Bugün Meclis’e Geliyor: Terörsüz Türkiye İçin 12 Maddelik Teklifte Neler Var?
Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin hazırlanan çerçeve yasa teklifinin bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulması bekleniyor. “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” başlığını taşıyan düzenleme, yürürlük hükümleri dahil toplam 12 maddeden oluşuyor. AK Parti ve MHP gruplarında imzalanan teklifte başvuru süresinden oluşturulacak özel kurullara, siyasi haklardan ceza ertelemesine kadar birçok başlık yer alıyor. Düzenlemenin hafta sonuna kadar, en geç 11 Ağustos’a kadar yasalaştırılması hedeflenirken, teklifin kimleri kapsayacağına ilişkin önemli ayrıntılar da ortaya çıktı.
12 Maddelik Teklif Bugün TBMM’ye Sunulacak
AK Parti, art arda gerçekleştirilen toplantıların ardından çerçeve yasa teklifine son şeklini verdi ve düzenlemeyi milletvekillerinin imzasına açtı. Teklifin bugün TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanırken, hafta sonuna kadar ve en geç 11 Ağustos’a kadar yasalaştırılması hedefleniyor. İktidar partisi, sürece karşı çıkan İYİ Parti dışındaki muhalefet partilerine de teklifin içeriğine ilişkin bilgi verdi. Ancak muhalefet temsilcilerine yasa teklifinin metninin sunulmadığı, yalnızca düzenlemenin içeriği hakkında bilgilendirme yapıldığı belirtildi. Teklif, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adıyla Meclis gündemine taşınacak.
AK Parti Grubunda Kapalı Toplantı Yapılacak
AK Parti TBMM Grubu’nda 5 Ağustos Çarşamba günü gerçekleştirilecek kapalı toplantıda milletvekillerine teklif hakkında bilgi verilecek. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler ile Genel Başkanvekili Efkan Ala’nın çerçeve yasa teklifine ilişkin bir sunum gerçekleştirmesi bekleniyor. Bilgilendirmenin ardından teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulacağı ifade ediliyor. AK Parti yönetimi düzenlemeyi “Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda atılmış tarihi adım” olarak değerlendirirken, önceliğin terörün tamamen sona ermesi ve silahların geri dönülmeyecek şekilde bırakılması olduğunu vurguluyor. Teklifin Meclis sürecinin de kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.
Başvuru İçin 6 Aylık Süre Tanınacak
BBC News Türkçe’de yer alan habere göre, geçici nitelikteki düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içerisinde başvuruda bulunması gerekecek. Altı aylık sürenin tamamlanmasının ardından başvuru hakkı sona erecek. Bu sürenin uzatılması ise ancak yeni bir kanuni düzenlemeyle mümkün olabilecek. Başvurular bireysel olarak alınacak ve her kişi için ayrı bir değerlendirme yapılacak. Düzenleme, kişileri Avrupa’daki örgüt mensupları, dağ kadrosundakiler veya cezaevindekiler şeklinde değil; hakkında soruşturma bulunanlar, kovuşturması devam edenler, hükümlüler ve devlete kendiliğinden başvuranlar şeklinde sınıflandırıyor.
PKK ve KCK Teklifte İsmen Yer Alacak
Teklifin dikkat çeken başlıklarından biri de düzenlemenin kapsamı oldu. Başka terör örgütlerinin yasa kapsamına girmesinin önüne geçilmesi amacıyla genel ifadeler yerine doğrudan örgüt isimlerinin kullanılacağı belirtiliyor. Buna göre “silah bırakan” veya “kendini fesheden örgüt” gibi ifadeler yerine “PKK, KCK ve bağlı yapılanmalar ile ilişkili örgütler” ifadesi yasada açık şekilde tanımlanacak. Böylece düzenlemenin hangi örgütleri kapsadığı netleştirilecek. Teklifte yapılacak bu tanımlamayla birlikte kapsamın başka örgütlere genişletilmemesi amaçlanıyor. Düzenlemeden yararlanacak kişiler için ise bireysel başvuru ve ayrı değerlendirme esas alınacak.
