Türkiye, son yıllarda savunma sanayisinde attığı yerli ve milli adımlarla dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.

İnsansız hava araçları, akıllı mühimmat sistemleri ve yüksek teknoloji odaklı projelerle küresel ölçekte adından söz ettiren Türkiye, bu alandaki üretim kapasitesini her geçen gün daha da ileri taşıyor.

Son olarak tanıtılan yeni kamikaze İHA Toyca-05, düşük maliyetli yapısı, sürü uçuş kabiliyeti ve otonom taarruz özellikleriyle savunma sanayisinde yeni bir aşamaya işaret etti.

TAM OTONOM UÇUŞ VE SÜRÜ KABİLİYETİYLE ÖNE ÇIKIYOR

Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, yeni insansız hava aracı Toyca-05’i kamuoyuna duyurdu. Tamamen yerli tasarımla geliştirilen sistem, tam otonom uçuş kabiliyeti ve sürü yeteneğiyle öne çıktı. Düşük maliyetli yapısıyla dikkat çeken Toyca-05’in, yılda on binlerce adet üretilebilecek kapasiteye sahip olduğu belirtildi.

SKYDAGGER tarafından tamamen yerli imkanlarla geliştirilen kamikaze İHA Toyca-05, özellikle sahadaki operasyonel esnekliği ve seri üretim potansiyeliyle öne çıkıyor. 70 kilometrelik operasyonel menzile sahip olan sistemin, savaş alanında hızlı, etkili ve ekonomik çözüm sunması hedefleniyor.

Paylaşılan teknik verilere göre Toyca-05, modern harp sahasında önemli avantajlar sağlayabilecek özelliklerle donatıldı.

TEKNİK DETAYLARI

Yeni nesil sistemin öne çıkan teknik detayları şöyle sıralandı:

- 70 kilometre operasyonel menzil.

- 5 kilogram ağırlığında harp başlığı.

- Gelişmiş hedef kilitleme sistemi.

- 45 derece açıyla otonom dalış yeteneği.

- Lidar yakınlık sensörü ile hassas vuruş.

5G Bağlantısı Neden Cihazları Isıtıyor?

5G teknolojisi, 4G’ye oranla çok daha geniş bir bant genişliği ve frekans aralığı kullanır. Bu durum, cihazın içindeki modemin veriyi işlemek için çok daha yoğun bir mesai harcaması anlamına gelir. Cihazınızdaki modem ünitesi, yüksek veri trafiğini yönetirken ciddi miktarda ısı üretir. Özellikle yüksek çözünürlüklü video izlerken veya büyük boyutlu güncellemeler yaparken batarya ve işlemci üzerindeki yük maksimum seviyeye çıkar. Eğer telefonunuzun soğutma sistemi bu ani ısı artışını tahliye etmekte yetersiz kalıyorsa, sistem kendisini korumak için frekans düşürür; bu da kullanıcıya "yavaşlama" veya "donma" olarak yansır.

Zayıf Sinyal Bölgelerinde Batarya Düşmanı: 5G

Sinyal gücünün düşük olduğu kapalı alanlarda veya baz istasyonuna uzak noktalarda, telefonunuz bağlantıyı koparmamak için "agresif arama" moduna geçer. Cihaz, en yakın 5G istasyonuna tutunabilmek için anten çıkış gücünü en üst seviyeye zorlar. Bu süreç, sadece bataryanın hızla tükenmesine neden olmakla kalmaz, aynı zamanda donanımın normalden çok daha fazla ısınmasına yol açar. Trabzon gibi engebeli coğrafyalarda sinyal geçişlerinin sık yaşanması, cihazın sürekli 4G ve 5G arasında geçiş yapmasına neden olarak ısınma problemini kronik hale getirebilir. Bu durumun önüne geçmek için kapsama alanının stabil olduğu noktaları tercih etmek kritik önem taşır.

Aşırı Isınan Telefonlar İçin Pratik Çözüm Yolları

Eğer cihazınız elinizi rahatsız edecek seviyede ısınıyorsa, ilk yapmanız gereken işlem hücresel veri ayarlarından bağlantı modunu geçici olarak 4G/LTE seviyesine çekmektir. Bu, modemin üzerindeki baskıyı anında azaltacak ve cihazın soğumasını sağlayacaktır. Bunun yanı sıra, yoğun kullanım esnasında kalın telefon kılıflarının ısı tahliyesini engellediği unutulmamalıdır; oyun oynarken veya video yüklerken kılıfı çıkarmak etkili bir yöntemdir. Arka planda çalışan ve veri tüketen uygulamaları kapatmak, işlemci yükünü hafifleterek cihazın nefes almasına yardımcı olur. Ayrıca, üreticilerin 5G optimizasyonu için yayınladığı yazılım güncellemelerini aksatmadan yüklemek, uzun vadeli performans için hayati önem taşır.

Sadece Kendi Abonelerini Arayabilecekler

Yeni dönemle birlikte, BTK tarafından yetkilendirilen işletmeciler ile bu işletmeciler adına işlem yapan bayi ve acentelerin hareket alanı daraltıldı. Bakan Uraloğlu'nun açıklamasına göre, elektronik haberleşme hizmetlerinin pazarlanması veya tanıtımı amacıyla yapılan aramalar sadece ilgili işletmecinin kendi kayıtlı abonelerine yönelik olabilecek. Yani, bir operatör veya internet servis sağlayıcısı, kendi bünyesinde bulunmayan bir vatandaşı "kampanya" adı altında arayıp rahatsız edemeyecek. Bu kuralın ihlali durumunda, vatandaşın huzurunu bozan işletmelere karşı doğrudan müdahale edilecek.

