Prim sistemiyle çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiren dikkat çekici bir karar Yargıtay’dan geldi. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve miktarı her ay değişebilen primlerin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiğine hükmetti.
Kararda, işçinin her ay aynı miktarda prim almamasının veya yalnızca belirlenen satış hedefini gerçekleştirdiği dönemlerde prim kazanmasının, söz konusu ödemenin tazminat hesabının dışında bırakılması için yeterli olmadığı vurgulandı.
Fazla Mesai Nedeniyle İşten Ayrıldı
Dava, bir işçinin çalışma saatlerinin yasal sınırları aştığını ve yaptığı fazla mesailerin karşılığının tam olarak ödenmediğini öne sürerek iş sözleşmesini feshetmesiyle başladı.
Takım lideri olarak görev yapan işçi, temel ücretinin yanı sıra satış miktarına bağlı olarak prim aldığını, yemek, yol ve özel sağlık sigortası gibi yan haklardan da yararlandığını belirtti.
İş Mahkemesi yapılan incelemede işçinin ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin bulunduğunu tespit etti. İşçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği kabul edilirken kıdem tazminatı ve fazla çalışma talepleri kısmen kabul edildi.
Primler Önce Hesaptan Çıkarıldı
Dosyanın istinafa taşınmasının ardından Bölge Adliye Mahkemesi, bordrolarda “ÇPS Bonus” adıyla gösterilen primlerin düzenli olmadığını değerlendirerek bu ödemeleri kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretten çıkardı.
İşçinin avukatının kararı temyiz etmesi üzerine dosya bu kez Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Yüksek Mahkeme, primin miktarının değişmesinin tek başına bu ödemenin tazminat hesabından çıkarılması anlamına gelmeyeceğini belirtti.
Son Bir Yıllık Primlerin Ortalaması Alınacak
Yargıtay, işçinin satış hedeflerini gerçekleştirdiği dönemlerde prim aldığına dikkat çekerek hesaplama yapılırken bordrolardaki prim ödemelerinin dikkate alınması gerektiğini bildirdi.
Karara göre işçinin son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalamasının hesaplanarak kıdem tazminatına esas ücrete eklenmesi gerekiyor.
Yargıtay’ın daha önceki kararlarında da değişken satış veya ciro primlerinin son bir yıllık dönem dikkate alınarak giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerektiği yönünde kararlar bulunuyor.
Yemek, Servis ve Sağlık Sigortası da Hesaba Girebilir
Kıdem tazminatı yalnızca işçinin çıplak brüt maaşı üzerinden hesaplanmıyor. İşçiye düzenli şekilde sağlanan ve para ile ölçülebilen bazı yan haklar da giydirilmiş ücrete dahil edilebiliyor.
Yargıtay kararlarında primin yanı sıra yemek, servis, yakacak, giyecek, kira ve benzeri düzenli yardımların da kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabileceği belirtiliyor. Özel sağlık veya hayat sigortası için işveren tarafından yapılan ödemeler de şartları oluştuğunda hesaplamaya dahil edilebiliyor.
Primle Çalışanların Tazminatı Artabilir
Karar özellikle satış danışmanları, mağaza çalışanları ve performans veya ciro üzerinden prim alan çalışanlar açısından önem taşıyor.
Buna göre primin her ay aynı miktarda ödenmemesi, tek başına kıdem tazminatında dikkate alınmayacağı anlamına gelmeyecek. Ödemenin niteliği, bordrolar ve çalışma sistemi birlikte değerlendirilerek tazminata esas ücret belirlenecek.
Her uyuşmazlık kendi koşullarına göre değerlendirilmekle birlikte Yargıtay’ın kararı, değişken primlerin kıdem tazminatı hesabında nasıl ele alınacağı konusunda çalışanlar açısından önemli bir ölçüt oluşturuyor.
