TÜİK Açıkladı! Bütçenin En Büyük Yükü Konut ve Kira
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, vatandaşların bütçesinde en büyük yükün konut ve kira harcamaları olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı harcamalarında konut ve kira giderleri yüzde 29,3 ile ilk sırada yer aldı. Konut ve kirayı yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları takip etti. Gelir grupları, hane büyüklüğü ve temel gelir kaynağına göre harcama kalemlerinde dikkat çeken farklılıklar yaşanırken, gıda israfında da çarpıcı sonuçlar açıklandı.
Konut ve Kira Harcamaları İlk Sırada Yer Aldı
TÜİK verilerine göre 2025 yılında Türkiye genelinde hanehalkı tüketim harcamalarında en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira giderlerine ayrıldı. Bu tablo, barınma giderlerinin vatandaşların bütçesi üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Konut ve kira harcamalarını yüzde 20,5 ile ulaştırma harcamaları izledi. Gıda ve alkolsüz içecekler ise yüzde 17,3 payla üçüncü sırada yer aldı. Toplam tüketim harcamalarında en düşük paya sahip kalemler ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.
Gelir Arttıkça Ulaştırma Harcamalarının Payı Yükseldi
Araştırma, gelir gruplarına göre harcama tercihlerinin değiştiğini de gösterdi. En yüksek gelir grubundaki haneler bütçelerinin yüzde 25’ini ulaştırmaya, yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 12,4’ünü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.
En düşük gelir grubunda ise tablo daha farklı oluştu. Bu gruptaki hanelerde konut ve kira harcamalarının payı yüzde 38,7’ye çıktı. Gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 29,2 olurken, ulaştırma harcamaları yüzde 8,6 seviyesinde kaldı. Bu veriler, düşük gelirli hanelerde temel ihtiyaçların bütçede daha büyük yer tuttuğunu gösterdi.
Gelir Kaynağı Harcama Tercihlerini Değiştirdi
Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan hanelerde en büyük harcama kalemi yüzde 26,4 ile konut ve kira oldu. Bu grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 21,9, gıda harcamalarının payı ise yüzde 16 olarak hesaplandı.
Müteşebbis geliri elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamaları yüzde 25,9 ile öne çıktı. Aynı grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda harcamalarının payı ise yüzde 17 oldu. Bu farklılık, gelir elde etme biçiminin harcama yapısını doğrudan etkilediğini ortaya koydu.
Tek Kişilik Hanelerde Kira Yükü Daha Ağır
Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek kişilik hanelerin bütçelerinde en büyük payı konut ve kira harcamalarının aldığı görüldü. Tek kişilik haneler bütçelerinin yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırdı.
Bu grupta gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 14,3, ulaştırma harcamalarının payı ise yüzde 14,4 oldu. Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7’ye yükseldi. Aynı grupta konut ve kira harcamaları yüzde 24,4, ulaştırma harcamaları ise yüzde 18,1 olarak kaydedildi.
En Fazla İsraf Edilen Ürünler Meyve ve Sebzeler Oldu
TÜİK araştırması, hanelerde en fazla israf edilen gıda ürünlerini de ortaya koydu. Buna göre en çok israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu.
Taze meyve ve sebzeleri yüzde 32,5 ile ekmek takip etti. Süt ve süt ürünleri ise yüzde 15,1 ile en fazla israf edilen üçüncü gıda grubu olarak açıklandı. Bu veriler, hanehalkı tüketim alışkanlıklarında hem bütçe yönetimi hem de gıda israfı açısından dikkatli olunması gerektiğini gösterdi.
Hanehalkı Harcamalarında Öne Çıkan Veriler
Harcama Kalemi Toplam Harcamadaki Pay
Konut ve kira yüzde 29,3
Ulaştırma yüzde 20,5
Gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 17,3
Sağlık yüzde 2,2
Eğitim hizmetleri yüzde 1,8
Sigorta ve finansal hizmetler yüzde 0,8
TÜİK’in açıkladığı 2025 hanehalkı bütçe verileri, konut ve kira yükünün vatandaşların bütçesinde belirleyici hale geldiğini gösterirken, gelir grupları arasındaki harcama farkları da ekonomik tablonun önemli başlıklarından biri olarak öne çıktı.