Beklenen Yaşam Süresi Arttı: Eğitim Düzeyi Farkı Ortaya Çıktı
Türkiye İstatistik Kurumu, 2023-2025 dönemine ilişkin Hayat Tabloları verilerini yayımladı. Buna göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi, önceki döneme kıyasla 0,4 yıl artarak 78,5 yıla yükseldi. Erkeklerde beklenen yaşam süresi 75,9 yıl, kadınlarda ise 81,1 yıl olarak hesaplandı. Kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşamasının beklendiği belirlendi. Veriler ayrıca eğitim seviyesi yükseldikçe yaşam süresinin arttığını gösterirken sağlık sorunu olmadan geçirilmesi beklenen süre toplamda 58 yıl oldu.
Doğuşta Beklenen Yaşam Süresi 78,5 Yıla Yükseldi
TÜİK’in 29 Temmuz 2026 tarihli bültenine göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi, 2022-2024 dönemindeki 78,1 yıldan 2023-2025 döneminde 78,5 yıla çıktı. Böylece bir önceki döneme göre 0,4 yıllık artış kaydedildi.
Doğuşta beklenen yaşam süresi, yeni doğan bir bireyin mevcut ölüm risklerine maruz kalmaya devam etmesi halinde yaşaması beklenen ortalama yıl sayısını ifade ediyor. TÜİK verileri, erkekler ve kadınlar için hesaplanan yaşam sürelerinde de aynı oranda artış yaşandığını ortaya koydu.
Kadınlar Erkeklerden 5,2 Yıl Daha Uzun Yaşıyor
2022-2024 döneminde erkeklerde 75,5 yıl olan doğuşta beklenen yaşam süresi, yeni dönemde 75,9 yıla yükseldi. Kadınlarda ise bu süre 80,7 yıldan 81,1 yıla çıktı. Böylece kadınlarla erkekler arasındaki beklenen yaşam süresi farkı 5,2 yıl olarak hesaplandı.
| Gösterge | 2022-2024 | 2023-2025 |
|---|---|---|
| Türkiye geneli | 78,1 yıl | 78,5 yıl |
| Erkekler | 75,5 yıl | 75,9 yıl |
| Kadınlar | 80,7 yıl | 81,1 yıl |
Verilere göre doğuşta beklenen yaşam süresi bakımından kadınlar erkeklerin önünde yer almayı sürdürdü.
Yaş Gruplarına Göre Kalan Yaşam Süresi Açıklandı
TÜİK, farklı yaşlardaki kişilerin kalan yaşam sürelerine ilişkin verileri de paylaştı. Çalışma çağının başlangıcı kabul edilen 15 yaşındaki kişilerin ortalama 64,7 yıl daha yaşaması bekleniyor. Bu süre erkeklerde 62,1 yıl, kadınlarda ise 67,3 yıl oldu.
30 yaşındaki bir kişinin ortalama kalan yaşam süresi 50,3 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 47,8 yıl, kadınlarda 52,7 yıl oldu. Kadınlarla erkekler arasındaki fark bu yaş grubunda 4,9 yıl olarak kaydedildi. 50 yaşındaki kişiler için kalan yaşam süresi ise ortalama 31,3 yıl olarak belirlendi.
65 Yaşındaki Kadınlar İçin Beklenti 20 Yıl
2023-2025 hayat tablolarına göre 65 yaşındaki bir kişinin ortalama 18,4 yıl daha yaşaması bekleniyor. Bu süre erkeklerde 16,7 yıl, kadınlarda ise 20 yıl olarak hesaplandı. Böylece 65 yaşındaki kadınların aynı yaştaki erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşamasının beklendiği ortaya çıktı.