850'li Numaralara ve Linkli Mesajlara Geçit Yok

Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden biri olan "850" alan kodlu numaralar ve coğrafi kodlarla başlayan SMS trafiğine yönelik de teknik kısıtlamalar getirildi. Gönderici kimliğinin sadece rakamlardan oluşması engellenirken, mesaj gönderimlerinin güvenli elektronik imza ile yapılması zorunlu hale getirildi. Özellikle yurt dışı kaynaklı gelen ve içinde şüpheli bağlantı (URL) barındıran SMS ve MMS’ler, BTK tarafından yetkilendirilmiş işletmecilerce otomatik olarak engellenecek. Bu sayede, vatandaşların bir anlık dalgınlıkla sahte linklere tıklayarak mağdur olmalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

İhlal Edenin Hattı Tamamen Kesilecek

Bakanlık, yeni kurallara uymayan işletmecilere karşı tolerans göstermeyecek. İstenmeyen aramalarla tüketicileri yanıltan veya mağdur eden firmaların tespiti halinde, öncelikle idari para cezaları uygulanacak. Ancak ihlalin devam etmesi veya kamu düzeninin bozulması durumunda çok daha sert tedbirler devreye girecek. Bu kapsamda, kural tanımaz işletmecilerin çağrı taşıma ve sonlandırma gibi temel hizmetleri sınırlandırılabilecek, hatta faaliyetleri tamamen durdurulabilecek. Ayrıca, aktif olarak kullanılmayan ve sadece trafik oluşturmak için tutulan numaraların ikincil tahsisleri de iptal edilerek sistem temizlenecek.

Operatörlerin 5G Aktivasyon Mesajları ve SMS Kodları

5G hızını deneyimlemek isteyen kullanıcıların yapması gereken ilk ve en önemli hamle, hattını bu yeni teknolojiye tanımlatmaktır. Türkiye’nin dev operatörleri Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone, kullanıcıların bu işlemi kolayca halledebilmesi için özel SMS servislerini devreye aldı. Turkcell abonesiyseniz, telefonunuzun mesajlar bölümüne girip "5G" yazarak 2200'a kısa mesaj göndermeniz yeterli olacaktır. Türk Telekom kullanıcıları için bu adres 5555, Vodafone aboneleri için ise 7000 olarak belirlendi. Onay mesajı geldikten sonra hattınız 5G şebekesine teknik olarak hazır hale gelmiş sayılır.

iPhone ve Android Cihazlarda 5G Ayarları Nasıl Yapılır?

Hattınızı tanımladıktan sonra, cebinizdeki teknolojinin bu sinyali yakalayabilmesi için cihaz ayarlarını güncellemeniz şart. iPhone (iOS) kullanıcıları; Ayarlar > Hücresel > Hücresel Veri Seçenekleri > Ses ve Veri yolunu izleyerek "5G Otomatik" seçeneğini aktif etmelidir. Android dünyasında (Samsung, Xiaomi, Oppo vb.) ise menü isimleri değişse de mantık aynıdır: Ayarlar > Bağlantılar > Mobil Ağlar > Ağ Modu kısmına girerek "5G/LTE/3G/2G (Otomatik Bağlantı)" seçeneği işaretlenmelidir. Bu ayar, cihazınızın 5G sinyali bulduğu anda en yüksek hıza geçmesini, sinyal zayıfken ise pil tasarrufu için 4.5G’ye dönmesini sağlar.

SIM Kartınız ve Telefonunuz 5G’ye Hazır mı?

Pek çok kullanıcı, cihazının 5G destekleyip desteklemediğini kontrol etmeden aktivasyon yapmaya çalışıyor. Telefonunuzun 5G uyumlu olup olmadığını cihazın kutusundaki ibarelerden veya ayarlar kısmındaki teknik özelliklerden kolayca görebilirsiniz. Bir diğer kritik nokta ise SIM kartlardır. Eğer hala 3G döneminden kalan çok eski bir kart kullanıyorsanız, 5G hızına erişmeniz mümkün olmayacaktır. Çoğu 4.5G uyumlu kart 5G ile de sorunsuz çalışmaktadır ancak operatörünüzün mobil uygulaması üzerinden "SIM kart uyumluluk testi" yaparak en net bilgiyi alabilir, gerekirse en yakın bayiden değişim yapabilirsiniz.

Operatörlere Göre Hızlı Aktivasyon Tablosu

Marmaris ve Ankara’da Hız Rekoru: 1.7 Gbps Görüldü

Sosyal medyanın gündemine oturan paylaşımlarda en çok dikkat çeken detay, ulaşılan akıl almaz indirme hızları oldu. Özellikle Marmaris’ten bir kullanıcının paylaştığı hız testi sonucu, 1.7 Gbps (Gigabit per second) rakamıyla çıtayı ulaşılması güç bir noktaya taşıdı. Ankara ve Foça gibi farklı bölgelerden de benzer yüksek hız raporları gelirken, ortalama indirme hızlarının 600-700 Mbps bandında seyretmesi, mevcut 4.5G teknolojisinin katbekat üzerine çıkıldığını gösteriyor. Kullanıcılar, fiber hızındaki interneti mobil cihazlarında deneyimlemenin heyecanını yaşarken, yükleme (upload) tarafında da 641 Mbps gibi sıra dışı rakamların telaffuz edilmesi içerik üreticilerini şimdiden heyecanlandırmış durumda.

"Hız Testi Yapmayın, Tuzak": Kotası Bitenlerden Mizah Dolu Uyarılar

Yüksek hızın getirdiği büyük heyecan, beraberinde beklenmedik bir "maliyet" sorununu da getirdi. Saniyeler içinde gigabaytlarca veri indirme kapasitesine sahip olan 5G teknolojisi, standart internet paketlerini adeta yutup bitirdi. Sosyal medya platformlarında "Roket gibi hız!" yorumlarının yanı sıra, kotası dakikalar içinde tükenen kullanıcıların mizahi uyarıları öne çıkmaya başladı. Birçok abone, "Hız testi yaparken paketim bitti, bu bir tuzak!" esprileriyle diğer kullanıcıları uyarırken, teknoloji dünyasında asıl tartışma konusu tarifeler oldu. 1 Nisan itibarıyla başlayacak geniş çaplı kullanım için operatörlerin "gerçek sınırsız" ve uygun fiyatlı tarife seçeneklerini acilen devreye alması gerektiği vurgulanıyor.

