Fındık hasadına sayılı günler kala üreticiler bahçelerde hazırlıklarını sürdürürken, uzmanlardan maliyeti düşürecek önemli öneriler geldi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, özellikle son yıllarda artan işçilik giderlerine dikkat çekerek üreticilere “file örtü” yöntemini tavsiye etti. Yapılan denemelerde file yöntemiyle fındık toplama hızının en az 3-4 kat arttığını belirten Serdar, bu uygulamanın randımanı da yükselttiğini söyledi. Serdar, hasat maliyetlerinin düşürülmesi için yöntemin daha fazla yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı.
Hasat Öncesi Üreticilere File Örtü Önerisi
Fındık üreticileri yaklaşan hasat dönemi öncesi bahçelerde son hazırlıklarını yaparken, maliyetleri azaltacak uygulamalar yeniden gündeme geldi. OMÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, üreticilerin özellikle işçilik giderleri nedeniyle zorlandığını belirtti. Fındığın sağlıklı şekilde toplanıp harmana ulaştırılmasının büyük önem taşıdığını ifade eden Serdar, file örtü yönteminin hem hız hem de kalite açısından üreticiye avantaj sağladığını söyledi.
“Toplama Hızını En Az 3-4 Kat Artırıyor”
Prof. Dr. Ümit Serdar, yaptıkları denemelerde file yöntemiyle fındık toplama hızının en az 3-4 kat arttığını tespit ettiklerini açıkladı. Serdar, yöntemin yalnızca zaman kazandırmadığını, aynı zamanda randımanı da yükselttiğini belirtti. Bu nedenle üreticilere file örtü kullanımını özellikle tavsiye ettiklerini ifade eden Serdar, hasat maliyetlerinin düşürülmesi için bu uygulamanın daha fazla desteklenmesi gerektiğini dile getirdi.
İşçilik Maliyetleri Üreticiyi Zorluyor
Hasat döneminde işçilik giderlerinin üretici üzerindeki yükünü artırdığına dikkat çeken Serdar, motorlu tırpan yevmiyelerinin yaklaşık 7 bin TL seviyesinde olduğunu söyledi. Artan maliyetler nedeniyle üreticilerin mekanizasyondan daha fazla yararlanması gerektiğini vurgulayan Serdar, file örtü yönteminin özellikle iş gücü ihtiyacını azaltması bakımından önemli bir çözüm sunduğunu kaydetti.
İyi Rekolte Beklentisi Var
Türkiye’nin dünya fındık üretimindeki lider konumunu sürdürebilmesi için verim kadar üretim maliyetlerinin de düşürülmesi gerektiğini belirten Serdar, 2026 yılında iyi bir rekolte beklendiğini ifade etti. Ancak bu beklentinin gerçekleşebilmesi için fındığın sağlıklı şekilde hasat edilmesi gerektiğini vurgulayan Serdar, kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığının üreticilerin dikkat etmesi gereken başlıca riskler arasında yer aldığını söyledi.
“Hasat Maliyetini Düşürmek İçin Öneriyoruz”
Prof. Dr. Serdar, “Hasat maliyetini düşürmek için özellikle file yöntemini öneriyoruz. Biz bunu denedik ve fındık toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını gördük. Bu nedenle üreticilerimize özellikle tavsiye ediyoruz” dedi. Bazı üreticilerin taban arazilerde hasat makineleri kullandığını belirten Serdar, yağışlı havalarda bu makinelerin veriminin düşebildiğini ifade etti.
File Yöntemine Geçen Üreticiler Var
Hasat makinesi bulunmasına rağmen file yöntemine geçen üreticiler olduğunu belirten Serdar, bu yöntemin daha fazla teşvik edilmesi gerektiğini söyledi. Devlet desteğiyle farklı projeler kapsamında üreticilere file desteği de verildiğini aktaran Serdar, uygulamanın yaygınlaşmasının üreticilerin maliyet baskısını azaltabileceğini ifade etti.
Mekanizasyon Rekabet Gücünü Artıracak
Türkiye’nin fındık üretiminde Amerika, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle rekabet ettiğini belirten Prof. Dr. Serdar, maliyetleri düşürmenin en önemli yollarından birinin mekanizasyon olduğunu söyledi. Taban arazilerde traktör arkasına takılan ekipmanlarla birçok işlemin kolaylıkla yapılabildiğini ifade eden Serdar, meyilli araziler için de uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirilmeye çalışıldığını kaydetti.
Dip Sürgünü Temizliğinde Maliyet Azalıyor
Hasat öncesi bakım konusunda da üreticilere uyarılarda bulunan Serdar, fındık dip sürgünü için geliştirilen yönteme dikkat çekti. Azotlu-tuzlu çözelti esasına dayanan yöntemin, dip sürgünleri 15-20 santimetre boyundayken uygulanabildiğini belirten Serdar, bu yöntemin dip sürgünü temizliğini kolaylaştırdığını ve maliyeti yaklaşık yüzde 65 oranında azalttığını söyledi.
100 Litre Suya 10-15 Kilogram Gübre ya da Kaya Tuzu
Prof. Dr. Serdar, yöntemin uygulanışına ilişkin bilgi de verdi. Buna göre 100 litre suya 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da kaya tuzu eritilerek çözelti hazırlanıyor. Hazırlanan çözelti dip sürgünlerine uygulanıyor. İşlemin yılda 3-4 kez tekrarlanması gerektiğini belirten Serdar, zamanlamanın çok önemli olduğunu vurguladı.
Zamanlama Kaçırılırsa Makine Gerekiyor
Serdar, dip sürgünlerinin 40 santimetre ile 1 metre boya ulaşması halinde söz konusu yöntemin etkili olmayacağını, bu durumda makine kullanımının gündeme geldiğini söyledi. Motorlu tırpana takılan bazı aparatlar ile çay toplama makinelerinin fındık dip sürgünü temizliğinde kullanılmaya başlandığını belirten Serdar, üreticilerin bakım işlemlerini doğru zamanda yapmasının maliyetleri ciddi şekilde azaltacağını ifade etti.
Fındık hasadı öncesi üreticilere “file örtü” çağrısı yapan Prof. Dr. Ümit Serdar, yöntemin toplama hızını en az 3-4 kat artırdığını ve randımanı yükselttiğini belirtti. Artan işçilik maliyetleri karşısında mekanizasyon ve doğru bakım uygulamalarının önemine dikkat çeken Serdar, fındıkta rekabet gücünün korunması için üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini vurguladı.