| Yaş | Toplam | Erkek | Kadın |
|---|---|---|---|
| 15 | 64,7 yıl | 62,1 yıl | 67,3 yıl |
| 30 | 50,3 yıl | 47,8 yıl | 52,7 yıl |
| 50 | 31,3 yıl | 29 yıl | 33,4 yıl |
| 65 | 18,4 yıl | 16,7 yıl | 20 yıl |
Tüm Yaş Gruplarında Artış Kaydedildi
TÜİK’in önceki dönemle yaptığı karşılaştırma, incelenen bütün yaş gruplarında beklenen yaşam süresinin arttığını gösterdi. Doğuşta beklenen yaşam süresi 78,1 yıldan 78,5 yıla yükselirken 15 yaşındaki kişiler için kalan süre 64,3 yıldan 64,7 yıla çıktı.
30 yaşındaki kişilerin kalan yaşam süresi 49,9 yıldan 50,3 yıla, 50 yaşındakilerin kalan yaşam süresi 30,9 yıldan 31,3 yıla yükseldi. 65 yaşındaki kişiler için hesaplanan süre de 18 yıldan 18,4 yıla çıktı. Her gruptaki artış 0,4 yıl olarak gerçekleşti.
Eğitim Seviyesi Yükseldikçe Yaşam Süresi Uzuyor
Hayat Tabloları verileri, eğitim düzeyi ile beklenen yaşam süresi arasında belirgin bir ilişki bulunduğunu ortaya koydu. Düşük eğitim seviyesine sahip kişilerde yaşam beklentisinin daha kısa olduğu, eğitim düzeyi yükseldikçe sürenin de arttığı belirlendi. Bu durum hem erkeklerde hem de kadınlarda görüldü.
30 yaşındaki erkeklerde ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip kişiler ile yükseköğretim mezunları arasındaki fark 5,1 yıl oldu. Kadınlarda aynı eğitim grupları arasındaki fark 4,6 yıl olarak hesaplandı. Yükseköğretim mezunlarının kalan yaşam süresi bütün gruplarda daha yüksek çıktı.
Eğitim Durumuna Göre Yaşam Süresi Farkı
30 yaşındaki erkeklerde kalan yaşam süresi, ortaöğretim altı eğitim düzeyinde 46,8 yıl olarak hesaplandı. Bu süre ortaöğretim mezunlarında 48,9 yıl, yükseköğretim mezunlarında ise 51,9 yıl oldu. 65 yaşındaki erkeklerde aynı değerler sırasıyla 16,3 yıl, 17,6 yıl ve 19,6 yıl olarak açıklandı.
30 yaşındaki kadınlarda kalan yaşam süresi ortaöğretim altı eğitim düzeyinde 52,3 yıl, ortaöğretimde 55 yıl ve yükseköğretimde 56,9 yıl olarak kaydedildi. 65 yaşındaki kadınlarda ise bu süreler 19,9 yıl, 22,2 yıl ve 23,6 yıl oldu.
Sağlıklı Yaşam Süresi 58 Yıl Olarak Hesaplandı
TÜİK, sağlıklı yaşam süresini bir kişinin günlük faaliyetlerini sınırlandıracak sağlık sorunu yaşamadan geçirmesi beklenen yıl sayısı olarak tanımladı. Buna göre Türkiye’de doğuşta sağlıklı yaşam süresi toplamda 58 yıl olarak hesaplandı.
Sağlıklı yaşam süresi erkeklerde 59,1 yıl, kadınlarda ise 56,9 yıl oldu. Kadınların toplam yaşam beklentisi daha yüksek olmasına rağmen erkeklerin sağlık sorunu olmadan geçirmesi beklenen sürenin kadınlardan 2,2 yıl daha uzun olduğu görüldü. Bu veri, toplam yaşam süresi ile sağlıklı yaşam süresinin farklı göstergeler olduğunu ortaya koydu.
Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi 78,5 yıla yükselirken eğitim seviyesine göre oluşan farklar ve 58 yıllık sağlıklı yaşam süresi de dikkat çekti. Siz de açıklanan hayat tablolarına ilişkin düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.