Diploma Var Ama İş Bulmak Giderek Zorlaşıyor
Diploma sahibi olmak, artık birçok bölüm mezunu için kısa sürede iş bulma garantisi anlamına gelmiyor. Özellikle mezun sayısının fazla olduğu, doğrudan mesleki karşılığı sınırlı kalan ya da sektörel daralma yaşayan bölümlerde iş bulma süresi dikkat çekici şekilde uzuyor. TÜİK verilerinden derlenen araştırmaya göre bazı lisans bölümü mezunları, mezuniyet sonrası iş bulabilmek için 20 aydan fazla beklemek zorunda kalıyor. Bu tablo, diplomalı işsizlik konusunu yeniden gündemin en önemli başlıklarından biri haline getirdi.
Üniversite mezunlarında iş bulma süresi uzadı
Son yıllarda ekonomik koşulların ağırlaşması, üniversite mezunlarının iş gücü piyasasına katılım sürecini daha zorlu hale getirdi. Birçok genç, mezuniyetin ardından kendi alanında iş bulmakta güçlük yaşarken, bazı bölümlerde bu süreç çok daha uzun sürüyor. Özellikle mezun sayısının ihtiyaçtan fazla olduğu alanlarda rekabet artıyor. Bu durum, gençlerin ya farklı sektörlere yönelmesine ya da uzun süre iş aramasına neden oluyor. Yapılan araştırmalar, bazı lisans programlarında mezuniyet sonrası iş bulma süresinin 20 ayı aştığını ortaya koyuyor. Bu tablo, eğitim planlaması ile istihdam piyasası arasındaki uyumsuzluğu da gözler önüne seriyor.
En zor iş bulunan bölümler dikkat çekti
Sınav Uzmanı İsmail Koç tarafından TÜİK verilerinden derlenen liste, mezun olduktan sonra en geç iş bulunan lisans bölümlerini ortaya koydu. Arkeoloji, felsefe, sosyoloji, kamu yönetimi, maliye, hukuk, gazetecilik, sosyal yardım, ilahiyat ve gemi makinaları işletme mühendisliği gibi alanlar listede dikkat çeken bölümler arasında yer aldı. Bu bölümlerde iş bulma süresinin uzamasında mezun yoğunluğu, sınırlı kadro imkanı, sektör daralması ve kayıtlı istihdam oranlarının düşük olması etkili oluyor. Bazı mezunlar kendi alanında iş bulamazken, bazıları da farklı sektörlerde çalışmak zorunda kalıyor.
Hukuk ve maliye mezunlarında rekabet arttı
Araştırmada en dikkat çeken başlıklardan biri hukuk ve maliye bölümlerinde yaşanan iş bulma zorluğu oldu. Hukuk mezunlarında son yıllarda artan mezun sayısı, istihdam süresini ciddi şekilde etkiliyor. Verilere göre hukuk mezunlarının ortalama iş bulma süresi 21,9 aya kadar yükselmiş durumda. Maliye bölümünde de benzer bir tablo yaşanıyor. Kamu ve özel sektördeki yoğun rekabet, mezunların iş bulma süresini 20 ayın üzerine çıkarıyor. Özellikle kamu alımlarının sınırlı olması ve özel sektörde deneyim beklentisinin artması, bu alanlardaki mezunların iş arama sürecini daha da zorlaştırıyor.
Kamu yönetimi ve sosyoloji mezunları beklemede kalıyor
Kamu yönetimi bölümü mezunları için en büyük sorunlardan biri, mezun sayısının fazla olmasına rağmen kamu alımlarının sınırlı kalması olarak öne çıkıyor. KPSS ile yapılan alımların beklentileri karşılamaması, bu bölüm mezunlarının iş bulma süresinin 20 ayı aşmasına neden oluyor. Sosyoloji mezunları da doğrudan mesleki karşılığı sınırlı olan alanlardan biriyle karşı karşıya kalıyor. Sosyoloji mezunlarının ortalama iş bulma süresinin 19 ay ve üzerine çıktığı belirtiliyor. Bu durum, sosyal bilimler mezunlarının istihdam piyasasında daha fazla belirsizlik yaşadığını gösteriyor.
Gazetecilik ve felsefede sektör daralması etkili oldu
Gazetecilik mezunları için sektörde yaşanan daralma, iş bulma süresini etkileyen en önemli nedenlerden biri olarak gösteriliyor. Mezunların kendi alanında çalışma oranının yüzde 20 seviyelerinde kalması, gazetecilik bölümü mezunlarının farklı alanlara yönelmesine yol açıyor. Felsefe bölümünde ise akademik kariyer ve formasyon dışındaki özel sektör istihdamının sınırlı olması mezunların iş bulma süresini uzatıyor. Felsefe mezunlarında ortalama iş bulma süresinin 16 ay civarında olduğu belirtiliyor. Bu tablo, bazı bölümlerde diplomanın doğrudan istihdama dönüşmesinin giderek zorlaştığını ortaya koyuyor.
Arkeoloji, ilahiyat ve diğer alanlarda tablo değişmiyor
Arkeoloji mezunları, kültür ve sanat alanındaki sınırlı iş imkanları nedeniyle mezuniyet sonrası uzun süre iş arayabiliyor. Ortalama iş bulma süresinin yaklaşık 16 ay olduğu belirtilen bu bölümde, mezunların büyük bölümü farklı sektörlere yöneliyor. İlahiyat ve İslami Bilimler mezunlarında ise bazı mezunların doğrudan SGK’lı iş gücüne katılmaması, istihdam verilerinin düşük görünmesine neden oluyor. Sosyal yardım bölümünde kontenjan artışıyla mezun sayısında yığılma yaşanırken, gemi makinaları işletme mühendisliğinde ise alanın sınırlı istihdam yapısı dikkat çekiyor. Tüm bu veriler, bölüm tercihi yapacak gençler için iş olanaklarının ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Üniversite mezunlarının iş bulma süresindeki artış, yalnızca bireysel bir sorun değil; eğitim, istihdam ve ekonomik planlama açısından da dikkatle ele alınması gereken önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.