Dar gelirli haneleri doğrudan desteklemeyi amaçlayan yeni bir sosyal politika adımı bu yıl hayata geçiyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak anılan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, geliri belirli bir eşiğin altında kalan ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamayı hedefliyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla şekillenen sistem; kira, gıda ve ısınma gibi kalemlerde destek sunacak. Bölge ve mahalle bazlı analizlere dayanan uygulama, önce pilot illerde başlayacak, ardından ülke geneline yaygınlaştırılacak. Amaç yalnızca yardım değil, sosyal destek mekanizmasını daha adil ve sürdürülebilir hale getirmek.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi Nedir?
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, hanenin toplam gelirini esas alan yeni bir sosyal yardım modeli olarak tasarlandı. Sistemin merkezinde “eşik gelir” kavramı yer alıyor. Buna göre, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan aileler otomatik olarak destek kapsamına alınacak. Yardımlar tek kalemden oluşmayacak; hane ihtiyaçlarına göre farklı başlıklarda şekillenecek. Bu yönüyle sistem, klasik sosyal yardımlardan ayrılıyor. Amaç, yardımı standartlaştırmak yerine, gerçek ihtiyaca göre tamamlayıcı bir gelir sunmak. Yetkililer, bu modelin istihdamdan caydırıcı olmamasına özellikle dikkat edildiğini vurguluyor.
Kira, Gıda ve Isınma Yardımları Nasıl Verilecek?
Yeni sistemin en dikkat çeken yönlerinden biri, destek türlerinin bölgesel ihtiyaçlara göre belirlenmesi. Örneğin kış aylarının sert geçtiği illerde ısınma yardımı ön plana çıkacak. Büyükşehirlerde ise kira desteği daha ağırlıklı olacak. Gıda yardımı ise hanelerin temel harcamalarını rahatlatmayı amaçlayacak. Tüm bu yardımlar, yapılacak bölge ve mahalle bazlı incelemeler sonucunda belirlenecek. Böylece aynı gelir seviyesinde olsa bile farklı ihtiyaçlara sahip ailelere daha adil bir destek sunulması hedefleniyor.
Pilot Uygulama ve Ülke Geneline Yayılma Planı
Sistemin ilk adımı pilot uygulama olacak. Belirlenecek bazı illerde ve mahallelerde başlayacak bu süreçte, uygulamanın etkileri yakından izlenecek. Gelir eşiği, destek tutarları ve başvuru mekanizmaları pilot sonuçlara göre netleştirilecek. Gerek görülmesi halinde sosyal yardımlar alanında yasal düzenlemeler de gündeme gelebilecek. Sürecin sağlıklı ilerlemesi için kurumlar arası veri paylaşımı ve gelir analizleri büyük önem taşıyor.
Cevdet Yılmaz: “Sosyal Yardımda Yapısal Reform”
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Genel Kurulu’ndaki bütçe görüşmelerinde sistemi kamuoyuna duyurdu. Yılmaz, “GETAD diyoruz, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi. Bu sistemin pilot uygulamasını birkaç ilimizde başlatacağız. Ardından tüm ülkeye yaymayı planlıyoruz. Bu model, eşik gelirin altında kalan aileleri destekleyecek ama istihdam piyasalarından caydırıcı olmayacak,” dedi. Yılmaz’ın açıklamaları, uygulamanın uzun vadeli bir sosyal politika reformu olarak kurgulandığını ortaya koyuyor.