?
Taklit veya tağşiş yapıldığı laboratuvar sonuçlarıyla kesinleşen ürünler, Tarım ve Orman Bakanlığının Güvenilir Gıda platformunda yayımlanıyor. Tüketiciler listede duyuru tarihi, ürün grubu, firma adı, marka, ürün adı, uygunsuzluk türü, parti numarası ve üretim yeri gibi bilgilere ulaşabiliyor.
Güncel duyurulara e-Devlet üzerinden sunulan “Güncel Gıda Kamuoyu Duyurusu Hizmeti” aracılığıyla da erişilebiliyor. Daha önce yayımlanarak işlemleri tamamlanan kayıtlar ise sonlandırılmış gıda duyuruları bölümünden görüntülenebiliyor.
Şüpheli Ürünler Nereye Şikâyet Edilebilir?
Tüketicilerin satın aldıkları gıdanın etiketinde eksiklik bulunması, ürünün tadı, kokusu veya görünümünde şüpheli bir durumla karşılaşması halinde durumu yetkili kurumlara bildirmesi gerekiyor.
Şikâyet sırasında ürünün ambalajının, fiş veya faturasının, parti numarasının ve mümkünse fotoğraflarının saklanması inceleme sürecini kolaylaştırabilir. Açıkta satılan, etiketi bulunmayan, ambalajı zarar görmüş veya olağan dışı derecede düşük fiyatlı ürünlerden kaçınılması da gıda güvenliği açısından önem taşıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının düzenli olarak güncellediği taklit ve tağşiş listesi, tüketicilerin satın aldıkları ürünleri kontrol edebilmesine imkân sağlıyor. Vatandaşların alışveriş öncesinde marka ve ürün bilgilerini sorgulaması, şüpheli durumları yetkililere bildirmesi hem halk sağlığının korunmasına hem de haksız rekabetin önlenmesine katkı sağlayabilir.