Turkcell’den 1 Milyar Dolarlık Sessiz Operasyon

Resmi tarihten önce başlayan bu erken erişim, aslında arka planda yürütülen devasa bir hazırlığın sonucu. Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç’un daha önce işaret ettiği "Turkcell gücünde 5G" vizyonu için şirket, yaklaşık 1 milyar dolarlık uluslararası kredi sağlayarak altyapısını modernize etti. Samsung ile yapılan 650 bin adetlik 5G uyumlu cihaz anlaşması ve 81 ildeki baz istasyonu güncellemeleri, bu "erken sürprizin" teknik temelini oluşturuyor. Rakip operatör kullanıcıları sosyal medyada kendi şirketlerine serzenişte bulunurken, Turkcell’in bu hamlesi pazar liderliği yarışında psikolojik bir üstünlük sağladığını gösteriyor.

Bakan Uraloğlu, "Pilot olarak belirlenen İstanbul Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik güzergahta 19 farklı noktada yapılan kurulumla yolun tamamında 5G altyapısını tamamladık. Kurulum çalışmalarını tamamladığımız bu pilot koridorda artık test süreçlerine geçiyoruz. Sahada gerçek zamanlı veri akışını izleyerek sistemin tüm bileşenlerini eş zamanlı olarak deneyeceğiz" dedi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin ulaşım altyapısını yerli ve milli akıllı ulaşım altyapısına kavuşturacak olan Kooperatif ve Akıllı Ulaşım Sistemlerine Yönelik Merkezi Yazılım Platformu Geliştirilmesi Projesi kapsamında önemli bir eşiğin aşıldığını duyurdu. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Araştırmaları Merkezi (UDHAM) Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş iş birliğinde hayata geçirilen projenin tamamen yerli-milli bir AR-GE çalışması olarak öne çıktığını anlatan Uraloğlu, projede 5G ve fiber altyapısı kurulumlarını tamamladıklarını ve test sürecinin yakında başlayacağını bildirdi.

5G'li akıllı yolda testler başlıyor 40 kilometrelik pilot koridor

Bakan Uraloğlu, proje kapsamında belirlenen pilot alanın İstanbul Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasında 40 kilometrelik bir koridor olduğunu belirterek, yoldaki trafik güvenliğinin ve yol konforunun en üst düzeye çıkartılacağını ve seyahat süresinde de önemli oranda düşüş yaşanmasının hedeflendiğini açıkladı. Uraloğlu, "Pilot olarak belirlenen İstanbul Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik güzergahta 19 farklı noktada yapılan kurulumla yolun tamamında 5G altyapısını sağladık" diye konuştu.

YOL KULLANICILARI ANINDA BİLGİLENECEK

Yolda meydana gelebilecek kaza, duran araç, gizli buzlanma, yola düşen nesne ya da şerit kapama gibi tüm durumların sistem tarafından anlık olarak tespit edileceğini de kaydeden Uraloğlu, "Yol kullanıcıları anında bilgilendirilecek. Kamera, yol sensörleri, yapay zeka tabanlı görüntü işleme, olay algılama, meteorolojik bilgi sistemleri ve değişken mesaj işaretleri devreye girecek. Bu sayede hem vatandaşlarımızın güvenliği artacak hem de yol ağımız daha etkin ve verimli kullanılacak. Artık yollardaki gereksiz beklemeler de en aza inecek" ifadelerini kullandı.

TEST SÜRECİ BAŞLIYOR

Bakan Uraloğlu, "Kurulum çalışmalarını tamamladığımız bu pilot koridorda artık test süreçlerine geçiyoruz. Sahada gerçek zamanlı veri akışını izleyerek sistemin tüm bileşenlerini eş zamanlı olarak deneyeceğiz. 5G destekli akıllı ulaşım altyapımızı, farklı trafik senaryoları ve değişken hava şartları altında kapsamlı şekilde test ederek en yüksek performansa ulaştırmayı hedefliyoruz. Elde edeceğimiz sonuçlarla sistemi daha da geliştireceğiz" açıklamasında bulundu.

YERLİ VE MİLLİ MERKEZİ YAZILIM PLATFORMU DEVREYE ALINACAK

Uraloğlu, kara yolu altyapısını inşa ederken teknolojideki gelişme ve küresel trendleri dikkate aldıklarının altını çizerek, akıllı ve otonom teknolojiler sayesinde hızlı ve emniyetli yol altyapısı sağladıklarını vurguladı.

Araçların otonom sürüş sistemleri için yeni gelişen altyapıyı hazır hale getirmeye devam ettiklerinin de altını çizen Bakan Uraloğlu, "Yollarımızı ulaşımda 'aklın yolu' dediğimiz akıllı ulaşım sistemleri ile donatmaya devam ederken, tüm sistemlerin de yerli ve milli olmasına özen gösteriyoruz. Karayolları Genel Müdürlüğü Ana AUS Merkezi'nde tüm kurulacak sistemlerin yazılım altyapısını oluşturacak Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) Merkezi Yazılım Platformu ve Mobil Uygulaması'nı da devreye alacağız" şeklinde konuştu.

