14 Nisan 2025 tarihinde yazdığımız
“Gökyüzüne hakim uçak tüccarları” başlıklı yazıda, havacılık piyasasına hakim uçak alım-satım ve kiralama (leasing) şirketlerini yani Lessor’leri (Kiraya veren, mal sahibi) ele alarak dev ticari hacimlerini anlatmıştık.
Başta İrlanda olmak üzere, (Vergi oranı 12.5) sayıları 17 olan deniz aşırı ada ülkelerine bu leasing şirketlerinin yerleşmelerinin en büyük nedeni vergi oranlarının düşük seviyede olmasıdır.
Bu nedenle bu ülkeler “Vergi cenneti” olarak nitelendirilmektedir. En büyük 30 uçak leasing şirketinin bir çoğu da İrlanda’da olup, hem onlar kazanıyor, hem de bu ülkeye kazandırıyorlar.
Bir çoğumuzun adını bilmediğimiz bu lessorler bir çok havayolu şirketinden daha fazla uçak filosuna da sahiptir.
Dünya havacılığı, üretici firmalar ve büyük havayolu şirketleri kadar, bu şirketlerden de sorulur diyebiliriz.
Bir yıl kadar önce yazdığımız yazının
sonunda “Bu yarışta bir Türk şirketini de görmeyi çok arzu ederdik, ama milli havayolu şirketimiz THY, bu gibi şirketlerin en hatırlı ve en itibarlı bir müşterisi olmak durumundadır.”dedik.
Benim bir yıl önce dile getirdiğim dilek şimdilerde artık hayata geçmek üzere.
Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Ahmet Bolat, şirketin büyüme stratejisi kapsamında uçak kiralama (Leasing) sektörüne de girme konusunu değerlendirdiklerini ve bu amaçla İrlanda’da bir şirket kurmayı planladıklarını açıkladı.
Bolat, uçak kiralama sektörünün küresel havacılık finansmanında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak, yeni girişimle amaçlarının havacılık finansmanı alanında THY’ye farklı bir gelir modeli kazandırmak olduğunu söyledi.
NEDEN LEASİNG ŞİRKETİ?
Şirketi, vergi avantajları ve güçlü hukuki altyapısıyla dünyadaki uçak kiralama pazarının yüzde 60’tan fazlasını elinde bulunduran İrlanda’da kuracaklarını anlatan Prof.Dr. Bolat
“Bu nedenle şirketimizi bu eko sistem içinde konumlandırmayı ön gördük” diyerek gerekçelerini netleştirdi.
Tecrübeli Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat uçak kiralama (leasing) şirketlerinin operasyonel verimliliğine dikkat çekerek THY operasyonlarını şu sözlerle değerlendirdi:
“THY uçuş başına ortalama 4 bin 900 dolar kâr elde ediyor. Ancak uçak kiralama şirketleri çok daha küçük ekiplerle benzer, hatta daha yüksek gelir sağlayabiliyor. Bu potansiyeli değerlendirmek istiyoruz.”
THY’nin geniş uçak filosu, kurulması planlanan leasing şirketi faaliyetleri için önemli bir kaynak oluşturacak.
Ahmet Bolat’ın verdiği bilgilere göre;THY’nin toplam filosu yaklaşık 530 uçaktan oluşuyor. Bu uçakların 170’i doğrudan şirket mülkiyetinde bulunuyor. Kurulacak leasing şirketi aracılığıyla, filoda aktif kullanılmayan veya stratejik olarak kiralanması daha da uygun uçakların değerlendirilmesi planlanıyor. Havacılık sektöründe dünyanın önde gelen birçok havayolu şirketi, uçak kiralama faaliyetleriyle de ek gelir elde ediyor. THY’nin de bu sisteme dahil olarak finansal yapısını güçlendirmesi ve gelir çeşitliliğini artırması hedefleniyor.
İRLANDA’DA CAZİBE MERKEZİ
Bu düşük vergi oranları nedeniyle havacılık sektörünün yanı sıra dünya çapında söz sahibi olan Google, Facebook, Apple ve X (Twitter) gibi dev teknoloji şirketleri de İrlanda’yı kendilerine üs olarak seçmişler.
İrlanda ile 2024 yılında ikili ticaret hacmimiz 2,13 milyar Dolar düzeyinde gerçekleşmiş. 2024’de ihracatımız 1 milyar Dolar, ithalatımız ise 1.13 milyar Dolar olmuş. 2002-2024 döneminde İrlanda’dan ülkemize yapılan yatırımların toplamı 1,707 milyar Dolar.
2024 yılında ülkemizi ziyaret eden İrlandalı turist sayısı sadece 195 bin 899 kişidir. Türkiye’den İrlanda’ya değişik amaçlara gidenlerin sayısı ise ancak 100 bin kadar. Yerleşik Türk sayısı ise sadece 3 bin 500 kişidir. Orada ki Türkler küçük işletmeleri çalıştırıyor. Uçakçılıkta hiç Türk yok.
Türk Hava Yolları’nın belki de açmakta geciktiği bu leasing şirketi bir dönemi başlatarak, hem yapıya, hem de ülke ekonomisine hayli kazanç sağlayacak.
Mutlu yarınlar Türkiyem.
musaalioglu@gmail.com