Protestolar Felakete Dönüştü: Ölü Sayısı Katlandı

İran’da 28 Aralık’tan bu yana süren hayat pahalılığı ve rejim karşıtı protestolarda bilanço giderek ağırlaşıyor. İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) tarafından paylaşılan son verilere göre, yalnızca bir günde ölüm sayısı dört kattan fazla artarak 2 bin 571’e yükseldi. Raporda, aralarında çocukların, güvenlik güçlerinin ve tarafsız sivillerin de bulunduğu kayıplar dikkat çekiyor. Ülkedeki olaylar artık yalnızca bir siyasi krizi değil, aynı zamanda ciddi bir insani dramı işaret ediyor.

Can Kayıplarında Sert Artış

HRA’nın yayımladığı son rapor, İran genelinde yaşanan şiddet olaylarının boyutunu çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. Daha önce 646 olarak açıklanan ölü sayısının yeni verilerle birlikte 2 bin 571’e ulaştığı bildirildi.

Detaylara göre:

• 2 bin 403 sivil yaşamını yitirdi.

• 12’si çocuk olmak üzere 18 yaş altı bireyler de ölenler arasında.

• 42 güvenlik personeli hayatını kaybetti.

• Olaylarla doğrudan ilgisi olmayan 9 tarafsız sivil ve 5 hükümet destekçisi öldü.

Ayrıca 779 şüpheli ölüm vakasının hâlâ araştırıldığı, bin 134 kişinin ise kritik durumda olduğu belirtildi. Bu veriler, olayların yalnızca kitlesel boyutta değil, aynı zamanda bireysel düzeyde de ne kadar yıkıcı olduğunu ortaya koyuyor.

Gözaltılar 187 Şehre Yayıldı

Protestolar şu an itibariyle ülke genelinde 187 farklı şehirde aktif olarak sürüyor. 31 eyaletin tamamına yayılan bu gösteriler, 614 ayrı noktada organize edildi. HRA’nın verilerine göre şimdiye dek en az 18 bin 434 kişi gözaltına alındı.

Ancak insan hakları kuruluşları, internet kesintileri ve hükümetin bilgi akışını engelleyen uygulamaları nedeniyle bu sayının çok daha fazla olabileceği görüşünde. Cezaevlerinde ve gözaltı merkezlerinde yaşanan hak ihlalleri ise henüz net olarak belgelenemiyor.

Rejim Sessiz, Suçlamalar Sert

İran yönetimi, olaylara ilişkin kapsamlı bir resmi bilanço açıklamaktan kaçınırken, Reuters’a konuşan bir İranlı yetkili ölü sayısının 2 binin üzerinde olduğunu dolaylı yoldan kabul etti. Ancak yetkili, hem sivillerin hem de güvenlik güçlerinin ölümünden, protestocuları değil; "süreci provoke eden terörist grupları" sorumlu tuttu.

Bu açıklama, İran’daki mevcut kriz ortamında hükümetin protestolara yaklaşımını ve sorumluluğu dış güçlere yükleme eğilimini bir kez daha gözler önüne seriyor. Hükümetin bu tutumu, iç barışın sağlanmasını daha da zorlaştırabilir.

İran’da Ne Oluyor?

Başlangıçta ekonomik koşullara tepki olarak başlayan protestolar, kısa sürede siyasi ve ideolojik taleplerle büyüyen bir halk hareketine dönüştü. Rejim karşıtı sloganlar, kadın hakları talepleri ve özgürlük çağrıları ülkenin dört bir yanında yankı buldu.

Ancak gösterilere yönelik sert müdahaleler, krizi çözmek yerine daha da derinleştirdi. Her geçen gün artan can kayıpları, İran’daki olayların yalnızca bir iç mesele olmadığını, aynı zamanda uluslararası toplumun da dikkatle izlemesi gereken bir insan hakları krizine dönüştüğünü gösteriyor.