Lübnan, yaklaşık 7 yıldır süregelen ağır ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlığın ardından fiilen iflas ettiğini duyurdu. 2019 yılında başlayan likidite sorunu, yerel para birimi olan Lübnan lirasının %90’ın üzerinde değer kaybetmesiyle toplumsal bir yıkıma dönüştü. Bugün gelinen noktada, merkez bankasının kasasında bulunan ve ülkenin "son kalesi" olarak görülen devasa altın rezervlerinin nakde çevrilmesi ciddi bir seçenek olarak tartışılmaya başlandı. Halkın bankalardaki döviz mevduatlarına erişemediği bu karanlık tabloda, 45 milyar dolarlık altın rezervi kurtuluş bileti mi yoksa sonun başlangıcı mı olacak?
280 Tonluk Altın Rezervi İçin Kritik Karar
Lübnan Merkez Bankası (BDL) verilerine göre, ülkenin elinde 280 tonun üzerinde altın rezervi bulunuyor. 2026 yılı itibarıyla küresel piyasalarda ons altın fiyatlarının yükselmesiyle bu rezervin toplam değeri yaklaşık 45 milyar dolar seviyesine ulaştı. Lübnan, bu miktarla bölgede Suudi Arabistan’ın ardından en büyük ikinci altın rezervine sahip ülke konumunda. Uzmanlar, bu varlığın nakde çevrilmesinin kısa vadeli bir nefes borusu olabileceğini savunsa da, bu hamlenin ülkenin gelecekteki finansal bağımsızlığını tamamen yok etmesinden endişe ediliyor.
Parlamento Onayı ve IMF Süreci Belirleyici Olacak
Altın rezervlerinin satışı, Lübnan yasalarına göre oldukça zorlu bir bürokratik sürece tabi. 1986 yılında yürürlüğe giren yasa, parlamentonun özel onayı olmadan merkez bankasındaki altınların elden çıkarılmasını kesin bir dille yasaklıyor. Bu nedenle, olası bir satışın ancak Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yapılacak kapsamlı bir mali yardım paketi ve yapılandırma anlaşması çerçevesinde gerçekleşebileceği belirtiliyor. Maliye Bakanlığı yetkilileri, atılacak her adımın kamu yararı gözetilerek ve şeffaf bir şekilde yönetilmesi gerektiğini vurguluyor.
Dünya Bankası'ndan "Ponzi Düzeni" Benzetmesi
Lübnan’ın finansal çöküşü, uluslararası kurumlar tarafından da sert bir dille eleştiriliyor. Dünya Bankası, Lübnan’daki mevcut finansal sistemi bir "Ponzi düzeni" olarak nitelendirdi. Bu sistemde, eski borçların yeni borçlarla kapatıldığı ve üretimin olmadığı bir yapı kurgulandığı için sistemin çökmesi kaçınılmaz hale geldi. Mevduat sahiplerinin uğradığı zararın 70 milyar dolar civarında olduğu tahmin edilirken, ülkenin sürdürülebilir bir gelir modeli yaratmadan altınlarını satması, borç sarmalının daha da derinleşmesine neden olabilir.