Türkiye’nin yakından takip ettiği “çerçeve yasa” sürecinde kritik aşamalardan biri geride kaldı. Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, uzun süren görüşmelerin ardından TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.
Teklif henüz yasalaşmış değil. Komisyon aşamasının ardından düzenlemenin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi ve milletvekillerinin oyuna sunulması gerekiyor.
TBMM’de yer alan teklif özetine göre düzenleme, PKK/KCK’nin ve bağlantılı yapıların fiili varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi sonrasında devreye girecek hukuki mekanizmayı oluşturmayı amaçlıyor.
Erteleme İçin MGK Kararı Şartı
Teklifteki düzenlemelerin uygulanabilmesi için örgütün fiili varlığının sona erdiği ve silahların teslim edildiğine ilişkin güvenlik kurumlarının tespitinin, Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi gerekiyor.
Bu kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından kapsama giren soruşturma, kovuşturma ve bazı mahkumiyetlerin infazına yönelik erteleme mekanizmalarının uygulanabilmesi öngörülüyor.
Düzenleme bu yönüyle otomatik olarak yürürlüğe girecek genel bir tahliye veya af modeli oluşturmuyor; belirlenen şartların gerçekleşmesine bağlanıyor.
Soruşturma ve Davalar Ertelenebilecek
Teklife göre kapsam dahilindeki suçlarda yürütülen bazı soruşturma ve kovuşturmalar belirli sürelerle ertelenebilecek.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren kapsamdaki suçlarda erteleme süresinin 5 yıl, daha ağır cezaları gerektiren suçlarda ise 10 yıl olması öngörülüyor.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile teklifin belirlediği bazı ağır suçlar ise bu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek.
Mahkumların İnfazında Yeni Düzenleme
Teklif, kesinleşmiş mahkumiyetler açısından da önemli hükümler içeriyor.
Şartların oluşması durumunda toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olanların cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet cezalarına mahkum edilenlerin infazı ise belirlenen istisnalar dışında 10 yıl süreyle ertelenebilecek.
Erteleme süresini yeni bir terör suçu işlemeden tamamlayanlar açısından cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.
Yeni Terör Suçu İşlenirse Erteleme Kalkacak
Düzenlemeden yararlanan kişinin erteleme süresi içerisinde yeniden terör suçlarından birini işlemesi halinde verilen karar kaldırılacak.
Soruşturma veya kovuşturmaya kaldığı yerden devam edilecek; infazı ertelenen mahkumiyetlerde ise cezanın yeniden uygulanması gündeme gelecek.
Erteleme kararlarının Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından takip edilmesi planlanıyor.
TBMM İçin İzleme Komisyonu Kurulacak
Teklif, sürecin uygulanmasını takip edecek yeni bir mekanizma da öngörüyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında ilgili bakanlar, MİT Başkanı ve diğer üst düzey yetkililerin yer alacağı bir kurulun sürecin uygulanmasını takip etmesi planlanıyor.
TBMM bünyesinde de faaliyetleri izlemek ve tavsiyelerde bulunmak üzere bir İzleme Komisyonu kurulması öngörülüyor.
Meclis’te 2025 yılında kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun temel amacı da terörün Türkiye’nin gündeminden çıkarılması, toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi ve ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin belirlenmesi olarak açıklanmıştı.
Başvuru İçin 6 Aylık Süre
Teklifte düzenlemeden yararlanmak isteyenler için ayrıca başvuru şartı bulunuyor.
Gerekli güvenlik tespiti ve MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından ilgililerin 6 ay içerisinde Cumhuriyet başsavcılıklarına veya yetkilendirilecek kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları öngörülüyor.
Silah, mühimmat, patlayıcı ve diğer malzemelerin ise teslim sırasında kayıt altına alınması planlanıyor.
Son Sözü Genel Kurul Söyleyecek
Komisyondaki kabul, teklifin kanunlaştığı anlamına gelmiyor.
Düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek. Maddeler üzerinde değişiklik önergeleri verilebilecek ve görüşmelerin ardından teklifin tamamı milletvekillerinin oyuna sunulacak.
Kabul edilmesi halinde Cumhurbaşkanı’nın onay sürecinin ardından Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girebilecek.