Ortahisar’da İstinat Duvarı Göçtü: İMO’dan Kritik Uyarı
Trabzon’un Ortahisar ilçesi Karşıyaka Mahallesi’nde bulunan bir sitenin arka bahçe kısmındaki yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki taş istinat duvarında meydana gelen göçme, yapı güvenliği tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. 21 Haziran 2026 tarihinde yaşanan olayda can kaybı ya da yaralanma olmaması en büyük teselli olurken, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tiryaki, bölgede yapılan ilk incelemelere ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Tiryaki, yapım teknikleri, malzeme kalitesi, drenaj, projelendirme ve denetim açısından ciddi eksiklikler gözlemlendiğini belirterek, benzer risklerin önlenmesi için acil kamusal tarama çağrısı yaptı.
Karşıyaka Mahallesi’nde İstinat Duvarı Göçtü
Ortahisar ilçesi Karşıyaka Mahallesi’nde 1815 ada, 8 parselde bulunan bir sitenin arka bahçe kısmındaki taş istinat duvarında kısmi toptan göçme meydana geldi. Yaklaşık 12 metre yüksekliğindeki yapının göçmesi, bölgede yaşayan vatandaşlar açısından ciddi bir güvenlik riski oluşturdu. Olay sırasında can kaybı ya da yaralanma yaşanmaması sevindirici bir gelişme olarak değerlendirildi. Ancak yapının büyüklüğü ve bulunduğu konum dikkate alındığında, benzer yapıların güvenliğinin yeniden ele alınması gerektiği yönünde uyarılar yapıldı.
İMO Trabzon Şubesi İlk İncelemeleri Paylaştı
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tiryaki, olayla ilgili yaptığı açıklamada, bölgede yapılan gözlem ve araştırmaların ciddi ihmallere işaret ettiğini belirtti. Konunun uzmanları tarafından olay yerinde ve teknik görseller üzerinde yapılan ilk incelemelerde, taş istinat duvarının göçmesinde birden fazla etkenin rol oynadığı değerlendirildi. Tiryaki, özellikle 12 metre yüksekliğindeki bir istinat yapısının mühendislik hesapları, malzeme seçimi, drenaj sistemi ve şantiye denetimi açısından hassas biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı.
Malzeme ve İşçilik Kusurlarına Dikkat Çekildi
İMO Trabzon Şubesi’nin değerlendirmesinde, duvarın yapım aşamasında kullanılan malzeme ve işçilik kalitesinin önemli bir başlık olduğu belirtildi. Açıklamada, taş blokları birbirine bağlaması gereken çimento harcının beklenen mukavemeti göstermediğinin değerlendirildiği ifade edildi. Bu durumun yapının bütüncül dayanımını zayıflattığı ve taş kütlenin dağılmasına yol açtığı kaydedildi. Tiryaki, mühendislik standartlarından uzak, denetimsiz ve kalitesiz malzemeyle inşa edilen yapıların şehirler ve vatandaşlar için açık bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
Drenaj Eksikliği Göçmeyi Tetikleyen Unsurlardan Biri Oldu
Açıklamada en önemli başlıklardan biri de drenaj sistemi oldu. Trabzon’un yoğun yağış alan iklim yapısına dikkat çekilerek, duvar arkasında biriken sızıntı sularının güvenli şekilde tahliye edilmesi gerektiği vurgulandı. Duvar üzerinde barbakan adı verilen tahliye delikleri bulunmasına rağmen, duvar arkasında kullanılan dolgu malzemesinin yanlış seçilmesi nedeniyle bu deliklerin tıkanarak işlevsiz hale geldiği değerlendirildi. Suyun ortamdan uzaklaştırılamaması sonucunda hidrostatik basıncın arttığı, bunun da zeminin duvara uyguladığı itki kuvvetini yükselterek göçmeyi kaçınılmaz hale getirdiği belirtildi.
12 Metrelik Duvarın Boyutlandırılması Tartışma Yarattı
İMO Trabzon Şubesi açıklamasında, 12 metre yüksekliğindeki bir istinat yapısının geoteknik mühendisliği kurallarına uygun şekilde boyutlandırılması gerektiği ifade edildi. Bu tür yapıların geniş bir taban oturumuna ve yukarıya doğru daralan bir tasarıma sahip olması gerektiği vurgulandı. Arazi incelemelerinde mevcut taş istinat duvarı kesitinin gereken asgari geometrik boyutların gerisinde kaldığının gözlemlendiği belirtildi. Açıklamada, aktif toprak basıncı ve hidrostatik yüklerin yeterince karşılanamaması nedeniyle taşıma kapasitesi sınırlarının aşılmış olabileceği değerlendirildi.
Yol Yükü ve Drenaj Altyapısı Eksikliği Uyarısı
Açıklamada, mevcut taş istinat duvarının üst kotu hizasından başlayan imar yolunun da yapıya ek yük getirdiği belirtildi. Araç trafiği nedeniyle oluşan statik ve dinamik sürşarj yüklerinin istinat duvarı hesaplarında mutlaka dikkate alınması gerektiği ifade edildi. Ayrıca yol yüzey sularının duvara sirayet etmesini önlemek için altyapı ve drenaj sistemlerinin zorunlu olduğu kaydedildi. Saha incelemelerinde yol imalatı sırasında herhangi bir drenaj altyapısı oluşturulmadığının tespit edildiği belirtilerek, bu eksikliğin hidrostatik basıncı artıran temel unsurlardan biri olduğu vurgulandı.
Tiryaki’den Acil Kamusal Tarama Çağrısı
Mustafa Tiryaki, bu tür problemlerin tekrar etmemesi için bölgedeki tüm taş istinat yapılarının acilen kamusal bir taramadan geçirilmesi gerektiğini söyledi. Özellikle engebeli topoğrafyalarda ve yüksek kot farkı bulunan yerleşim alanlarında taş istinat duvarlarının sıkça tercih edildiğini hatırlatan Tiryaki, bu yapıların güvenli şekilde hizmet verebilmesi için doğru mühendislik hesapları, uygun malzeme seçimi, kesintisiz drenaj yönetimi ve sıkı şantiye denetiminin şart olduğunu belirtti. Riskli bölgelerde yüksek taş duvarların yanı sıra farklı destek sistemlerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.