Gmail ve Fotoğraflar Verileri Aramayla Bütünleşiyor

Yeni güncellemenin kalbinde, Google ekosistemindeki diğer uygulamalarla kurulan derin bağ yer alıyor. Sistem, kullanıcının izni dahilinde Gmail üzerindeki otel rezervasyonlarını, uçuş bilgilerini veya Google Fotoğraflar’daki görsel geçmişini analiz edebiliyor. Örneğin; "Geçen yıl kaldığımız otelin adı neydi?" gibi bir sorgu yapıldığında, Google genel web sonuçları yerine doğrudan kullanıcının kendi e-posta arşivinden ve fotoğraflarından yanıt üretebilecek. Bu özellik, özellikle seyahat planlama, alışveriş tercihleri ve yerel mekan önerileri gibi alanlarda kullanıcıya ciddi bir zaman tasarrufu sağlamayı hedefliyor.

Gizlilik ve Güvenlik: Kullanıcı Kontrolü Elde Tutuyor

Kişisel verilerin arama sonuçlarına dahil edilmesi beraberinde gizlilik endişelerini getirse de Google, bu sürecin tamamen şeffaf ve isteğe bağlı olduğunu vurguluyor. Kullanıcılar, ayarlar bölümünden Gmail veya Fotoğraflar erişimini diledikleri an açıp kapatabiliyor. Şirket ayrıca, e-posta içeriklerinin veya özel fotoğraf arşivlerinin büyük dil modellerini (LLM) eğitmek için doğrudan kullanılmadığının altını çiziyor. Şimdilik sadece ABD’deki kişisel hesaplar için geçerli olan bu sistemin, kurumsal ve eğitim hesaplarını kapsam dışı bırakması da güvenlik hassasiyetinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Kullanım Sınırları ve Abonelik Katmanları

Yeni özellik, kullanıcıların sahip olduğu Gemini abonelik türüne göre belirli günlük kullanım limitleriyle geliyor. Ücretsiz kullanıcılar bu gelişmiş otomasyon özelliğinden günde 5 kez yararlanabilirken, AI Plus aboneleri için limit 12, AI Pro kullanıcıları için ise 20 olarak belirlendi. En üst segment olan AI Ultra aboneleri ise günde 120 işleme kadar otomasyon desteği alabiliyor. Bu kademeli dağıtım, sistemin sunucu yükünü dengelerken yoğun kullanıcılara daha geniş bir özgürlük alanı tanıyor. Ayrıca sistem, eksik veri olması durumunda kullanıcıya içecek boyutu veya mağaza konumu gibi ek sorular yönelterek hata payını minimize ediyor.

Yapay Zeka Savaşlarında Yeni Cephe: İşlem Odaklılık

Akıllı telefon pazarındaki rekabet, artık "en iyi fotoğrafı kim çeker" yarışından "en akıllı işlemi kim yapar" noktasına evrildi. Üreticiler, sadece sohbet eden botlar yerine, dijital dünyada fiziksel karşılığı olan (sipariş, ödeme, rezervasyon) eylemleri gerçekleştiren sistemlere odaklanıyor. Google’ın Pixel 10 ile yaptığı bu hamle, Apple ve Samsung gibi rakiplerin benzer vizyonlarına karşı güçlü bir yanıt niteliği taşıyor. Uygulamaların içine sızan yapay zeka, kullanıcı deneyimini tamamen sessiz ve verimli bir hale getirmeyi hedeflerken, mobil cihaz kullanım alışkanlıklarını da kökten değiştirme potansiyeli taşıyor.

Dijital Yerli Kuşağı ve Sosyalleşme Riskleri

Teknoloji devriminin tam kalbine doğan "dijital yerli" kuşağının dünyayı algılama biçiminin radikal bir değişim geçirdiğini belirten Bakan Uraloğlu, eski sokak oyunlarının yerini ekranların aldığına dikkat çekti. Sosyalleşme ve eğlence anlayışının sadece dijital platformlara hapsolmasının gelişimsel riskler taşıdığını ifade eden Uraloğlu, "Aşırı dijital yüklenme; çocukların sosyal, fiziksel ve zihinsel gelişimine zarar verebilir," uyarısında bulundu. Bakan, çözümün teknolojiden tamamen kopmak olmadığını, "en fazla fayda, en az zarar" prensibiyle dengeli bir kullanımın şart olduğunu dile getirdi.

İyi Bir Dijital Ebeveyn Olmanın 5 Altın Kuralı

Bakan Uraloğlu, çocukları sanal dünyadaki kötü niyetli kişilerden, siber zorbalıktan ve zararlı akımlardan korumak için ebeveynlere stratejik bir yol haritası sundu. Bu kapsamda zaman yönetiminin net kurallara bağlanması gerektiğini vurgulayan Bakan, içerik denetiminin de hayati önem taşıdığını belirtti. Şiddet, cinsellik ve İslamofobi gibi unsurlar içeren oyunlar yerine eğitici içeriklerin teşvik edilmesini öneren Uraloğlu; mahremiyet bilinci, eleştirel düşünce yeteneği ve teknolojinin bir "ödül" değil "araç" olarak görülmesi ilkelerinin altını çizdi.

İnternette Güvenlik ve İhbar Kanalları

Dijital dünyada karşılaşılan olumsuz içeriklere karşı devletin sunduğu mekanizmaların aktif kullanılması gerektiğini hatırlatan Bakan Uraloğlu, ailelerin bu konuda yalnız olmadığını belirtti. Fiziksel aktivitelerin artırılmasının yanı sıra, internetteki zararlı içerikler için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki ihbar kanallarının önemine değindi. Vatandaşların, şüpheli veya zararlı durumları ihbarweb.org.tr adresi üzerinden kolayca bildirebileceğini hatırlatan Bakan, dijital farkındalığın toplumsal bir görev olduğunu ifade etti.

