Depozito sonrası su fiyatlarına zam iddiası: Ceza geliyor
Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi’nin 1 Temmuz itibarıyla 81 ilde uygulanmaya başlamasının ardından bazı ambalajlı su ürünlerinde yaşandığı öne sürülen fiyat artışları tartışma konusu oldu. Vatandaşların boş şişelerini depozito iade makinelerine teslim ederek şişe başına 1 TL aldığı sisteme yoğun ilgi gösterilirken, Ticaret Bakanlığı da su fiyatlarındaki değişimlere yönelik harekete geçti. Bakanlığın ambalajlı su üreticileriyle yaptığı toplantıda, sistem nedeniyle oluşan maliyetlerin tüketiciye zam olarak yansıtılamayacağı bildirildi. Fiyatlarını geri çekmeyen firmalara 1 milyon 800 bin liraya kadar ceza uygulanabileceği belirtildi.
Depozito sistemi 81 ilde uygulanmaya başladı
Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi, 1 Temmuz’dan itibaren Türkiye genelinde uygulanmaya başlandı. Sistem kapsamında vatandaşlar, boş ambalajları depozito iade makinelerine teslim ederek şişe başına 1 TL geri ödeme alabiliyor. Geri dönüşüme katkı sağlamayı amaçlayan uygulamanın başlamasıyla birlikte depozito makinelerine yoğun ilgi gösterildi. Ancak bazı ambalajlı su markalarının ürün fiyatlarında artışa gittiği yönündeki iddialar kamuoyunun gündemine geldi. Yaşanan tartışmaların ardından Ticaret Bakanlığı, ambalajlı su fiyatlarındaki değişimleri incelemek amacıyla kapsamlı denetimler başlattı.
Ambalajlı su üreticileri Bakanlığa çağrıldı
Haberde yer alan bilgilere göre Ticaret Bakanlığı, ambalajlı su sektöründe gerçekleştirdiği denetimlerin ardından sektör temsilcileriyle bir toplantı yaptı. Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan başkanlığında düzenlenen toplantıya Ambalajlı Su Üreticileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yaşabey Kalebaşı ve sektör temsilcileri katıldı. Görüşmede Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi’nin uygulanmasıyla ortaya çıkan maliyetler ve su fiyatlarındaki artışlar ele alındı. Bakanlık yetkililerinin, sistem kapsamında oluşan giderlerin doğrudan tüketiciye zam olarak yansıtılamayacağını firmalara açık şekilde bildirdiği aktarıldı.
GEKAP bedeli su fiyatına yansıtılamayacak
DOA sistemi kapsamında üreticilerin, 1 Temmuz’dan itibaren piyasaya sundukları her ambalaj için 1,5 TL Geri Kazanım Katılım Payı ödemekle yükümlü hale geldiği belirtildi. Bu bedelin 1 TL’si, boş şişesini depozito iade makinesine teslim eden vatandaşa geri ödeniyor. Kalan 50 kuruş ise geri dönüşüm sisteminin finansmanında kullanılıyor. Bakanlığın yaptığı toplantıda firmalara, söz konusu maliyetin ambalajlı su fiyatlarına zam olarak yansıtılamayacağı uyarısında bulunduğu bildirildi. Böylece depozito sistemi gerekçe gösterilerek yapılan fiyat artışlarına izin verilmeyeceği mesajı verildi.
Zamlar karşılaştırmalı listelerle gösterildi
Toplantıda marketlerdeki ambalajlı su fiyatlarının 1 Temmuz öncesi ve sonrasına ilişkin karşılaştırmalı listelerinin sektör temsilcilerine gösterildiği öne sürüldü. Bakanlık yetkililerinin, belirlenen fiyat artışlarını somut veriler üzerinden firmalara sunduğu belirtildi. DOA sisteminin devreye girmesinden sonra yapılan zamların yakından takip edildiği ifade edilirken, fırsatçılık yaptığı tespit edilen firmalar hakkında yaptırım uygulanacağı bildirildi. Ticaret Bakanlığı’nın denetim ve incelemelerle ambalajlı su fiyatlarındaki değişimleri takip etmeyi sürdüreceği aktarıldı.
Firmalara 1 milyon 800 bin liraya kadar ceza
Bakanlığın sektör temsilcilerine yaptığı uyarının en dikkat çeken bölümünü uygulanacak idari para cezaları oluşturdu. Edinilen bilgilere göre 1 Temmuz sonrasında yapılan fiyat artışlarının geri çekilmemesi halinde firmalar hakkında haksız fiyat artışı kapsamında işlem yapılabilecek. Bu kapsamda her bir firmaya 1 milyon 800 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabileceği bildirildi. Bakanlığın, depozito sistemi nedeniyle ortaya çıkan maliyetlerin tüketicilere yüklenmesine izin vermeyeceği ve fiyat artışlarını yakından takip edeceği ifade edildi.
Depozito iade makinelerinin artırılması istendi
Toplantıda ambalajlı su sektörü temsilcileri de DOA sisteminin uygulanmasına ilişkin taleplerini dile getirdi. Türkiye genelinde yaklaşık 1.400 depozito iade makinesinin bulunduğunu belirten üreticiler, yoğun kullanım nedeniyle bazı cihazlarda arızalar yaşandığını aktardı. Sektör temsilcileri, vatandaşların sisteme daha kolay erişebilmesi ve iade işlemlerinin aksamaması için depozito makinesi sayısının artırılmasını talep etti. Makine sayısının yetersiz kalması ve yoğunluk nedeniyle oluşan arızaların, depozito iade sürecini zorlaştırdığı ifade edildi.
Depozito sistemindeki bedel dağılımı
Kalem Tutar
Üreticinin ödediği GEKAP bedeli 1,5 TL
Vatandaşa iade edilen depozito 1 TL
Sistemin finansmanında kullanılan tutar 50 kuruş
Uygulanabilecek en yüksek ceza 1 milyon 800 bin TL
Ticaret Bakanlığı’nın ambalajlı su üreticilerine yaptığı uyarıyla, depozito sistemi kaynaklı maliyetlerin tüketiciye fiyat artışı olarak yansıtılmaması istendi. Zamlarını geri çekmeyen ve haksız fiyat artışı yaptığı tespit edilen firmalara 1 milyon 800 bin liraya kadar ceza uygulanabileceği bildirildi. Ambalajlı su fiyatlarına yönelik denetimlerin devam edeceği belirtildi.