BİR ŞİİR BİR KAYIP

Birinci sınıfın ikinci dönemiydi. Türkçe dersindeydik. Öğretmenimiz okuma-yazma yaptırıyordu bize. Arkadaşlarım öğretmenimize dışarı çıkıp 23 Nisan gösterisi için sahada çalışan büyük sınıfları izlemek istediklerini söylemişlerdi. Öğretmenimiz de dergideki iki kıtalık şiiri ezberleyen arkadaşları dışarı çıkarıp onları ödüllendireceğini söylemişti. Ben de bunu duydum ve ablamı izlemek için şiiri ezberlemeye çalıştım. Fakat ne kadar ezberlemek için çabalasam da bir türlü başaramamıştım. Birkaç arkadaş şiiri ezbere okuyup öğretmenden izinli olarak çalışmaları izlemeye çıkmıştı. Ezber yapamayanlara da öğretmenimiz “O arkadaşlarınız çalışkan, her şeyi başarır; fakat sizin gibi tembeller hiçbir şey başaramaz. Elindeki fırsatı kaybeder,” demişti. Bu duruma çok üzülmüştüm. O günden sonra şiir ezberleyemedim. Şiirler ilgimi çekmiyordu ve şu anda da sevmiyorum; şiir dinlemekten de okumaktan da nefret ediyorum.

Bu örnek olayda şiir ezberleyene üst sınıfların gösterisini izlemeyi ödül olarak vaat eden bir öğretmen var. Evet, bu yöntem pedagojik bir yöntemdir; şiir ezberlemeyi teşvik etmek için bu yolu kullanmak eğitimsel açıdan sağlıklı bir yoldur. Ne var ki bundan sonraki yol, pedagojik değildir; ezber yapamayan öğrencileri tembellikle itham etmek, hiçbir şekilde eğitimci davranışına uygun düşmez. Üstelik böyle bir davranış o anda ezberleyemeyen öğrencinin ondan sonraki eğitim hayatında ezberleme konusunda artık kendisini hep yetersiz hissedecektir; nitekim öyle oldu. Öğrenci üniversiteye gelmiş olmasına rağmen şiirle hiç ilgilenmiyor ve şiiri hiç sevmiyor. Bu durumun ortaya çıkmasında bu örnek olaydaki öğretmen tutum ve davranışının etkili olduğunu söylemek gerçeği ifade etmek olacaktır. Buradaki öğretmen tutumu, klasik öğretmen tutumunu örneklemektedir. Klasik öğretmenler genellikle olumsuzlaştırarak, zorlaştırarak başarı elde edileceğine inanırlar. Bu örnek olayda da böyle bir tutum ve davranışı görüyoruz. Evet, baktığımız zaman bu güzel bir davranış, fakat şiiri ezberleyemeyen öğrencilere onları rencide edecek, onur kırıcı cümleler kullanması sınıf ortamında olmaması gereken bir davranış olarak değerlendirilmelidir. Çünkü bu gibi durumlara maruz kalan öğrenciler özgüven eksikliği, nefret, içine kapanıklık ve kendini ifade edememe gibi ciddi gelişim problemleri yaşayacaktır. Öğretmenin bu tutumu öğrenciyi de etkilemiş ve öğrencinin kalıcı izli olumsuz bir davranış sergileyip şiirden nefret etmesine sebep olmuştur. Öğretmen, kazandırmak istediği davranış olan şiir ezberleme sürecini bir ödül olarak doğru başlatmış fakat yanlış sonuçlandırmıştır.

Ben olsaydım şiiri ezberleyemeyen öğrencileri motive eder, onların da şiiri ezberleyebileceklerini vurgulardım. Özgüvenlerini yüksek tutacak bir tutum ve davranışı ortaya koyarak, öğrencilerin şiire ve ezberlemeye ilişkin tutumlarını olumlu hale getirmeye katkı sağlardım.