İki Yıl İçinde Tüm Türkiye 5G Kapsama Alanında Olacak

Bakan Uraloğlu, 5G altyapısının ülke genelindeki yayılımına dair oldukça iddialı bir stratejik hedef ortaya koydu. 1 Nisan’daki ilk sembolik sinyalin ardından, altyapı çalışmalarının hız kesmeden devam edeceğini belirten Uraloğlu, "İki yıl gibi kısa bir sürede ülkemizin her noktasında vatandaşlarımızın ve iş dünyamızın kullanımına sunmayı hedefliyoruz," dedi. Bu planlama, Türkiye’nin en ücra köşelerine kadar yüksek hızlı ve düşük gecikmeli internetin ulaşması anlamına geliyor. Yatırımların mobil şebekelerin modernize edilmesi ve yerli teknolojilerin sürece entegre edilmesiyle desteklenmesi bekleniyor.

"Hızdan Çok Daha Fazlası": Endüstriyel ve Sosyal Dönüşüm

5G teknolojisi, teknik kapasitesi itibarıyla sadece akıllı telefon kullanıcılarının deneyimini iyileştirmekle sınırlı kalmayacak. Bakan Uraloğlu’nun vurguladığı üzere, bu teknoloji makineden makineye (M2M) iletişimi zirveye taşıyacak bir altyapı sunuyor. Düşük gecikme süreleri sayesinde akıllı fabrikalarda endüstriyel robotlar hatasız çalışabilecek, otonom sürüş sistemleri çok daha güvenli hale gelecek. Sanayide verimliliğin maksimize edilmesi hedeflenirken, akıllı şehir uygulamalarıyla vatandaşların yaşam kalitesinin artırılması planlanıyor. 5G, dijital ekonominin ana taşıyıcı sütunu olarak konumlandırılıyor.

Tarım ve Medya Sektöründe Dijital Verimlilik Çağı

Yeni nesil haberleşme teknolojisinin en somut etkileri tarım ve medya sektörlerinde de hissedilecek. Akıllı tarım uygulamalarıyla sensörler üzerinden anlık veri takibi yapılarak sürdürülebilir üretim modelleri hayata geçirilecek. Medya alanında ise gazetecilik pratikleri evrim geçirecek. Bakan Uraloğlu, 8K kalitesinde kesintisiz canlı yayınların ve devasa veri aktarımlarının saniyeler içinde gerçekleşebileceğini ifade etti. Bu durum, bilgiye erişim hızını ve içerik kalitesini küresel standartların üzerine çıkaracak. Türkiye, 5G ile dijitalleşme yolculuğunda vites büyüterek yeni bir çağa adım atıyor.

Sanayici ve Çiftçiye Düşük Maliyetli Teknoloji Desteği

Türk Telekom, teknolojik dönüşümü tabana yaymak amacıyla Sanayi ve Ticaret Odaları ile Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ile stratejik iş birliklerine imza atıyor. İstanbul Ticaret Odası ile başlayacak olan bu süreç, Anadolu’nun dört bir yanındaki üreticilere ulaşmayı hedefliyor. CEO Ebubekir Şahin, yüksek maliyet engeline takılan üreticiler için, "Üreticilerimizin maliyetlerini düşürecek, verimliliklerini ve ürün kalitesini artıracak, onlara hız ve rekabet avantajı sağlayacak teknolojik altyapıyı, düşük maliyetle sağlamak için çabamızı artırdık" dedi. Bu projelerle, Türkiye’nin her noktasındaki işletmelerin küresel pazarda daha güçlü bir konuma gelmesi amaçlanıyor.

Milli Ekosistem ve 6G Vizyonu ile Küresel İş Birlikleri

5G sürecini sadece bir şebeke yenilemesi olarak görmeyen Türk Telekom, milli teknoloji ekosistemini büyüterek dünyaya ihraç etmeyi planlıyor. Argela, i2i Systems ve ULAK gibi yerli paydaşlarla geliştirilen çözümler Barselona’da dünya sahnesine çıktı. Özellikle ULAK Haberleşme ile yapılan iş birliği çerçevesinde 6G Ar-Ge çalışmalarına şimdiden başlandığını belirten Şahin, "Mobilde en fazla aktif ULAK baz istasyonuna sahip operatör olarak iş birliğimizi genişletiyoruz" ifadelerini kullandı. Ayrıca ZTE ile yapılan dünya çapındaki denemeler sayesinde, mevcut altyapıyı tamamen değiştirmeden kapasite artışı sağlayarak sürdürülebilir ve esnek bir model hayata geçirilecek.

Enerjide Sürdürülebilirlik ve Kesintisiz Bağlantı

Teknoloji yatırımlarının yanı sıra evrensel sürdürülebilirlik ilkelerini de stratejisinin merkezine koyan Türk Telekom, enerji bağımsızlığı yolunda dev adımlar atıyor. Sivas’ta hayata geçirilen Güneş Enerji Santrali (GES) projesi ile yıllık 200 milyon kWh enerji üretimi hedefleniyor. Bu hamle, şirketin karbon ayak izini azaltırken ülkenin enerji verimliliğine de doğrudan katkı sunacak. CEO Şahin, 81 ilin tamamında 5G’yi erişilebilir kılacaklarını ifade ederken, Nokia ile yapılan anlaşma sayesinde kullanıcıların 5G uyumlu cihazlara geçişinin de kolaylaştırılacağını ekledi. Türkiye, fiberle bağlı baz istasyonları sayesinde en kapsayıcı 5G deneyimine hazırlanıyor.

Klavye Delikanlılığı Devri Sona Eriyor

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya düzenlemesine ilişkin yaptığı açıklamada oldukça net bir mesaj verdi: "Klavye delikanlılığı yapan artık açık kimliğiyle yapacak." Anonim profillerin arkasına sığınarak yapılan hakaretlerin ve yalan haber paylaşımlarının hukuk devletinde karşılıksız kalmayacağını vurgulayan Gürlek, kullanıcıların gerçek kimlikleriyle platformlarda yer alması gerektiğini belirtti. Bu düzenleme ile birlikte, özellikle toplumsal meselelerde kaos yaratmaya çalışan sahte profillerin dijital izleri artık gizli kalamayacak.

