Türkiye'de tütünle mücadele kapsamında hazırlanan en kapsamlı yasa taslaklarından biri Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın masasına gitmeye hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti kurmaylarının üzerinde titizlikle çalıştığı yeni düzenleme, yalnızca cezaları artırmakla kalmıyor, aynı zamanda alışveriş alışkanlıklarını da kökten değiştiriyor. 2028 yılına kadar kademeli olarak hayata geçirilmesi planlanan bu radikal kararlar, özellikle gençlerin tütüne erişimini tamamen kesmeyi hedefliyor. Kamuoyunda "Japonya Modeli" olarak adlandırılan kimlikli satış ve dijital ödeme zorunluluğu gibi maddeler, tiryakiler ve işletmeciler için yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Cezalar 100 Kat Artıyor: İhlalin Bedeli Çok Ağır Olacak
Hazırlanan yeni yasa taslağındaki en çarpıcı madde, mevcut para cezalarının astronomik düzeyde artırılacak olması. Mevcut sistemde, 2026 yılı itibarıyla yasaklı alanlarda sigara tüketen bireylere 1.764 TL ile 5.000 TL arasında değişen cezalar uygulanırken, bu rakamların yeni düzenlemeyle birlikte 100 katına kadar çıkarılması öngörülüyor. Sadece bireyler değil, kural ihlaline göz yuman işletmeler de mercek altında. Halihazırda 24.440 TL'den başlayan ve 122.660 TL'ye kadar ulaşan işletme cezalarının, yeni taslakla birlikte milyon liralık seviyelere ulaşması bekleniyor. Bu düzenlemeyle birlikte, kapalı alan ihlallerinin maliyeti işletmeler için sürdürülemez bir boyuta taşınacak.
Sigarada Nakit Para Dönemi Kapanıyor: Sadece Elektronik Ödeme
Gençlerin ve 18 yaş altı bireylerin sigaraya erişimini engellemek adına "finansal takip" sistemi devreye giriyor. Taslağa göre, sigara satışlarında nakit para kullanımı tamamen yasaklanacak. Alışverişler yalnızca kredi kartı, banka kartı veya dijital cüzdanlar aracılığıyla yapılabilecek. Bu sayede her satışın izlenebilir olması ve yaş sınırının bankacılık verileriyle teyit edilmesi amaçlanıyor. AK Parti kaynaklarından sızan bilgilere göre, bu yöntemin temel amacı tütün ürünlerini "kayıt dışı" olmaktan çıkarıp, her bir paketin kimin tarafından alındığını dijital ortamda mühürlemek. Hedef ise oldukça net: 1 Ocak 2040 tarihinde Türkiye'de sigara satışını tamamen sona erdirmek.
Japonya Modeli Geliyor: Kimlik Olmadan Sigara Alınamayacak
Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci'nin geçtiğimiz günlerde işaret ettiği "Japonya Modeli", yeni yasanın temel taşlarından birini oluşturuyor. Birinci, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Sigara Japonya’da en büyük sorunlardan biriydi. Japonlar artık sigarayı kimlikle veriyor insanlara. Bizim de planlarımızdan birisi bu" ifadelerini kullanarak, kimlik kartı zorunluluğunun sinyalini vermişti. Yeni dönemde sigaralar, marketlerde müşterinin doğrudan ulaşamayacağı kapalı dolaplarda tutulacak. Satış anında kimlik ibrazı zorunlu olacak ve reklam etkisini kırmak için tek tip paket uygulaması en sert haliyle denetlenecek. Ayrıca, sigara içmek isteyenler için "özel tüketim alanları" kurulacak ve bu bölgelere çocukların girişi kesinlikle yasaklanacak.