Türkiye’de sigara ile mücadelede yeni bir sayfa açılıyor. Uzun süredir tartışma konusu olan “yarı açık alanlar” ve işletme girişlerinde sigara içilmesi, hazırlanmakta olan yeni mevzuat çalışmasıyla net kurallara bağlanıyor. Sağlık Bakanlığı, gelen yoğun şikâyetler ve denetim raporları sonrası “Dumansız Hava Sahası” uygulamasını genişletmeye hazırlanıyor. Yeni düzenleme yalnızca sigara içenleri değil, pasif içiciliğe maruz kalan milyonları da doğrudan ilgilendiriyor. Amaç; özellikle çocukları, yaşlıları ve kronik hastalığı olan bireyleri tütün dumanından tamamen korumak.
Yarı Açık Alanlar Artık Kapalı Alan Sayılacak
Yeni mevzuatın en dikkat çeken maddelerinden biri “yarı açık alan” tanımının değiştirilmesi oldu. Üstü açılır-kapanır tente ile kapalı alanlar, camla çevrili kış bahçeleri ve benzeri mekânlar artık tamamen kapalı alan statüsünde değerlendirilecek. Bu alanlarda sigara içilmesi kesin olarak yasaklanacak. Özellikle kafe ve restoranlarda sıkça karşılaşılan “çatı açılıyor, sigara serbest” uygulaması böylece sona erecek. Denetimlerin artırılması ve cezaların caydırıcı hale getirilmesi de planlanan adımlar arasında yer alıyor.
5 Metre Kuralı ile Girişler Koruma Altında
Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ise “5 metre kuralı”. Buna göre kamu binaları, alışveriş merkezleri, hastaneler, okullar ve restoranların ana giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafede sigara içmek yasak olacak. Bu kural, özellikle bina girişlerinde yoğun sigara dumanına maruz kalan vatandaşların korunmasını amaçlıyor. Uygulama sayesinde kapı önlerinde oluşan duman bulutlarının ve izmarit kirliliğinin de önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çocuk Parkları ve Sahillerde Sigarasız Alanlar
Yeni düzenlemede çocuklara yönelik koruyucu adımlar da öne çıkıyor. Tüm çocuk parkları “tamamen sigarasız alan” ilan edilecek. Ayrıca pilot uygulama kapsamında bazı sahil ve plajlarda “mavi bölgeler” oluşturulacak. Bu bölgelerde sigara içilmesine izin verilmeyecek. Uzmanlara göre bu uygulama, hem çevre kirliliğini azaltacak hem de çocukların sigara dumanına maruz kalmasını önleyecek önemli bir adım olacak.
Türkiye’de Sigara Kullanımının Görünümü
Sigara kullanımına ilişkin çarpıcı veriler de düzenlemenin gerekçeleri arasında yer alıyor. TÜİK 2022 verilerine göre, her gün tütün ürünü kullananlar arasında sigara içme oranının en yüksek olduğu yaş grubu 35-44. Bu konuda değerlendirmede bulunan Toker Ergüder, bu yaş aralığındaki bireylerin yüzde 36,1’inin her gün tütün ürünü kullandığını belirtti. Uzmanlar, yeni yasakların özellikle bu yaş grubunda farkındalık oluşturacağını vurguluyor.