TRABZON HAVALİMANI’NIN HİKÂYESİ

Abone Ol

Trabzonspor Başkanı Ahmet Ağaoğlu yapmış olduğu bir konuşmada “Yeni havalimanı için tesislerimizin %90’ı istimlak edilecek! Bu şehre yeni havalimanı değil yeni spor tesisleri lazım” ifadelerini kullanmış, böylece bir anda tartışmalar da başlamıştır. 

Bir kısım görüşe göre Trabzon’un mevcut havalimanı ihtiyacı karşılamaktan uzak bir durumda bulunurken Ağaoğlu’nun böyle bir açıklama yapması gerçekçi bir tavır değildi. Kimilerine göre ise Trabzon’u Trabzon yapan en önemli değer Trabzonspor’du ve kulübün menfaatleri hemen her şeyin önünde olmalıydı. 

Bu tartışmalar süre dursun Trabzon’da hava ulaşımının nasıl ve hangi tarihlerde başladığı pek bilinmemektedir. Esasen şehre havaalanı yapma konusu, 1930’lardan beri Trabzon kamuoyunun gündeminde olan bir meseleydi. Mesela 1938 yılında şehrin imar planını yapmak üzere Trabzon’a gelen şehircilik mütehassısı J.H. Lambert, hazırladığı imar planının esbab-ı mucibe bölümünde Trabzon’da havaalanı olmamasını büyük bir eksiklik olarak ifade etmiştir.
Lambert’in de belirttiği gibi Trabzon, havaalanına en fazla ihtiyaç duyan şehirlerden biriydi. Zira kentin dış dünya ile bağlantısını sağlayan Erzurum yolu, özellikle kış mevsiminde aylarca kapalı kalıyordu. Deniz yolu ise bilhassa fırtınalı havalarda kullanılamıyordu. 

Neticede gelişen dünya ve iktisadi hareketler karşısında Trabzon’un dış dünyaya kapalı yapısı, şehrin her gün biraz daha kan kaybetmesine neden oluyordu. Cumhuriyetin ilk yıllarında Trabzon’un havaalanı ihtiyacını dile getiren bir yazar bu konuda şu ifadeleri kullanmıştır:

“Ankara, Van’a, Erzurum da, İstanbul’a yarım gün kadar yakındır. Buna karşılık Trabzon’dan İstanbul’a bir haftada gidiliyor. Fırtınaya rastlanırsa bu süre 15 güne çıkarabilir. Ve Trabzon’dan Ankara’ya en az dört günde varılıyor. Kışın kara yolu kapanan, deniz yolu da denizin usluluğuna bağlanan bir şehirde yaşıyoruz.

Trabzon’un sosyo-ekonomik gelişimi için oldukça gerekli olduğuna inanılan havaalanı yapımı meselesiyle ilgili ilk somut gelişme 1943 yılında gerçekleşmiştir. Zira o yıl Hava Yolları Umum Müdürlüğü ülke içinde havacılığı ve havayoluyla seyahatini teşvik maksadıyla yeni hatlar ihdas etmeye karar vermiştir. Fakat Trabzon kamuoyu, gelen haberler neticesinde hayal kırıklığı yaşamıştır.

1943’de istediği haberi alamayan Trabzonlular, beklediği müjdeye kısa süre sonra kavuşacaktır. Zira Truman Doktrini gereğince yurtta birçok hava meydanı yapılacaktı ve bunlar arasında Trabzon da bulunuyordu.

Bu sırada havaalanı işini tetkik etmek üzere Trabzon’a gelen Amerikalı uzman Nelson Booth, inşası düşünülen saha üzerinde uçakla incelemeler yapmıştır.  Gelen heyet bir ara Trabzon’a yakın bir mesafede bulunan Suva Köyü (Akyazı) üzerinde dursa da sonunda Hos’taki (Çimenli) arazi üzerinde karar kılınmış ve hazırlanan proje ihaleye çıkarılmıştır. Ardından inşaatın birinci aşaması için gerekli olan 605.160.60 liralık tahsisat Trabzon’a gönderilmiş ve havaalanı inşaatına aynı yıl yapılan genel seçimlerden hemen önce 1 Mayıs 1950 günü başlanmıştır.

1950’de iktidarın DP’ye devredilmesiyle birlikte havaalanının yapım işi de doğal olarak DP. iktidarına nasip olmuş, 1957 yılında faaliyete geçen Trabzon Havaalanı için 2.200.000 lira harcanmıştır. İlk uçuş ise 21 Haziran 1957 günü saat 12.50’de uçağın alana inmesiyle gerçekleşmiştir.
 
Böylece yıllar boyunca dışarıyla bağlantısını ancak kara ve deniz yoluyla sağlayan Trabzon halkı, havaalanının yapılmasıyla birlikte alternatif bir ulaşım sistemine kavuşmuştur.