Üniversite sınavı YKS sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte hem adaylar hem de veliler için kritik tercih dönemi başladı. 29 Temmuz - 10 Ağustos tarihleri arasında ÖSYM'nin AİS (Aday İşlemleri Sistemi) üzerinden alınacak tercihlerde adayların en fazla 24 hakkı bulunuyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Doğu Akdeniz Üniversitesi Öğretim Görevlisi Süleyman Beledioğlu, bu yılki puan yığılmalarına, kontenjan değişikliklerine ve doğru tercih stratejilerine dikkat çekti.
YÜKSEK PUAN DİLİMİNDE "AVERAJ" YARIŞI
Sınav verilerini değerlendiren Beledioğlu, özellikle yüksek puan aralıklarında ciddi bir sıkışma ve yığılma yaşandığını belirtti. 2025 ve 2026 verileri kıyaslandığında; 530 puan ve üzerinde yer alan aday sayısının geçen yıl 1.930 iken bu yıl 3.500'e yükseldiğini ifade etti. Bu tablonun, adayların puanlamada milimetrik aralıklarla ve adeta "averaj farkıyla" yarışacağı anlamına geldiğini belirten uzmanlar, tek bir sıranın bile önem taşıdığı bu dönemde tercih listelerinin çok daha dikkatli ve rehber öğretmenler eşliğinde hazırlanması gerektiğini vurguluyor.
DOĞRU TERCİH LİSTESİ İÇİN 6 DİLİM FORMÜLÜ
Adayların "ya tutarsa" diyerek fırsatları değerlendirmesi gerektiğini belirten Süleyman Beledioğlu, ideal bir tercih listesinin 6 farklı dilimden oluşması gerektiğini ifade etti. Örnek bir stratejiye göre:
Sıralamadan %50 Yüksek (2-3 Tercih): Örneğin 100 bininci olan bir aday, 50 bin - 60 bin bandından üst tercihler yazabilir
Sıralamadan %30 Yüksek (4-5 Tercih): 70 bin civarındaki programlar listeye eklenebilir.
Asıl Hedef Aralığı (%10 Yüksek - %10 Düşük): Kazanma ihtimalinin en yüksek olduğu bu ana grupta aday, 90 bin ile 110 bin arasındaki bölümlere odaklanmalıdır.
Garanti ve Orta Bölge: Listenin kalan kısmı orta bölgeden 10-12, daha alt sıralamalardan ise yaklaşık 5 tercih ile tamamlanmalıdır.
Kontenjanlarda 23 Binlik Düşüş: En Çok Eşit Ağırlık Etkilendi
Yeni dönemde üniversitelerin toplam kontenjanlarında 23 binlik bir azalma gerçekleşti. Devlet üniversitelerinde 14 bin, vakıf üniversitelerinde ise yaklaşık 8 binlik kontenjan düşüşü yaşanırken, en büyük kısıtlama 10 bin kontenjan ile Eşit Ağırlık bölümlerinde görüldü. YÖK’ün dolmayan bölümleri kapatma veya kontenjan sınırlama politikası nedeniyle Eşit Ağırlık öğrencilerinin geçen seneki sıralamalara güvenerek gevşek hareket etmemeleri, kontenjan daralmasını göz önünde bulundurarak tercihlerini daha geniş tutmaları gerektiği hatırlatıldı.
ALAN DIŞI TERCİH VE MTOK DETAYI
Sistemde alan dışı tercih kısıtlaması bulunmadığını aktaran Beledioğlu; ÖSYM bilgisayarının adayın lise alanına değil, doğrudan seçtiği koda baktığını belirtti. Eşit ağırlık öğrencilerinin sayısal puanlarını da kullanarak tercih yapabileceğini söyleyen uzman, Teknoloji Fakültelerini hedefleyen adaylar için ise kritik bir uyarıda bulundu: Genel lise mezunlarının genel kontenjan kodunu, meslek lisesi mezunlarının ise kendilerine ayrılan MTOK kontenjan kodunu doğru yazması hayati önem taşıyor.
2 Yıllık Programlar ve DGS Avantajı
Puanı 4 yıllığa yetmeyen veya kısa yoldan meslek sahibi olmak isteyen adaylar için 2 yıllık ön lisans programlarının büyük fırsatlar sunduğu ifade edildi. ÖSYM sisteminde yüksek puanlı adayın yerleşmeden alt puanlı adayın formuna bakılmadığını hatırlatan Beledioğlu, adayların korkmadan 4 yıllık seçenekleri de üst sıralara yazabileceklerini belirtti.
Ayrıca bilgi güvenliği, yapay zeka, veri bilimi ve siber güvenlik gibi 2 yıllık programların yoğun ilgi gördüğü, Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile 4 yıllık mühendislik gibi alanlara geçişte uygulanan 300 bin sıralama barajının ön lisans mezunlarına uygulanmadığı vurgulandı. Bu durumun 2 yıllık bölümlere olan talebi ve doluluk oranlarını artırdığı kaydedildi.
MEZUNA KALMAYI DÜŞÜNEN ADAYLARA UYARI
Sınavda hedeflediği sonucu alamayan ve "mezuna kalmayı" düşünen adayların acele karar vermemesi gerektiği belirtildi. Sürecin sonunda arkadaşlarının üniversiteye yerleştiğini gören öğrencilerin son günlerde panikle yanlış tercihler yapabildiğine dikkat çekilerek; adayların istemedikleri şehir ve bölümleri yazmamak kaydıyla ciddiyetle bir tercih listesi hazırlamaları, son kararı ise araştırma sürecinin ardından vermeleri tavsiye edildi.