Yıllarca restoresi istenen bu iki eser bu mevsimde daha çok konuşulur olur.
Öyle ya turizmi çeşitlendirip turiste cazibe merkezleri sunacağız.
Düşünce güzel.
Beklenti daha güzel.
Hemen projelendirip restorasyon başlatma fikri daha da güzel.
Hepsi güzel de,acaba gerçekçi mi?.
Bugün itibari ile gerçekçi değil.
Neden ?
2026 yılı Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesinde ne Kuştul ne de Vazelon Manastırları ile ilgili bir yatırım programı yok.
Bırakalım restorasyon için ödeneği,röleve,restitüsyon ve restorasyon projeleri için de ödenek yok.
Yani restorasyon öncesi yapılması gereken işler için de planlama yok.
Eee bu yoklar içinde nasıl bir restore programı düşünülüyor?
Malum Sumela Nanastırı'nın restoresi yılları aldı.
Yoluydu,otoparkıydı,,alt yapısıydı,sosyal donatıları filan uzun yıllar sonrası Sumela ancak toparlandı.
Kuştul Manastırı Maçka Esiroğlu Şimşirli köyünde bulunuyor.
Kaynaklara göre M.S. 752 yılında kurulmuştur. 1204 yılında yağmalanıp yakılmış, 1393'te tekrar faaliyete geçirilmiştir.
752 yılında yapılan Kuştul Manastırı'nın zaten restore edilecek bir tarafi kalmadı.
Yangınlar ve doğal yıpranmalardan manastırdan geriye bir kaç duvar kalmış.
Kuştul icin ne yapılabilir?
Yolu düzeltilebilir.
Çevre düzenlemesi yapılabilir.
Açıklayıcı bilgilendirme panoları konur.
Kalan kalıntılar duvarlar ve yıkıntılar temizlenir...
Kim yapar bu işleri?
Ya bakanlık ya da yerel yönetimler.
Biz yeniden yapıp orjinal haline döndürürüz dersek çok gerçekçi olmaz ve de gereksizdir.
Maçka Kiremitli köyü sınırları icinde bulunan ve bölgedeki en eski manastır olan Vazelon Manastır'ı ise Kuştul'a göre çok daha sağlam.
Genel görüntü olarak ayakta.
Definecilerin iç kısımdaki tahribatı Manastırın genel yapısını bozmuş.
Her yer yıkıntı halinde.
Manastırın içinde yabani ağaçlar çoğalıp taş yapıyı sarıp sarmalamışlar.Bu da tahribata yol açmış.
270 yılında inşa edilen manastır, Trabzon şehir merkezinin 40 kilometre güneyinde yer almaktadır. İmparator I. Justinianus, 565 yılında manastırın onarılmasını istemiştir, o zamandan bu yana manastır pek çok kez yenilenmiştir. Mevcut bina 1410 yılında yeniden inşa edilmiştir.
Sumela'nın yapımında Vazelon kendi gelirlerinden yardımcı olmuştur.Bölgenin en eski manastırıdır.
Kısa vadede Vazelon için ne yapılabilir?
Ulaşımı rahatlatılmalı.
Araç yolundan Vazelon'a ulaşılan patika yol yürüyüşe uygun hale getirilmeli.
Uzmanlar eşliğinde belli bir plan dahilinde içinde çok ince ve hassas bir temizlik yapılmalı.
Ve sonra da maliyet hesapları çıkartılıp ödeneği sağlanarak projelere başlanmalı.
Uzun ama gerekli planlamalar sonunda restorasyon işlerine karar verilip yeterli kaynak sağlanmalı.
Bu iki manastır restore edilip turizme kazandırılabilir mi?
Kazandırılır.
Hemen şimdi mi?
Hemen şimdi olur diyenler Sumela'yı göz önüne alsınlar.
Yaptık yapıyoruzla olmuyor bu işler.
Şimdiye kadar kaç dosya sunulmuştur bakanlığa...
Kaç rapor tutulup ivedilikle ele alınması istenmistir...
Bürokrasinin çalışmalarına kaç siyasi destek olmuştur.Ya da olmak istemiştir?
Çok...Yıllar öyle geçti.
En iyisi ısrara devam edilsin.
Ama ondan önce ulaşım sorunları çözülsün bu yüzyıllar öncesinden kalan eserlerin...
Şunu da bilmek lâzım restorasyon yeniden yapmak değildir.Coğu zaman mevcudu korumak adına çalısmalar yapmaktır.