EMEKLİLİKTE 3 FARKLI DÖNEM UYGULANIYOR
Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminde emeklilik hesaplamaları, ilk sigorta giriş tarihine göre farklı kurallarla yapılıyor. Özellikle 18 yaşından önce sigortalı çalışmaya başlayan vatandaşlar açısından bu tarih büyük önem taşıyor.
Uzmanlara göre sistem üç ayrı döneme ayrılıyor ve her dönemde farklı hesaplama yöntemi uygulanıyor.
1999 ÖNCESİ GİRİŞLER DAHA AVANTAJLI
8 Eylül 1999 tarihinden önce ilk kez sigortalı olan kişiler için 18 yaş öncesi çalışmalar önemli avantaj sağlayabiliyor.
Bu dönemde işe başlayan vatandaşların prim günleri 18 yaşından önce işlemeye başlıyor ve EYT kapsamındaki değerlendirmelerde de bu süreler dikkate alınabiliyor.
Kadınlarda 20 yıl, erkeklerde ise 25 yıllık sigortalılık süresi hesabında bazı durumlarda 18 yaş şartı uygulanmıyor.
Özellikle Nisan 1981 öncesi sigorta girişlerinde daha avantajlı uygulamalar bulunduğu belirtiliyor. Uzmanlara göre bu dönemde sigortalılık süresi doğrudan işe giriş tarihinden başlatılabiliyor.
Bu nedenle eski girişli çalışanlar daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
1999-2008 ARASINDA SİSTEM DEĞİŞTİ
8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar için ise farklı bir sistem uygulanıyor.
Bu dönemde 18 yaşından önce çalışmaya başlayanların prim günleri geçerli sayılıyor ancak sigortalılık başlangıç tarihi olarak 18 yaşın doldurulduğu gün esas alınıyor.
Yani prim avantajı korunurken, sigortalılık süresi hesabında yaş kriteri öne çıkıyor.
Bu dönemde emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak uygulanıyor. Prim gününü tamamlayan vatandaşlar yaş şartını bekleyerek emekli olabiliyor.
2008 SONRASI TAMAMEN YENİ SİSTEM
30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlar için ise sistem köklü şekilde değişmiş durumda.
Uzmanlara göre artık sigortanın kaç yaşında başladığından çok, prim gününün hangi tarihte tamamlandığı önem taşıyor.
Yeni sistemde:
-
SSK’lı çalışanlar için 7200 gün
-
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındakiler için 9000 prim günü şartı aranıyor.
Prim gününü tamamlayan kişiler, o tarihte geçerli olan yaş şartına tabi tutuluyor.
Mevcut uygulamaya göre prim gününü 31 Aralık 2035’e kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilecek. Ancak prim gününün daha geç tamamlanması halinde emeklilik yaşı kademeli olarak yükselecek.
UZMANLARDAN KRİTİK UYARI
Sosyal güvenlik uzmanları, özellikle erken yaşta çalışmaya başlayan vatandaşların SGK kayıtlarını dikkatle kontrol etmesi gerektiğini belirtiyor.
İlk işe giriş tarihi, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi emeklilik hesabında büyük fark oluşturabiliyor. Eksik ya da hatalı kayıtların ise ilerleyen yıllarda ciddi hak kayıplarına neden olabileceği ifade ediliyor.