Sekiz Üyeli Özel Kurul Oluşturulacak
Yasanın uygulanması ile teyit ve tespit işlemlerinden sorumlu olmak üzere “Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu” oluşturulacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın başkanlık edeceği kurul toplam sekiz üyeden meydana gelecek. Kurulda Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Savunma ve Çalışma Bakanları yer alacak. Teklif kapsamında oluşturulacak kurul, düzenlemeden yararlanacak kişilere ilişkin süreçte önemli yetkilere sahip olacak. Ayrıca TBMM bünyesinde ayrı bir İzleme Kurulu kurulacak. İzleme Kurulu’nun üyelerini TBMM Başkanı belirleyecek ve kurulun Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacağı belirtiliyor.
Siyasete Dönüş Otomatik Olmayacak
Teklifte, terör örgütü üyelerinden üç yıl boyunca herhangi bir suça karışmayanların yeniden siyaset yapabilmesine ilişkin bir yol da bulunuyor. Ancak düzenlemeden yararlanan kişilerin siyasi hayata dönüşü doğrudan gerçekleşmeyecek. Bunun için Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu’nun uygun görüş bildirmesi gerekecek. Gerekli şartları sağlayan kişiler hakkında kurul tarafından olumlu görüş verilmesi durumunda dosya ilgili mahkemeye gönderilecek. Ardından “memnu hakların iadesi” uygulamasına benzer bir yöntemle siyasi yasağın kaldırılması gündeme gelebilecek. Dolayısıyla teklif, siyasi hakların otomatik olarak geri verilmesi yerine kurul ve mahkeme değerlendirmesinin bulunduğu bir süreç öngörüyor.
Yeni Terör Soruşturması İçin Kurul Kararı Gerecek
Yasadan yararlanan kişiler hakkında daha sonra aynı kapsamda yeni bir terör soruşturması açılması da belirli bir prosedüre bağlanacak. Teklifte yer alan düzenlemeye göre, yasanın yürürlüğe girmesinden sonra örgüt üyeleri hakkında aynı kapsamda yeni bir soruşturma başlatılabilmesi Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu’nun kararına bağlı olacak. Böylece kanundan yararlanan kişiler hakkında gerçekleştirilecek yeni soruşturmalarda kurulun değerlendirmesi devreye girecek. Teklif kapsamında kurulun yalnızca başvuruların değerlendirilmesinde değil, düzenlemeden yararlanan kişilerin sonraki süreçlerinde de önemli bir rol üstlenmesi öngörülüyor.
Ağır Suçlar ve Abdullah Öcalan Kapsam Dışında Kalacak
Teklifin örgüt mensupları için genel bir af öngörmediği, bunun yerine ceza ertelemesi ve örgüt suçlarının belirli koşullar altında düşmesine yönelik düzenlemeler içerdiği belirtiliyor. Adam öldürme ve cinsel saldırı gibi ağır suçları işleyen kişiler yasa kapsamı dışında tutulacak. Ayrıca 2005 yılından önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanların veya ağırlaştırılmış müebbet yükümlülüğü doğuran suçları bulunanların düzenlemeden yararlanamayacağı ifade ediliyor. Bu hükümle birlikte PKK lideri Abdullah Öcalan’ın yasa kapsamının dışında kalması öngörülüyor. Örgüt suçlarında 15 yılın altındaki cezalar için beş yıl, 15 yılın üzerindeki cezalar için ise 10 yıl erteleme planlanıyor.
Ceza Ertelemesinin Ardından Dosyalar Yeniden Değerlendirilecek
Çerçeve yasa teklifine göre örgüt suçları kapsamında verilen cezaların süresine göre farklı erteleme dönemleri uygulanacak. 15 yılın altındaki suçlarda beş yıllık, 15 yılın üzerindeki suçlarda ise 10 yıllık ceza ertelemesi öngörülüyor. Belirlenen sürelerin tamamlanmasının ardından gerekli şartların yerine getirilmesi halinde cezanın düşmesi mümkün olabilecek. Böylece düzenlemenin doğrudan bir af şeklinde değil, belirli şartların ve zaman dilimlerinin yerine getirilmesine bağlı olarak işletilmesi planlanıyor. Teklifin Meclis Başkanlığı’na sunulmasının ardından 12 maddelik düzenlemenin yasama sürecinin başlaması ve kısa süre içerisinde sonuçlandırılması hedefleniyor.
Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesini oluşturması planlanan 12 maddelik teklif; başvuru süresi, kapsam, ceza ertelemesi, siyasi haklar ve kurul mekanizmaları bakımından önemli düzenlemeler içeriyor. Teklifin Meclis’e sunulmasının ardından maddelerin nasıl şekilleneceği yakından takip edilecek. Siz de 12 maddelik çerçeve yasa teklifine ilişkin düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.