Yaz aylarında klima kullanımının yaygınlaşması, halk arasında “klima zatürresi” olarak bilinen lejyoner hastalığını yeniden gündeme taşıdı. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Faysal Baysal, klima sistemleri, su depoları, duş başlıkları ve sıcak su tesisatlarında uygun ortam oluştuğunda çoğalabilen Legionella bakterisine karşı uyarıda bulundu. Hastalığın bakteri içeren küçük su damlacıklarının solunmasıyla bulaştığını belirten Baysal, özellikle merkezi iklimlendirme sistemlerinin bulunduğu otel, hastane, iş merkezi ve büyük binalarda düzenli bakım ve kontrol yapılması gerektiğini söyledi.
Klima Zatürresi Nasıl Bulaşıyor?
Dr. Mustafa Faysal Baysal, lejyoner hastalığının Legionella isimli bakterinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonu olduğunu belirtti. Bakterinin klima sistemleri, su depoları, duş başlıkları ve sıcak su tesisatlarında uygun koşullar oluştuğunda çoğalabildiğini ifade etti.
Baysal, “Hastalık, bakteri içeren çok küçük su damlacıklarının solunmasıyla bulaşır. Kişiden kişiye bulaşma söz konusu değildir” dedi. Özellikle ortak su sistemlerinin ve merkezi iklimlendirme sistemlerinin kullanıldığı alanlarda gerekli bakımın ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Otel, Hastane ve İş Merkezlerinde Bakıma Dikkat
Merkezi iklimlendirme sistemlerinin bulunduğu büyük yapılarda düzenli kontrol yapılması önem taşıyor. Dr. Baysal; oteller, hastaneler, iş merkezleri ve ortak su sistemlerinin kullanıldığı binalarda klima ve tesisat bakımlarının belirli aralıklarla gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Uzun süre kontrol edilmeyen sistemlerde Legionella bakterisinin çoğalması için uygun ortam oluşabileceğini belirten Baysal, filtrelerin ve su haznelerinin üretici önerilerine uygun şekilde temizlenmesini veya değiştirilmesini tavsiye etti. Uzun süre kullanılmayan klimaların yeniden çalıştırılmadan önce temizletilmesi gerektiğini de kaydetti.
Risk Grubundaki Kişiler Daha Dikkatli Olmalı
Lejyoner hastalığının bazı kişilerde daha ağır seyredebildiği belirtildi. İleri yaştaki kişiler, sigara kullananlar, kronik akciğer hastalığı bulunanlar ve diyabet hastaları risk grubunda yer alıyor.
Bağışıklık sistemi zayıf bireyler ile kanser tedavisi gören kişilerin de hastalıktan daha ciddi şekilde etkilenebileceği ifade edildi. Dr. Baysal, risk grubundaki kişilerin merkezi klima sistemlerinin bulunduğu alanlarda yaşadıkları veya konakladıkları dönemde ortaya çıkan belirtileri önemsemeleri gerektiğini söyledi.
Klima Zatürresinin Belirtileri Neler?
Lejyoner hastalığının yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, kas ağrıları ve halsizlik gibi belirtilerle ortaya çıkabileceği aktarıldı. Bazı hastalarda bu şikâyetlere ishalin de eşlik edebileceği belirtildi.
Dr. Baysal, belirtilerin genellikle Legionella bakterisine maruz kalınmasının ardından 2 ila 10 gün içerisinde başladığını söyledi. Özellikle yakın dönemde otelde konaklayan, merkezi klima kullanılan alanlarda bulunan veya ortak su sistemlerinin olduğu yerlerde vakit geçiren kişilerin bu bilgileri sağlık kuruluşuna başvurduklarında paylaşmalarının önemli olduğunu ifade etti.
Erken Tanı Tedavi Sürecini Etkiliyor
Hastalığın erken dönemde teşhis edilmesinin tedavinin başarısı açısından önemli olduğunu belirten Baysal, uygun antibiyotik tedavisiyle lejyoner hastalığının büyük oranda kontrol altına alınabildiğini kaydetti.
Tanı sürecinde hastanın öyküsü, akciğer görüntüleme yöntemleri ve gerekli laboratuvar testlerinden yararlanılıyor. Tedavinin gecikmesi halinde özellikle risk grubundaki kişilerde ciddi solunum yetmezliği gelişebileceği ve yoğun bakım ihtiyacının ortaya çıkabileceği uyarısı yapıldı. Ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiği vurgulandı.
Klima ve Su Sistemleri Nasıl Korunmalı?
Dr. Mustafa Faysal Baysal, lejyoner hastalığından korunmak için klima ve su sistemlerinin bakımının düzenli olarak yaptırılması gerektiğini söyledi. Filtrelerin ve su haznelerinin üretici talimatlarına uygun şekilde temizlenmesi veya değiştirilmesi önerildi.
Uzun süre çalıştırılmayan klimaların kullanılmadan önce temizletilmesi, merkezi iklimlendirme sistemlerinin uzman ekiplerce kontrol edilmesi ve kapalı alanların temiz havayla havalandırılması gerektiği belirtildi. Ortamdaki nem oluşumunun önlenmesi de alınabilecek tedbirler arasında gösterildi.
Yaz aylarında artan klima kullanımıyla birlikte lejyoner hastalığı riskine karşı bakım ve temizlik önlemleri önem kazanıyor. Ateş, öksürük veya nefes darlığı yaşayanların, özellikle risk grubunda bulunmaları halinde sağlık kuruluşuna başvurmaları öneriliyor.