Trabzon’un Yapı Stoğu Depreme Karşı Güçlendirilmeli
Trabzon’da geçtiğimiz günlerde meydana gelen 3,8 büyüklüğündeki deprem, bölgede deprem gerçeğini bir kez daha gündeme taşıdı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, bu tür sarsıntıların gelecekte daha büyük depremlerin habercisi olup olmayacağının bilinmediğini ancak yapıların durumu konusunda ciddi adımlar atılması gerektiğini ifade etti. Altunışık, "Şu an kentte kaç bina var, hangi zemin üzerinde duruyor, ruhsat durumu ne, bu soruların net bir cevabı yok. İşte bu nedenle yapı stoğunun tespiti ve güçlendirilmesi hayati önem taşıyor" dedi.
“Depremler Unutuluyor, Projeler Yarıda Kalıyor”
Prof. Dr. Altunışık, Trabzon’da şu an için büyük bir yıkım riski taşıyan sarsıntıların yaşanmadığını ancak bu durumun rehavete kapılmak anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti. Kentte yaklaşık 40 yapıyı sensörlerle anlık olarak izlediklerini ifade eden Altunışık, bu verilerin olası depremlerde büyük önem taşıyacağını söyledi. Depremlerin ardından yapı güvenliği konusundaki çalışmaların hız kazandığını ancak bir süre sonra kamuoyunun ilgisinin dağıldığını ve projelerin rafa kaldırıldığını da sözlerine ekledi.
“Unutmayı seviyoruz” diyen Altunışık, yapıların gerçek durumunun bilinmediği bir kentte güvenliğin sağlanamayacağını vurguladı. Özellikle yaşlı, ruhsatsız ve kaçak katlı binaların mevcut yapı stoğunun kırılgan yönlerini oluşturduğunu belirterek, öncelikli adımın kapsamlı bir yapı envanteri çalışması olması gerektiğini ifade etti.
Yapı Envanteri Çıkarılmalı, Güçlendirme Projeleri Hızlanmalı
Altunışık, 2018 Deprem Yönetmeliği’ne uygun olarak yeni yapılan binaların daha güvenli olduğunu ancak geçmiş yıllarda inşa edilen yapıların çoğunun bu standartlara uymadığını dile getirdi. Bu noktada kamu kurumlarıyla birlikte halkın da bilinçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Altunışık, “Deprem sadece teknik bir mesele değil; aynı zamanda toplumsal bir farkındalık sorunudur” dedi.
Kentin zemin yapısının detaylı biçimde analiz edilmesi, hangi binaların riskli olduğu, hangilerinin güçlendirilmesi ya da yeniden inşa edilmesi gerektiğinin bilimsel verilerle belirlenmesi gerektiğine işaret etti. Bu tür çalışmaların yalnızca deprem anlarında değil, sürekli ve sürdürülebilir bir biçimde planlanması gerektiğini vurguladı.
“Güvenli Yapı, Ortak Sorumluktur”
Yapı denetimi sürecinin yalnızca kamu kurumlarına bırakılmaması gerektiğini savunan Altunışık, vatandaşların da yaşadıkları binalar hakkında bilgi sahibi olması ve gerekli durumlarda güçlendirme adımlarını talep etmesi gerektiğini belirtti. “Kentte güvenli bir yapı stoğu oluşturmak sadece mühendislerin değil, herkesin ortak sorumluluğudur” sözleriyle yapı güvenliğinin bir toplum meselesi olduğunun altını çizdi.