Sahte Hesaplar İçin Kapatma Kararı

Yeni düzenleme kapsamında bir geçiş süreci öngörülüyor. Bu süreçte, kimlik doğrulaması yapmayan ve gerçek hesaba dönüşmeyen tüm sahte hesapların kapatılması gündemde. Bakan Gürlek, bu adımın amacının kimsenin özel hayatının sosyal medya üzerinden tartışılmasını veya bireylerin itibar suikastına uğramasını engellemek olduğunu ifade etti. Yurt dışındaki vatandaşlar için de pasaport ve cep telefonu doğrulaması şartının getirileceği belirtilirken, bu hamlenin dijital dünyada hesap verebilirliği artırması bekleniyor.

Avukat-Müvekkil Görüşmelerine Güvenlik Düzenlemesi

Gündemdeki bir diğer önemli konu ise avukat ve müvekkil görüşmelerindeki kısıtlama iddialarıydı. Bakan Gürlek, bu konuda somut ve ciddi bir güvenlik riski oluştuğunda hakim kararıyla tedbir alınabileceğini söyledi. "Bir görüşme delillerin yok edilmesine ya da örgütsel talimat aktarımına araç haline geliyorsa, hukuk devleti buna kayıtsız kalamaz," diyen Gürlek, bu uygulamanın her görüşmede değil, sadece mahkeme kararı ve somut tespit olması durumunda geçerli olacağını, AİHM kararlarının da terör suçlarında bu kısıtlamaları makul gördüğünü hatırlattı.

2026'nın İlk "Sıfır Gün" Tehlikesi: CVE-2026-2441

Güvenlik literatüründe CVE-2026-2441 koduyla izlenen bu zafiyet, tarayıcının temel kod yapısındaki bir boşluktan faydalanıyor. Siber saldırganların bu açığı kullanarak bilgisayarlara uzaktan komut gönderebildiği veya zararlı yazılımlar enjekte edebildiği belirtiliyor. 11 Şubat 2026'da keşfedilen bu durum, Google'ın bu yıl içinde yamaladığı ilk aktif istismar vakası olması nedeniyle büyük önem taşıyor. CVSS puanı 8.8 gibi oldukça yüksek bir seviyede olan bu açık, dijital güvenliğinizi korumak adına görmezden gelinemeyecek bir risk teşkil ediyor.

Güncelleme Yapılması Gereken Sürümler Hangileri?

Google, yayınladığı acil güvenlik yaması ile farklı işletim sistemleri için spesifik sürümler belirledi. Windows ve Apple macOS kullanıcılarının tarayıcılarını 145.0.7632.75/76 sürümüne, Linux kullanıcılarının ise 144.0.7559.75 sürümüne güncellemeleri hayati önem taşıyor. Sadece Chrome değil; Microsoft Edge, Brave ve Opera gibi Chromium tabanlı diğer popüler tarayıcıların da bu açığa karşı savunmasız olabileceği ifade ediliyor. Bu tarayıcıları kullananların da ilgili yazılım geliştiricilerinden gelecek olan güvenlik paketlerini yakından takip etmesi ve vakit kaybetmeden yüklemesi gerekiyor.

Google Chrome Güncellemesi Nasıl Yapılır?

Tarayıcınızı manuel olarak kontrol ederek güvenliğinizi birkaç saniye içinde sağlayabilirsiniz. İlk olarak Google Chrome'u açın ve sağ üst köşedeki üç noktaya tıklayarak "Ayarlar" bölümüne gidin. Sol menüden "Chrome Hakkında" sekmesine tıkladığınızda tarayıcı otomatik olarak güncellemeleri denetleyecektir. Eğer yeni bir sürüm varsa indirme işlemi başlayacak ve tamamlandığında "Yeniden Başlat" butonu görünecektir. Tarayıcıyı yeniden başlattığınızda sisteminiz CVE-2026-2441 kodlu bu yeni nesil saldırı türüne karşı koruma altına alınmış olacaktır.

Etkinliğe ev sahipliği yapmaktan onur duyduklarını dile getiren Samsun Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Salih Zeki Murzioğlu, 'Yapay zeka destekli medya uzmanlığı eğitim sertifika törenine ev sahipliği yapmaktan gurur duyuyoruz. Sertifika almaya hak kazanan herkese hayırlı uğurlu olsun. Bundan sonraki yaşantınızda bu destekle beraber mesleklerinde çok daha iyi şeyler yapacağınıza inanıyoruz. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan arkadaşlarımızı tebrik ediyoruz' dedi.

Yapay zekanın hayatın her alanında olduğu gibi medya sektöründe de önemli bir yer edindiğini ifade eden Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Samsun Bölge Müdürü Ebu Bekir Ayrancı, '2 gün boyunca burada eğitimler aldık. Ben de bir kursiyerdim. 2 günlük eğitim programından dolayı hocalarımıza, Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı'na, yer temini konusunda bize her zaman ev sahipliği yapan Samsun Ticaret ve Sanayi Odası'na, Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne ve Samsun Valiliği'ne teşekkür ediyor, sertifika töreninin hayırlara vesile olmasını diliyorum' diye konuştu.

İletişim Başkanlığı ile bu yıl içerisinde 3'üncü kez proje gerçekleştirdiklerine dikkat çeken OKA Genel Sekreter Vekili Seda Dönmez ise, 'İletişim Başkanlığı ile birlikte 1 yıl içerisinde 3'üncü projeyi hayata geçiriyoruz. Bu kadar yoğun iş birliği yapmaktan gurur duyuyoruz. 2026 programlarını da yeni duyurduk. Yeni projeleri de bekliyoruz. Katılımcılar bu teknik destekten memnun kalmışlarsa ve hocalarımız projenin bir paydaşı olmaktan mutlu olmuşlarsa bizler amacımıza ulaşmışız demektir. Tüm katılımcılara şükranlarımı iletiyorum' şeklinde konuştu.

