Küresel gıda fiyatlarında temmuz ayında yeniden yükseliş yaşandı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün Gıda Fiyat Endeksi, tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki artışın etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0,6 yükseldi.
Haziran ayında 130,3 puan olan endeks temmuzda 131,1 puana çıktı. Yıllık bazdaki artış yüzde 1 olurken, küresel gıda fiyatları Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 18,2 altında kalmaya devam etti.
Tahıl Fiyatları Hızla Yükseldi
Temmuz ayında en dikkat çekici hareketlerden biri tahıl fiyatlarında yaşandı.
FAO Tahıl Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 3,4 artarak 113,8 puana yükseldi. Küresel buğday fiyatlarındaki artış ise yüzde 5,8’i buldu.
Karadeniz bölgesindeki ihracat akışına ilişkin endişeler, ihracat altyapısındaki sorunlar ve önemli üretici ülkelerde görülen sıcak hava dalgaları fiyatları yukarı taşıyan başlıca faktörler arasında yer aldı.
Mısır fiyatlarında da ABD’deki sıcak ve kurak hava koşullarına yönelik kaygıların etkisi hissedildi.
Bitkisel Yağlarda 4 Yılın Zirvesi
Bitkisel yağ fiyatlarındaki yükseliş de dikkat çekti.
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 2 artarak 195,7 puana çıktı. Böylece endeks Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Palm ve soya yağı fiyatlarındaki artış, ayçiçeği ve kanola yağındaki düşüşü fazlasıyla telafi etti.
Palm yağında Endonezya’daki biyodizel talebi ve enerji fiyatları etkili olurken, soya yağındaki yükselişte güçlü küresel talep öne çıktı.
Şeker Fiyatlarında Yüzde 5,6 Artış
Şeker fiyatları temmuz ayında sert yükseldi.
FAO Şeker Fiyat Endeksi yüzde 5,6 artarak 95 puana çıktı. Avrupa Birliği ve Asya’da etkili olan sıcak ve kurak hava koşullarının üretim beklentilerini olumsuz etkilemesi fiyatları destekledi.
El Niño kaynaklı hava koşullarına ilişkin endişeler ve Brezilya’da etanol talebinin güçlenebileceği beklentisi de uluslararası şeker fiyatlarını yukarı taşıdı.
Et ve Süt Fiyatları Geriledi
Tahıl, yağ ve şekerde yükseliş yaşanırken et ve süt ürünlerinde ise ters yönlü hareket görüldü.
Et Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 2,8 gerileyerek 127,7 puana indi. Tavuk, sığır ve domuz eti fiyatlarında düşüş yaşanırken koyun eti fiyatları yükseldi.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de yüzde 0,7 düşerek 116,2 puana geriledi. Tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki düşüş, peynir fiyatlarındaki sınırlı artışın önüne geçti.
Gıda Enflasyonu İçin Yeni Risk Mi?
FAO endeksindeki yükseliş, küresel gıda enflasyonu açısından yeniden dikkatle takip edilen bir sürece işaret ediyor.
Özellikle tahıl ve bitkisel yağ fiyatlarının yükselmesi, ekmekten makarnaya, yem maliyetlerinden işlenmiş gıdalara kadar birçok ürünü dolaylı olarak etkileyebiliyor.
Karadeniz’deki ihracat koşulları, enerji fiyatları ve hava şartlarının önümüzdeki aylarda küresel gıda fiyatlarının yönünde belirleyici olması bekleniyor.