ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği ve İran ordusunun büyük ölçüde etkisiz hale getirildiğini savunduğu Ulusa Sesleniş konuşması, Orta Doğu’da tansiyonu düşürmek yerine ateşe körükle gitti. Trump’ın "Hedeferimize ulaşmaya çok yakınız" sözlerinin üzerinden henüz birkaç saat geçmişken, Tahran yönetimi İsrail topraklarını hedef alan kapsamlı bir füze saldırısı başlattı. Bölgedeki askeri hareketlilik ve Washington-Tahran hattındaki karşılıklı restleşmeler, küresel piyasaların altüst olmasına ve yatırımcıların güvenli liman arayışına girmesine neden oldu.
İran’ın Füze Yanıtı ve Sahadaki Gerçek Durum
İran, Trump’ın "İran ateşkes talep etti" ve "askeri güçlerini yok ettik" şeklindeki iddialarını yalnızca diplomatik kanallardan yalanlamakla kalmadı, sahada ağır bir cevap verdi. İsrail’in birçok kentinde sabaha karşı yankılanan siren sesleri, yüz binlerce sivili sığınaklara mahkum etti. Al Jazeera’nın bölgeden geçtiği raporlara göre, fırlatılan yeni nesil füzeler, Washington’ın "operasyonlar tamamlanmak üzere" söyleminin sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini kanıtlar nitelikte. Tahran kanadı, herhangi bir ateşkes taleplerinin olmadığını vurgulayarak, Washington’ın dezenformasyon yaptığını iddia ediyor.
Küresel Piyasalarda Trump Şoku: Petrol Fırladı
Beyaz Saray’dan gelen açıklamaların net bir barış planı içermemesi ve çatışmaların devam edeceği sinyalinin verilmesi, piyasalarda şok etkisi yarattı. Asya borsalarında başlayan sert satış dalgasıyla Japonya’nın Nikkei endeksi %1.6 değer kaybetti. Enerji piyasaları ise yangın yerine döndü; konuşma öncesinde 100 doların altında seyreden Brent petrolün varil fiyatı, çatışma haberleriyle birlikte %5 artarak 106 dolar sınırını aştı. ABD ham petrolü (WTI) ise 104 doların üzerine çıkarak küresel enflasyon endişelerini yeniden tetikledi.
Mücteba Hamaney Dönemi ve Artan Sertlik Yanlısı Politikalar
ABD içinden de Trump’ın stratejisine yönelik ciddi eleştiriler yükseliyor. Temsilciler Meclisi Üyesi Seth Moulton, Trump’ın "rejim değişikliği hedeflemiyoruz" sözlerinin bir yanılsama olduğunu belirterek, Ali Hamaney sonrası başa geçen Mücteba Hamaney ile İran’ın çok daha uzlaşmaz bir çizgiye kaydığını savundu. Moulton’a göre, uygulanan "bilinçsiz" strateji, bölgedeki Amerikan birliklerini hedef tahtasına koymaktan başka bir işe yaramıyor. Avustralya Başbakanı Albanese ise Trump’ın "hedeflere ulaşıldı" iddiasını sorgulayarak, eğer durum buysa neden hala şiddetin tırmandığının açıklanması gerektiğini ifade etti.