Açılış konuşmalarının ardından program, toplu fotoğraf çekimi ile son buldu.

OMÜ Eğitim Fakültesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen programa Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Alper Kesten, Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamza Çalışıcı, akademisyenler ve çok sayıda fen bilimleri öğretmeni katıldı. Programda yapılan konuşmalarda, üniversitenin astronomi alanında yaklaşık yirmi yılı aşan akademik birikiminin öğretmenler aracılığıyla sınıflara taşınmasının hedeflendiği vurgulandı.

TÜBİTAK 3005-Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen proje ile Samsun genelinde görev yapan yaklaşık 300 Fen Bilimleri öğretmenine uygulama temelli hizmet içi eğitim verilmesi hedefleniyor. Proje kapsamında geliştirilen iki eğitim modeli, öğretmenlerin kendi okullarında da kolaylıkla uygulayabileceği şekilde tasarlandı.

Bu modeller sayesinde, müfredatta yer alan ve öğrenciler tarafından anlaşılması güç olan temel astronomi konularının daha somut, anlaşılır ve kalıcı biçimde öğretilmesi amaçlanıyor. Projeye katılan öğretmenlerin, dilerlerse öğrencilerini üniversite bünyesinde oluşturulan Astronomi Sınıfı'na getirerek dersleri uygulamalı olarak işlemeleri de planlanıyor.

'Bu hikâye, 2003 yılında üniversitemizde alınan 14 inçlik bir teleskopla başladı'

Programın açılış konuşmasını yapan ve aynı zamanda proje yürütücüsü olan Prof. Dr. Hüseyin Kalkan, projenin geçmişine değinerek şu ifadeleri kullandı:

'Bu hikâye, 2003 yılında üniversitemizde alınan 14 inçlik bir teleskopla başladı. O gün belki yalnızca gökyüzüne bakmak istiyorduk, ancak zamanla gökyüzüne bakmanın tek başına yeterli olmadığını, onu anlamak ve yeni kuşaklara aktarmak gerektiğini fark ettik. Bu süreçte yalnızca altyapılar kurmadık, araştırmalar yaptık, öğrenciler yetiştirdik, öğretmen adaylarıyla çalıştık, BAP ve TÜBİTAK destekli projeler yürüttük. Bilginin gerçek gücü, paylaşıldığında ve sahaya taşındığında ortaya çıkıyor. Bugün başlattığımız bu proje de tam olarak bunun için hayata geçirildi.'

'Fizik, kimya, biyoloji ve matematik gibi temel alanlarda ülkemizde bir düşüş grafiği izleniyor'

Programın devamında konuşan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Alper Kesten ise fen bilimlerinin önemine dikkat çekerek, 'Günümüzde fen bilimleri herkesin ilgisinin üzerinde olması gereken bir alan. Ne yazık ki son yıllarda fizik, kimya, biyoloji ve matematik gibi temel alanlarda ülkemizde bir düşüş grafiği izleniyor. Öğrencilere fen bilimlerini sevdirebilmek için, bilimin hayatın her alanında var olduğunu göstermek ve bunu öğrencilerin anlayabileceği sade bir dille yapmak gerekiyor. Öğretmenlerimizin akademisyenlerle bir araya gelerek uygulamaları sınıfa taşıması son derece kıymetli' dedi.

'Bugün ortaya konulan bu proje, Eğitim Fakültesi için örnek teşkil edecek nitelikte'

Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamza Çalışıcı da fakültenin Türkiye'deki eğitim fakülteleri arasında 34. sırada yer aldığını, dünya çapındaki sıralamalarında ise 600-800 bandında bulunmasının bu tür projelerin katkısıyla mümkün olduğunu belirtti. Çalışıcı, 'Bugün ortaya konulan bu proje, Eğitim Fakültesi için örnek teşkil edecek nitelikte. Bu çalışma sayesinde çok önemli çıktılar elde edeceğimize inanıyorum. Projede yer alan herkesin, ileride 'iyi ki bu projeye katkı sağlamışım' diyeceğine gönülden inanıyorum.' ifadelerini kullandı.

Yapılan değerlendirmelerde çalışmanın yalnızca astronomi öğretimine katkı sunmakla sınırlı olmadığı; öğrencilerde merak duygusunu artırmayı, bilimsel düşünmeyi teşvik etmeyi ve soru sormaya dayalı bir öğrenme kültürünü güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi. Ayrıca bu iş birliğinin, eğitim fakültelerinin görevdeki öğretmenlerin mesleki gelişiminde daha aktif rol almasına yönelik örnek bir model oluşturduğu ifade edildi.

Program, proje yürütücüsü ekip tarafından fen bilimleri öğretmenleri ve akademisyenlere projede örnek olarak kullanılacak astronomik modellerin tanıtılması ve fotoğraf çekimiyle sona erdi.

Sürdürülebilirlik, küresel etkileşim ve araştırma performansı alanlarında da dikkat çeken Ondokuz Mayıs Üniversitesi, QS Sürdürülebilirlik Sıralaması 2026 kapsamında 1401-1500 bandında değerlendirildi. Bu sonuçlar, üniversitenin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda yürüttüğü çalışmaların uluslararası ölçekte karşılık bulduğunu gösterdi.

QS göstergelerine göre OMÜ, son yıllarda özellikle uluslararasılaşma ve akademik performans alanlarında önemli bir gelişim sergiledi. Uluslararası öğrenci çeşitliliği, araştırma iş birlikleri, akademik yayın ve atıf performansı, öğrenme deneyimi ile akademik ve işveren itibarı gibi başlıklarda kaydedilen ilerleme, sıralamalara yansıyan temel unsurlar arasında yer aldı.

Açıklanan veriler, Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin uluslararası vizyonunu ve araştırma odaklı kurumsal yapısını somut göstergelerle ortaya koyarken, OMÜ'nün önümüzdeki dönemde de küresel ölçekte rekabet gücünü artırmaya yönelik çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceği belirtildi.

