Market ve Restoranlarda Etiketler Değişiyor
Gıdaların adı ve net miktarının tüketicinin kolayca görebileceği şekilde yazılması zorunlu hale gelirken, alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin daha açık ve belirgin sunulması şart koşuldu. “Tereyağı tadında”, “çikolata keyfi”, “dondurma keyfi” ve “zeytinyağı lezzeti” gibi gerçekte bulunmayan içerikleri çağrıştıran ifadeler artık etiketlerde yer alamayacak. Düzenlemeyle market raflarında ve restoran menülerinde dikkat çeken değişiklikler yaşanması bekleniyor.
Tüketiciyi yanıltan ifadeler yasaklandı
Yeni düzenleme kapsamında gıda ürünlerinde tüketicide yanlış algı oluşturabilecek ifadelerin kullanımına izin verilmeyecek. Özellikle ürünün içinde bulunmayan bir içeriği varmış gibi gösteren ya da tüketicide o ürüne ait tat, lezzet veya kalite algısı oluşturan ifadeler yasak kapsamına alındı. Bu kapsamda “tereyağı tadında”, “çikolata lezzeti”, “çikolata keyfi” ve “dondurma keyfi” gibi ifadeler artık ürün etiketlerinde kullanılamayacak. Bakanlık, bu adımla tüketicinin ürünü satın alırken daha doğru bilgilendirilmesini ve gıda güvenilirliğinin daha yüksek seviyede sağlanmasını hedefliyor.
Aroma kullanılan ürünlerde yeni etiket şartı
Düzenlemeyle birlikte aroma verici kullanılan ürünlerin etiketlerinde de yeni kurallar uygulanacak. Gerçek gıda içermeyen ancak aroma ile tatlandırılan ürünlerde, tüketiciyi yanıltabilecek gerçek gıda görsellerinin kullanılması yasaklandı. Bu tür ürünlerde “aromalı” ibaresinin açık ve net şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Böylece tüketici, satın aldığı ürünün gerçek içerikten mi yoksa aroma vericiden mi oluştuğunu daha kolay anlayabilecek. Özellikle çikolata, meyve, tereyağı veya dondurma algısı oluşturan ürünlerde bu ayrım daha belirgin hale gelecek.
Zeytinyağı algısı oluşturan görsellere sınırlama
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de zeytinyağı içermeyen bitkisel yağ ürünleriyle ilgili oldu. Zeytinyağı içermeyen ürünlerde zeytin, zeytin dalı ya da zeytin ağacı gibi görsellerin kullanılmasının önü kapatıldı. Aynı şekilde “zeytinyağı lezzeti” gibi ifadeler de yasaklanan ibareler arasına alındı. Bu adım, tüketicinin bitkisel yağ ürünlerini zeytinyağıyla karıştırmasının önüne geçmeyi amaçlıyor. Raflarda ürünlerin gerçek içeriğine uygun şekilde sunulması, hem tüketici güveni hem de adil rekabet açısından önemli görülüyor.
“Köy ürünü” algısına yeni sınır getirildi
Bakanlık, tüketicide doğal, geleneksel veya köy üretimi algısı oluşturan ifadeler için de yeni kurallar belirledi. “Köy ürünü” gibi ibarelerin gelişigüzel şekilde kullanılmasının önüne geçilecek. Kanatlı ürünlerde de yanıltıcı yetiştirme görsellerinin kullanılmasına izin verilmeyecek. Bu düzenleme, özellikle ürünün üretim şekli, kaynağı ve doğallığı konusunda tüketicinin yanlış yönlendirilmesini engellemeyi hedefliyor. Yeni dönemde ambalajlarda kullanılan görsellerin, ürünün gerçek niteliğiyle uyumlu olması beklenecek. Böylece tüketici, satın aldığı ürün hakkında daha açık ve güvenilir bilgiye ulaşabilecek.
Menü ve etiketlerde daha açık bilgi verilecek
Toplu tüketim yerleri için de yeni kurallar devreye alınacak. Restoran, kafe ve benzeri işletmelerde ürün içerikleri ve enerji değerlerinin tüketiciye açık şekilde sunulması gerekecek. Ayrıca ürünlerde kullanılan alternatif içerikler de net biçimde belirtilecek. Örneğin yer fıstığı kullanılan baklavalarda yalnızca “fıstıklı” ifadesi yerine “yer fıstıklı” ibaresinin kullanılması zorunlu olacak. Bu düzenleme, özellikle alerjen hassasiyeti olan tüketiciler ve ürün içeriğini doğru bilmek isteyen vatandaşlar açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
İthal algısı ve dikkat çekici ambalajlara yasak
Yurt içinde üretilen gıdalarda ithal ürün algısı oluşturacak marka, ifade ve görsellerin kullanımına da sınırlama getirildi. Bunun yanında gıda ambalajlarında silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekillerin kullanılmasına izin verilmeyecek. Düzenleme kapsamında Avrupa Birliği listesinde yer alan ve Türkiye’de kullanımı uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni mevzuata dahil edilirken, 32 gıda ise GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilmesi, domuz kaynaklı veya böcek olması gibi gerekçelerle kapsam dışında bırakıldı. Yeni kurallarla gıda etiketlerinde daha şeffaf ve güvenilir bir dönem hedefleniyor.
Market rafları ve restoran menülerinde başlayacak yeni dönemle birlikte tüketiciyi yanıltan ifadeler, görseller ve eksik bilgilendirmeler daha sıkı denetlenecek; siz de alışveriş yaparken etiketleri dikkatle incelemeyi ihmal etmeyin.