Kurban Bayramı yaklaşırken, milyonlarca çalışanın gözü kulağı bayram mesaisi ücretlerine çevrildi. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamalarla bayramda ter dökecek işçiler için kritik uyarılarda bulundu. Karakaş, bayramda çalışmanın bir "gönüllülük" esasına dayandığını hatırlatırken, hak edilen ücretlerin ödenmemesi durumunda işçilerin yasal yollara başvurabileceğini vurguladı. Özellikle "izin verelim, ücret ödemeyelim" mantığının yasal bir karşılığı olmadığını belirten uzman, asgari ücretli ve yüksek maaşlı çalışanlar için ödenecek rakamları tek tek sıraladı.
"İzin Verelim Ücret Ödemeyelim" Diyen İşveren Yandı
Birçok işyerinde geleneksel hale gelen "bayramda çalış, hafta içi izin yap" uygulamasına İsa Karakaş'tan sert bir çıkış geldi. Karakaş, bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’na tamamen aykırı olduğunu belirterek, "Bayramda çalışan işçiye boş zaman ya da izin verilmesi mümkün değil; ücret ödenmesi şart" dedi. İşverenin işçiye "Bayramda çalıştın, sana hafta içinde izin vereceğim" deme lüksünün olmadığını ifade eden Karakaş, hak kaybına uğrayanların vakit kaybetmeden Alo 170 hattına başvurması gerektiğini söyledi.
Bayramda Çalışmak Zorunlu mu? Muvafakat Detayı
Çalışanların en çok merak ettiği sorulardan biri de bayramda işe gitmenin mecburi olup olmadığı. Karakaş, Kurban Bayramı tatilinin arife günüyle birlikte 4,5 gün olduğunu hatırlatarak, "İşçi mesai yapmak zorunda değil. Ancak hizmet sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde bayramda çalışmayı kabul etmiş ve muvafakat vermişse işe gitmesi gerekiyor" uyarısında bulundu. Eğer işçi daha önce verdiği bu rızayı geri çekmek istiyorsa, işverene en az 30 gün önceden yazılı bildirimde bulunmak zorunda.
Adım Adım Mesai Hesabı: 16 Bin TL Ek Kazanç Mümkün
Ücret hesaplamaları konusunda net rakamlar veren Karakaş, günlük yevmiye üzerinden bir tablo çizdi. Günlük net kazancı 2 bin TL olan bir işçi üzerinden örnek veren uzman şu detayları paylaştı:
"Arife günü çalıştığınızda normal ücretinize ek olarak yarım günlük ücret daha alırsınız. Bayramın birinci günü çalıştığınızda ise günlük ücretinize ilave bir günlük ücret daha ödenir. 4,5 günlük bayram tatilinin tamamında çalışan bir kişi, yaklaşık 16 bin TL ek kazanç elde edebilir."
Ayrıca haftalık 45 saatlik çalışma süresinin aşılması durumunda, bu ödemelere ek olarak %50 zamlı fazla mesai ücretinin de eklenmesi gerektiğinin altını çizdi.