Hamsi göç etti, balıkçılar kontak kapattı
Karadeniz’de bu yıl alışılmışın dışında seyreden hava koşulları, balıkçılık sektörünü derinden etkiledi. Kış aylarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, deniz suyu sıcaklıklarının düşmemesi ve iklim dengesinin bozulması, özellikle hamsi ve istavrit avını olumsuz yönde etkiledi. Hamsinin erken göç etmesiyle birlikte büyük balıkçı tekneleri av sahalarından eli boş dönerken, istavritte yaşanan boy düşüşü ticari değeri iyice azalttı. Tezgahlarda balık miktarının düşmesi ise fiyatları hızla yukarı çekti. Vatandaş artık Karadeniz’in simgesi olan hamsiye eskisi kadar kolay ulaşamıyor.
İklim krizi hamsi ve istavrit stoklarını vurdu
Balıkçılık uzmanlarına göre Karadeniz’de yaşanan bu tablo, iklim değişikliğinin deniz ekosistemi üzerindeki etkilerinin açık bir sonucu. Bu sezon beklenen soğukların gelmemesi, hamsi sürülerinin normal av alanlarında kalmasını engelledi. Daha soğuk sulara yönelen sürüler, Türk balıkçısının av sahasının dışına çıktı. Aynı zamanda istavritte de ciddi bir küçülme yaşandı. Yasal boy sınırının altına düşen balıklar ticari olarak değerlendirilemez hale geldi. Bu nedenle birçok büyük gırgır teknesi, yakıt ve operasyon maliyetlerini karşılayamayarak limana çekilmek zorunda kaldı.
Balık tezgahlarında arz düştü, fiyatlar yükseldi
Denizden yeterli balık çıkmaması, doğrudan piyasaya yansıdı. Hamsinin kilogram fiyatı semt pazarlarında ve balıkçılarda 100 ile 130 TL arasına yükseldi. Balıkçılar, fiyatlardaki bu dalgalanmanın en büyük nedeninin arzın yetersiz olması olduğunu belirtiyor. Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği Başkanı Ramazan Özkaya, bir gün kasa fiyatının 2 bin 500 TL’ye çıkabildiğini, ertesi gün ise 500 TL’ye kadar düşebildiğini ifade ederek piyasanın ciddi bir dengesizlik yaşadığını vurguladı. Bu durum hem üreticiyi hem de tüketiciyi zor durumda bırakıyor.
Günlük kota ve bilimsel denetim çağrısı
Sektörde yaşanan bu krizden çıkış için çözüm önerileri de gündeme geldi. Özkaya, sadece yıllık kota uygulamasının yeterli olmadığını, günlük kota sisteminin de devreye alınması gerektiğini söyledi. Bu sayede arz ve talep dengesinin korunabileceği belirtiliyor. Ayrıca balık neslinin sürdürülebilirliği için her balığın en az bir kez üreme şansı bulmasının şart olduğu vurgulanıyor. Kayıt dışı avcılığın önlenmesi ve sahada daha fazla su ürünleri mühendisinin görev alması gerektiği de sektörün öne çıkan talepleri arasında yer alıyor.