WhatsApp Reklamsız Abonelik Kodlarda Ortaya Çıktı

WhatsApp’ın 2.26.3.9 numaralı beta sürümünde yapılan incelemelerde, uygulama içinde reklamsız kullanım sunan yeni bir abonelik modeline dair metinler tespit edildi. Bu kodlar, kullanıcıların aylık bir ücret karşılığında Durumlar ve Kanallar sekmesindeki reklamları kaldırabileceğini açıkça ortaya koyuyor. Dileyen kullanıcılar ise herhangi bir ücret ödemeden reklamlı sürümü kullanmaya devam edebilecek. Bu yaklaşım, “isteğe bağlı gelir modeli” anlayışının WhatsApp’ta da hayata geçirileceğini gösteriyor. Reklamsız WhatsApp deneyimi, özellikle yoğun kullanıcılar için cazip bir seçenek olabilir.

Reklamlar Hangi Bölümlerde Gösterilecek?

Mevcut bilgilere göre WhatsApp, mesajlaşma ekranlarında reklam göstermeyi planlamıyor. Reklamların yalnızca Durumlar ve Kanallar sekmesiyle sınırlı tutulacağı belirtiliyor. Bu da kullanıcıların bire bir ve grup sohbetlerinde herhangi bir reklamla karşılaşmayacağı anlamına geliyor. Ancak Kanallar üzerinden içerik takip eden kullanıcılar için reklam yoğunluğu zamanla artabilir. Bu noktada reklamsız abonelik, WhatsApp’ı daha sade ve dikkat dağıtmayan bir deneyime dönüştürmeyi hedefleyen kullanıcılar için önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Meta’nın Yeni Gelir Modeli Stratejisi

WhatsApp’ın çatı şirketi olan Meta, son yıllarda reklam ve abonelik temelli gelir modellerine ağırlık veriyor. Daha önce Facebook ve Instagram için sunulan reklamsız abonelik seçenekleri, sınırlı ülkelerde test edilmişti. Benzer bir stratejinin WhatsApp için de uygulanması bekleniyor. Abonelik ücretinin ülkelere ve hesap türlerine göre değişebileceği ifade ediliyor. Meta’nın bu hamlesi, WhatsApp’ı tamamen ücretsiz bir platform olmaktan çıkarıp hibrit bir modele taşıyabilir.

Reklamsız WhatsApp Aboneliği Ne Zaman Gelir?

Şu an için reklamsız WhatsApp aboneliğinin çıkış tarihi, fiyatı ve hangi ülkelerde kullanılabileceği netlik kazanmış değil. Kodlarda yer alan bilgilendirme mesajlarının test aşamasında olduğu görülüyor. Bu da özelliğin önce sınırlı sayıda ülkede pilot olarak sunulabileceğine işaret ediyor. WhatsApp kullanıcıları için bu gelişme, uygulamanın geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olabilir.

Yapay Zeka Endişesi Yatırımcıyı Kaçırıyor

Apple’ın yaşadığı bu tarihi düşüşün merkezinde, Nvidia, Microsoft ve Google gibi rakiplerinin yapay zeka alanında attığı dev adımlar yer alıyor. 2025 yılı genelinde teknoloji endeksleri ve S&P 500 %16 civarında bir yükseliş sergilerken, Apple’ın yalnızca %9’da kalması, aradaki makasın açıldığını gösteriyor. Analistler, "Apple Intelligence" ve benzeri duyuruların henüz kullanıcı tarafında somut bir büyüme dalgası yaratmadığını savunuyor. Piyasa, Apple’ın donanım odaklı yapısından ziyade, yapay zekayı hizmetlerine ve yazılım ekosistemine ne kadar entegre edebileceğini görmek istiyor. Bu belirsizlik, büyüme odaklı büyük fonların Apple hisselerinden çıkarak AI odaklı diğer teknoloji devlerine yönelmesine neden oluyor.

34 Yıllık Rekorun Eşiğinde: 1991'den Bu Yana En Kötü Tablo

Apple hisseleri geçmişte 1998, 2016 ve 2022 gibi kritik kriz yıllarında da sekiz günlük düşüş serileri yaşamıştı. Ancak mevcut sekiz günlük süreçte toplamda %5 değer kaybeden şirket, dokuzuncu güne de negatif başlarsa 34 yıl önceki o karanlık tabloyu tekrar yaşayacak. 1991 yılında yaşanan o meşhur düşüş serisi, şirketin stratejik bir dönüşüm arifesinde olduğu döneme denk geliyordu. Bugün ise durum daha spesifik; uzmanlara göre Apple’ın karşı karşıya olduğu risk genel bir sektörel düşüş değil, tamamen şirketin "inovasyon hızı" ile ilgili bir güven sorunu. Apple’ın temkinli duruşu, Wall Street’in sabrını zorlamaya devam ediyor.

Analiz: Apple'ın Güven Tazelemesi İçin Somut Adım Şart

Piyasa analistleri, teknoloji devinin bu negatif trendi kırması için sadece yeni bir iPhone modeli tanıtmasının yeterli olmayacağı görüşünde birleşiyor. Şirketin donanım satışlarına olan bağımlılığı, büyüme hızının yavaşlamasıyla birlikte bir dezavantaj haline gelmeye başladı. Uzmanlara göre Apple, yazılım tabanlı yapay zeka hizmetlerinde somut ve ölçeklenebilir bir model sunmadığı sürece, yatırımcı iştahı düşük kalmaya devam edebilir. Özellikle 2022'deki teknoloji satış dalgasında tüm sektör etkilenmişken, bugünkü ayrışmanın Apple özelinde olması, şirketin yönetim kademesi üzerinde "stratejik değişim" baskısını artırıyor.