Türkiye’de eğitim seviyesine ilişkin 2025 yılı verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. TÜİK verilerine göre yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunlarının toplam sayısı esas alındığında üniversite mezunu nüfusun en fazla olduğu iller belli oldu. İstanbul 3 milyon 449 bin 983 üniversite mezunuyla listenin açık ara zirvesinde yer alırken, Ankara 1 milyon 574 bin 898 kişiyle ikinci, İzmir ise 993 bin 479 kişiyle üçüncü oldu. Veriler ayrıca genç nüfusta yükseköğretim mezuniyet oranının son yıllarda belirgin biçimde yükseldiğini gösterdi.
Ortalama eğitim süresinde Ankara zirvede, İstanbul mezun sayısında lider
2025 yılı verilerine göre üniversite mezunu sayısının en yüksek olduğu şehir İstanbul oldu. Kentte 3 milyon 449 bin 983 yükseköğretim mezunu bulunduğu belirtildi.
İstanbul’u 1 milyon 574 bin 898 kişiyle Ankara takip ederken, İzmir 993 bin 479 üniversite mezunuyla üçüncü sırada yer aldı.
İlk üç şehir ile listenin geri kalanı arasındaki fark dikkat çekerken, büyük nüfusa sahip metropollerin üniversite mezunu sayısında da üst sıralarda yer aldığı görüldü.
İlk 10 Şehir Açıklandı
TÜİK’in 2025 verilerine göre yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunlarının sayısında ilk 10 il şöyle sıralandı:
| Sıra | İl | Üniversite mezunu sayısı |
|---|---|---|
| 1 | İstanbul | 3.449.983 |
| 2 | Ankara | 1.574.898 |
| 3 | İzmir | 993.479 |
| 4 | Bursa | 583.042 |
| 5 | Antalya | 534.995 |
| 6 | Kocaeli | 415.054 |
| 7 | Adana | 374.383 |
| 8 | Konya | 366.761 |
| 9 | Mersin | 331.564 |
| 10 | Gaziantep | 274.804 |
Listenin ilk sırasında yer alan İstanbul’un, ikinci sıradaki Ankara’nın iki katından fazla üniversite mezununa sahip olması dikkat çekti.
Gençlerde üniversite mezunu oranı yüzde 45,6’ya yükseldi
TÜİK verileri yalnızca illerdeki toplam mezun sayılarını değil, Türkiye genelindeki eğitim seviyesinin yıllar içerisindeki değişimini de ortaya koydu.
25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu olanların oranı 2008 yılında yüzde 13,5 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 45,6’ya yükseldi.
Böylece yaklaşık 17 yıllık dönemde genç nüfus içerisindeki üniversite mezunlarının payında belirgin bir artış yaşandı. Veriler, yükseköğretime erişimin genç kuşaklarda giderek daha yaygın hale geldiğini gösterdi.
Genç kadınlarda yükseköğretim mezuniyet oranı yüzde 50’yi geçti
2025 eğitim verilerinin dikkat çeken bir başka başlığı kadınların yükseköğretimdeki konumu oldu.
25-34 yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı 2008 yılında yüzde 12,5 iken, 2025’te yüzde 50,3’e ulaştı.
Aynı yaş grubundaki erkeklerin yükseköğretim mezuniyet oranı ise yüzde 41 olarak kaydedildi. Böylece verilen rakamlara göre genç kadınların üniversite mezuniyet oranı erkeklerin yaklaşık 9 puan üzerine çıktı.
Ortalama eğitim süresinde zirve Ankara’nın oldu
Üniversite mezunu toplam sayısında İstanbul ilk sıraya yerleşirken, ortalama eğitim süresi açısından farklı bir tablo ortaya çıktı.
2025 yılında Türkiye’de 25 yaş ve üzerindeki nüfusun ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 10,3 yıl, kadınlarda ise 8,9 yıl oldu.
İller bazında ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu şehir 10,9 yıl ile Ankara olarak açıklandı. Ankara’yı İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti.
Eğitim süresini en fazla artıran il Şırnak oldu
2016-2025 dönemine bakıldığında ortalama eğitim süresindeki en yüksek artış oranlarının özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde gerçekleştiği görüldü.
| İl | Ortalama eğitim süresindeki artış |
|---|---|
| Şırnak | %48,5 |
| Hakkari | %40,4 |
| Muş | %35,7 |
| Şanlıurfa | %35,5 |
| Van | %33,1 |
Şırnak yüzde 48,5’lik artışla ilk sırada yer alırken, Hakkari yüzde 40,4 ile ikinci oldu. Muş, Şanlıurfa ve Van da eğitim süresinin en fazla arttığı iller arasında yer aldı.
Türkiye’de okuryazarlık oranı yüzde 97,9’a ulaştı
Türkiye’nin genel eğitim göstergelerinde okuryazarlık oranındaki artış da dikkat çekti.
6 yaş ve üzerindeki nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2008 yılında yüzde 91,8 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 97,9’a yükseldi.
Böylece okuryazarlık oranı 17 yıllık dönemde 6,1 puan artmış oldu. Veriler, temel eğitim göstergelerinde de uzun vadeli yükselişe işaret etti.
Anne ve babanın eğitim düzeyi çocukların sonucuyla ilişkili
TÜİK verilerinde ebeveynlerin eğitim düzeyi ile çocukların yükseköğretime ulaşması arasındaki ilişki de öne çıktı.
Annesi üniversite mezunu olan bireylerin yüzde 84,2’sinin yükseköğretim mezunu olduğu belirtilirken, babası üniversite mezunu olanlarda bu oran yüzde 80,4 olarak kaydedildi.
Annesinin eğitim düzeyi ortaokulun altında olan bireylerde ise yükseköğretim mezuniyet oranı yüzde 29,4 seviyesinde kaldı. Veriler, özellikle annenin eğitim seviyesi ile çocuğun yükseköğretime ulaşması arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu ortaya koydu.
Türkiye OECD ortalamasına yaklaştı
Paylaşılan OECD 2024 verilerine göre 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı OECD genelinde yüzde 48,7 seviyesinde bulunuyor.
Türkiye için aynı oran yüzde 44,9 olarak verilirken, Güney Kore’de yüzde 70,6, Meksika’da ise yüzde 29,1 seviyesinde kaydedildi.
Son yıllarda yükseköğretim mezunu nüfusun artmasıyla Türkiye’nin OECD ortalamasına yaklaşan bir görünüm sergilediği belirtildi