Kemençenin En Yaşlı Ustalarından: Hasan Sancak 65 Yıllık Emeğiyle Ayakta
Trabzon’un Sürmene ilçesinde yaşayan 81 yaşındaki Hasan Sancak, Türkiye’nin yaşayan en kıdemli kemençe ustalarından biri. Henüz ilkokul yıllarındayken kemençe yapımına ilgi duyan Sancak, hiçbir eğitim almadan başladığı bu zanaatta 65 yılı geride bıraktı. Bugüne dek tamamen el emeğiyle ürettiği yaklaşık 400 kemençeyle adından söz ettiren usta, mesleğe olan bağlılığı, sabrı ve emeğiyle Karadeniz kültürünün yaşayan bir temsilcisi olarak öne çıkıyor.
“Ustam Olmadan Öğrendim, Kemençelerim Benzersiz”
Kemençeyi hiçbir ustadan öğrenmediğini söyleyen Hasan Sancak, bu yönüyle yaptığı her enstrümanın kendine özgü olduğunu belirtiyor. “81 yaşındayım, ustam olmadı. İlkokula giderken başladım kemençe yapmaya. Ailemde bu işi yapan da yoktu. İlk mesleğim kunduracılıktı ama kemençeyi hiçbir zaman bırakmadım” diyen Sancak, bu işin yetenek kadar sabır da istediğini vurguluyor. Bugün çalmasını bilmediği ama yapımında ustalaştığı kemençeleri kullanan birçok icracı sanatçının değerlendirmesini esas aldığını dile getiriyor.
400 Kemençe, 400 Hatıra: El Emeği, Göz Nuru
Sancak’ın en büyük gurur kaynaklarından biri de yıllar içinde oluşturduğu hatıra defteri. Bu defterde, kemençe yaptığı kişilerin fotoğrafları yer alıyor. Aralarında sanatçılar, meraklılar ve yurtdışından sipariş veren müzisyenler bulunuyor. Yaklaşık 35 yıldır aynı dükkânda üretim yapan Sancak, “Kemençe dört kısımdan oluşur: ağacı, kapağı, işçiliği ve telleri. Bunların biri eksikse kemençe olur ama kaliteli olmaz” diyerek bu işin inceliklerini paylaşıyor.
Yunanistan’da Yarıştı, Tek Türk Olarak Üçüncülük Aldı
2005 yılında Kültür Bakanlığı aracılığıyla katıldığı Yunanistan’daki kemençe yapım yarışmasında, 55 Yunanlı arasında tek Türk olarak yer alan Hasan Sancak, yarışmada üçüncülük elde etti. Bu başarısı hem Karadeniz müziği hem de el yapımı kemençe geleneği adına dikkat çekici bir gurur kaynağı oldu. Geçmişte elektriksiz koşullarda el yordamıyla kemençe yapan Sancak, bugün teknolojiyle işin biraz daha kolaylaştığını ama özünü hâlâ koruduğunu söylüyor.
“Bu İşte Yaş da, Sabır da Önemli”
Hasan Sancak, şu an sektörde kendisi gibi tamamen elde üretim yapan çok az kişi kaldığını söylüyor. Makineleşmenin artmasıyla el emeğinin giderek değer kazandığını vurgulayan usta, “Benden yaşlısı yok diyebilirim ama yaşıma yakın birkaç kişi var” sözleriyle, geleneksel yöntemlerle bu sanatı sürdüren sayılı kişilerden biri olduğunu belirtiyor.