Yükseköğretim Kurulu (YÖK), doktora programlarına kabul süreçlerinde köklü bir değişikliğe gitti. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeye göre doktora adayları artık merkezi yazılı sınava girecek ve bu sınavdan en az 70 puan almak zorunda olacak. Yeni sistemle birlikte akademik kariyer yolunda daha standart ve başarı odaklı bir değerlendirme mekanizması kurulması hedefleniyor.
Doktora programları, akademik kariyer yapmak isteyenler için en önemli aşamalardan biri olarak görülüyor. YÖK tarafından yürürlüğe konulan bu yeni yönetmelik ise hem adayların değerlendirilme biçimini hem de üniversitelerin öğrenci seçme süreçlerini doğrudan etkileyecek. Merkezi sınav uygulamasıyla birlikte üniversiteler arasında farklılıkların azaltılması ve akademik yeterlilik ölçütlerinin daha şeffaf hale getirilmesi amaçlanıyor.
Doktora Programlarına Merkezi Yazılı Sınav Zorunluluğu Getirildi
Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken maddesi doktora programlarına girişte merkezi yazılı sınav uygulamasının zorunlu hale getirilmesi oldu. Buna göre adaylar yalnızca üniversitelerin kendi değerlendirme süreçleriyle değil, YÖK tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak merkezi yazılı sınavla da değerlendirilecek.
Söz konusu sınavdan 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak. Adayın ALES, yabancı dil veya mezuniyet notu yüksek olsa bile yazılı sınav barajını geçemeyenler doktora programına kabul edilmeyecek. Bu düzenleme ile akademik yeterliliğin daha objektif kriterlerle ölçülmesi hedefleniyor.
Ayrıca yazılı sınava herkes katılamayacak. Belirlenen kontenjanın en fazla dört katı kadar aday sınava çağrılacak. Bu adaylar ALES, yabancı dil ve lisans mezuniyet notu gibi kriterlere göre yapılan ön değerlendirme sonucunda belirlenecek.
Doktora Başvurularında ALES, Dil Ve Not Ortalaması Etkili Olacak
Yönetmelikte doktora başvurularında kullanılacak puanlama sistemi de ayrıntılı şekilde açıklandı. Buna göre yazılı sınava çağrılacak adayların belirlenmesinde şu kriterler esas alınacak:
| Değerlendirme Kriteri | Ağırlık Oranı |
|---|---|
| ALES puanı | %40 |
| Yabancı dil puanı | %30 |
| Lisans mezuniyet notu | %30 |
Bu üç kriter doğrultusunda yapılan hesaplama sonucunda en yüksek puana sahip adaylar yazılı sınava davet edilecek. Bu uygulama sayesinde doktora programlarına başvuran adaylar arasında akademik başarıya dayalı bir ön eleme yapılması hedefleniyor.
Nihai Değerlendirmede Yazılı Sınav Belirleyici Olacak
Doktora programına kabul edilecek adayların belirlenmesinde ise farklı bir puanlama sistemi uygulanacak. Nihai değerlendirmede ALES, yabancı dil, lisans mezuniyet notu ve merkezi yazılı sınav puanı birlikte hesaplanacak.
Yeni sisteme göre nihai değerlendirme şu şekilde yapılacak:
| Kriter | Değerlendirme Oranı |
|---|---|
| ALES puanı | %25 |
| Lisans mezuniyet notu | %25 |
| Yabancı dil puanı | %20 |
| Yazılı sınav puanı | %30 |
Bu hesaplamaya göre toplam puanı 70’in altında kalan adaylar başarısız sayılacak. Başarılı olan adaylar ise YÖK tarafından belirlenen öncelikli alanlarda doktora öğrencisi olmaya hak kazanacak.