Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun kredi kartı limitlerine yönelik makroihtiyati hamlesi, 15 Şubat itibarıyla yürürlüğe giriyor. Amaç; yasa dışı bahisle mücadele etmek ve iç talebi dengelemek. Ancak sahadaki tablo, bu düzenlemenin yeni riskler doğurabileceğine işaret ediyor. Kart limitleri daralan vatandaşın, günlük nakit ihtiyacını karşılamak için bu kez ihtiyaç kredilerine yönelmesi bekleniyor. Tam da bu noktada dikkat çeken veri ise ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranının yüzde 5,53’e çıkarak son 8,5 yılın en yüksek seviyesine ulaşması. Düzenleme, borç sarmalını azaltmayı hedeflerken, riskin sadece yer değiştirmesi ihtimali tartışılıyor.
Kredi kartı limitlerinde kademeli daralma
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından hayata geçirilen düzenlemeye göre, 400 bin TL’nin üzerindeki bireysel kredi kartı limitlerinde “kısmi budama” süreci başlıyor. Buna göre 400 bin ile 750 bin TL arasındaki kartlarda kullanılmayan limitin yüzde 50’si düşürülecek. 750 bin TL üzerindeki kartlarda ise bu oran yüzde 80’e kadar çıkacak. Düzenlemenin temel hedefi, yüksek limitlerin spekülatif ve amaç dışı kullanımını sınırlamak. Son dakika kararıyla eğitim ve sağlık harcamalarının kapsam dışı bırakılması ise sosyal denge açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
İhtiyaç kredilerinde alarm zilleri çalıyor
Kredi kartlarına gelen sınırlama, vatandaşın alternatif finansman kanallarına yönelmesini kaçınılmaz kılıyor. Bu noktada en güçlü aday ihtiyaç kredileri. Ancak rakamlar, bu alanda da riskin ciddi biçimde arttığını gösteriyor. BDDK verilerine göre ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı yüzde 5,53 ile Ağustos 2017’den bu yana en yüksek düzeye ulaştı. Toplam ihtiyaç kredisi hacmi 2,2 trilyon TL’ye çıkarken, takibe düşen alacak tutarı 123,9 milyar TL ile rekor kırdı. Bu tablo, hane halkının borç ödeme kapasitesinde belirgin bir zorlanmaya işaret ediyor.
“Limit gitti, kredi geldi” beklentisi güçleniyor
Sektör kaynaklarına göre kredi kartı limiti düşürülen birçok tüketici, yüksek faizlere rağmen ihtiyaç kredisine yönelecek. Halihazırda yıllık bazda yüzde 50’yi aşan büyüme gösteren ihtiyaç kredilerinde, bu talep artışının ivmeyi daha da hızlandırması bekleniyor. Ancak artan takip oranı, bankaların kredi iştahını sınırlayabilir. Bankacılık kulislerinde, ihtiyaç kredilerindeki aylık yüzde 2’lik büyüme sınırının yeni talep dalgası karşısında güncellenip güncellenmeyeceği tartışılıyor. Uzmanlara göre risk, karttan krediye kayıyor ancak ortadan kalkmıyor.