Çalışma hayatında denetimlerini sıkılaştıran Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), fiili çalışma olmaksızın sigortalı gösterilen kişilere yönelik kapsamlı inceleme başlattı. Özellikle 2016 yılından sonra emeklilik başvurusu yapanların dosyaları mercek altına alınırken, usulsüzlük tespit edilen binlerce kişinin aylığı kesildi. Haksız kazanç sağladığı belirlenen vatandaşlardan bugüne kadar ödenen maaşların yasal faiziyle birlikte geri tahsil edileceği bildirildi. Uzmanlar, BAĞ-KUR yerine SSK statüsünden emekli olmak için hileli yöntemlere başvuranları uyarıyor.
Naylon şirketler tek tek tespit ediliyor
Usulsüz emeklilik ve kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında SGK müfettişleri, fiili çalışma ya da üretim olmaksızın kağıt üzerinde kurulan ve “naylon şirket” olarak adlandırılan paravan firmaları inceliyor. Bu şirketler üzerinden sigortalı gösterilen kişilerin prim kayıtları detaylı şekilde araştırılıyor.
Sahte sigortalılık soruşturmaları kapsamında, paravan şirketler aracılığıyla prim yatırılan, yaşlılık aylığı bağlanan veya sahte sağlık raporlarıyla malulen emekli edilen kişilerin dosyaları sistemdeki risk parametrelerine göre taranıyor. İnceleme sonucunda usulsüzlük tespit edilmesi halinde emekli maaşı anında kesiliyor.
Tebligat süreci ve savunma süresi
Usulsüzlük şüphesi oluştuğunda, sigortalı gösterilen kişilerin ikamet adreslerine resmi tebligat gönderiliyor. Yazıda, kişinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İlçe Müdürlüğü’ne giderek savunma yapması isteniyor.
Bu davete 3 iş günü içinde icabet edilmesi gerektiği belirtiliyor. Yapılan incelemede hata kurum kaynaklıysa geriye dönük 5 yıllık ödemeler faizsiz olarak değerlendiriliyor. Ancak kasıt tespit edilirse, geriye dönük 10 yıllık ödemeler yasal faiziyle birlikte yeniden tahsil ediliyor.
Emekli maaşı kesiliyor, dava süreci başlıyor
Usulsüzlük kesinleştiğinde emekli maaşı kesiliyor ve bugüne kadar alınan tüm aylıklar yasal faiziyle birlikte geri isteniyor. Süreç yalnızca para iadesiyle sınırlı kalmıyor. Sahte sigortalılar ve iş yeri sahipleri hakkında “resmi belgede sahtecilik” ve “kurumu zarara uğratma” suçlarından Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor.
Geçen yıl Aydın’da düzenlenen “Joker Çetesi” operasyonunda bu yöntemle emekli olan yüzlerce kişinin aylığı iptal edilmişti.
Uzmanlardan BAĞ-KUR ve SSK uyarısı
Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, SGK denetimlerinin uzun süredir devam ettiğini belirterek bugüne kadar yüz binlerce kişinin emekliliğinin iptal edildiğini açıkladı. Erdursun, SSK statüsünden emekli olmanın BAĞ-KUR’a göre daha kolay olması nedeniyle bazı kişilerin iş yeri ortağı olmasına rağmen kendini başka bir yerde sigortalı gösterdiğini ifade etti.
Kağıt üzerinde yapılan bu işlemlerin tespit edilmesi halinde emekliliğin iptal edildiğini vurgulayan Erdursun, vatandaşların ciddi mağduriyet yaşayabileceğine dikkat çekti.