İhracatta Fiyat Arttı, Miktar Sert Geriledi
Veriler, ihracat ve ithalatta fiyatların yükseldiğini ancak miktar bazında dikkat çeken bir gerileme yaşandığını ortaya koydu. Mayısta ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 artarken, ihracat miktar endeksi yüzde 20,8 düştü. İthalatta da benzer bir tablo görüldü. İthalat birim değer endeksi yüzde 14,2 artarken, ithalat miktar endeksi yüzde 21,8 azaldı. Dış ticaret haddi ise sınırlı artışla 89,6 seviyesine yükseldi.
İhracatta Birim Değer Yüzde 14,2 Arttı
TÜİK verilerine göre mayıs ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,2 yükseldi. Alt kalemlere bakıldığında gıda, içecek ve tütünde yüzde 8,8, ham maddelerde yüzde 11,3, imalat sanayinde ise yüzde 12 artış kaydedildi. En dikkat çekici artış ise yakıt grubunda yaşandı. Yakıt ihracatında birim değer endeksi yıllık bazda yüzde 52,5 yükseldi. Bu tablo, ihracatta fiyat bazlı artışın güçlü şekilde sürdüğünü gösterdi.
İhracat Miktarında Sert Düşüş
Fiyatlardaki artışa rağmen ihracat miktarında belirgin bir gerileme yaşandı. Mayısta ihracat miktar endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,8 azaldı. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 16, ham maddelerde yüzde 19,9, yakıtlarda yüzde 20,6 ve imalat sanayinde yüzde 21,4 düşüş görüldü. Bu veriler, ihracat gelirlerinde fiyat etkisinin öne çıktığını ancak miktar tarafında zayıflamanın dikkat çekici boyuta ulaştığını ortaya koydu.
Arındırılmış Verilerde Sınırlı Artış
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi, nisan ayında 146,0 seviyesindeyken mayısta yüzde 1,2 artarak 147,7’ye yükseldi. Bu veri, aylık bazda sınırlı bir toparlanmaya işaret etti. Ancak takvim etkilerinden arındırılmış seride ihracat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 5,5 azaldı. Böylece kısa vadede sınırlı artış görülse de yıllık görünümde ihracat miktarındaki zayıflama devam etti.
İthalatta da Aynı Tablo Görüldü
İthalat tarafında da birim değer endeksi mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 arttı. Yakıt grubunda yüzde 49’luk artış öne çıkarken, ham maddelerde yüzde 4,3 ve imalat sanayinde yüzde 6,4 yükseliş kaydedildi. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise yüzde 2,4’lük düşüş yaşandı. İthalat fiyatlarındaki artış, özellikle enerji ve yakıt kalemlerindeki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı.
İthalat Miktarı Yüzde 21,8 Azaldı
Mayıs ayında ithalat miktar endeksi yıllık bazda yüzde 21,8 geriledi. Gıda, içecek ve tütünde yüzde 6,2, ham maddelerde yüzde 6,9, yakıtlarda yüzde 3,8 ve imalat sanayinde yüzde 23,1 düşüş gerçekleşti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi ise bir önceki aya göre yüzde 6 azalarak 123,4’ten 116,0’a indi. Takvim etkilerinden arındırılmış seride yıllık düşüş yüzde 10 olarak hesaplandı.
Dış Ticaret Haddi 89,6’ya Yükseldi
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranını gösteren dış ticaret haddi, geçen yılın mayıs ayında 89,5 seviyesindeydi. Bu yılın aynı ayında ise 0,1 puanlık sınırlı artışla 89,6’ya çıktı. Bu veri, ihracat ve ithalat fiyatları arasındaki dengenin geçen yıla göre çok sınırlı ölçüde iyileştiğine işaret etti. Ancak miktar endekslerindeki sert gerileme, dış ticaretin hacim tarafındaki zayıflamayı öne çıkardı.
TÜİK’in mayıs ayı dış ticaret endeksleri, ihracat ve ithalatta fiyatların yükseldiğini ancak miktar bazında güçlü bir düşüş yaşandığını gösterdi. İhracat ve ithalat birim değer endeksleri yıllık bazda yüzde 14,2 artarken, ihracat miktarı yüzde 20,8, ithalat miktarı ise yüzde 21,8 geriledi. Dış ticaret haddi 89,6’ya yükselse de veriler, dış ticarette fiyat artışının yanında miktar kaybının dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koydu.