İNSAN OLMAK

Halk şairi insanın ne olduğunu çok güzel özetlemiş:
“Bu âdem dedikleri el ayakla baş değil,
Âdem manaya derler, surat ile kaş değil!”
Günümüz dünyasını saran maddeperestlik, insanlığı esir almıştır. Bu durum, bir paradigmanın doğal sonucudur. İnsanı maddeye indirgeyen bu kapitalist anlayış, insanları değerlendirirken, kendini göstermektedir. Karşımızdakini hep maddi görüntüsü ve içinde bulunduğu makam ve mevkii ile değerlendirmek, onları gerçek kişilikleri ile anlamamak anlamına geldiğini, bu son yaşadıklarımızdan sonra daha iyi anlayabildik mi?  Askeriyenin en üst kademesine gelmiş birinin aklını kullanamaması, kendini mevki bakımdan daha aşağıda olan birinin emrine vermesi, bu insanın aklının kiraya verildiğinin göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Böyle birinin dış görüntüsü, bize bu kişinin saygın(!) biri olduğunu hatırlatıyor. Ama ortaya koyduğu bu akıl dışı davranış, onun mana bakımdan gelişmediğinin işaretlerini veriyor. İçinde yer aldığı bu uluslararası örgütün eğitim sistemi, insanların akıllarını kiraya vermelerini, düşünmemelerini telkin ediyor. Oysa Allah, sürekli, insana hitaben “Aklınızı kullanmaz mısınız?”, “Düşünmez misiniz?” diye soruyor. İnsan olmanın en önemli kriterlerinden biri, aklını kullanmak ve düşünmektir. İnsanları değerlendirirken makam ve mevkiini düşünmek yerine, söz konusu kişinin “akıllı” olup olmadığını düşünmek daha akıllıca bir tutum olacaktır.
Şöyle bir şey aklımıza gelebilir: “Nasıl oluyor da koskoca bir Vali, Komutan, vb… akıllı davranmaz?” Evet, bu kişilerin önce insan olduklarını düşünürsek, bu işlerin nasıl olduğunu daha iyi anlayabiliriz. Çünkü insan, eksiktir, zaafları vardır. Onun için insanların sadece maddi yapısını yansıtan dış görünüşleri ile değerlendirilmemesi gerekir. Mevlana’nın dediği gibi, “Dışardan insan görünürler, içyüzdeyse, lanetlenmiş şeytandır onlar…”
Son zamanda yaşadığımız bu toplumsal travmayı akıllıca bir şekilde okumanın gereği ortadadır. Aklımızın almakta zorlandığı bu durumu, anlamak için “aklımızı” kullanmamız şart… Aklı kullanmadan insanı ve davranışlarını anlamak mümkün değil…
İnsanların maddi görüntüleri değil, insani ve manevi boyutlarını anlamak ve bunlar üzerinde değerlendirme yapmak, aklın gereğidir…
Allah, akıl nimetinden kimseyi mahrum etmesin… Aklını emanet eden akılsızlara da hidayet nasip etsin…