Meclis’te Çocuk Koruma Düzenlemesi: Ağır Suçlarda Yeni Ceza Sistemi
Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören teklif kapsamında özellikle 15-18 yaş grubundaki çocuklara uygulanacak ceza rejiminde dikkat çeken değişiklikler yapılması planlanıyor. Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda uygulanacak sürelerin artırılması öngörülürken, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında yaş indiriminin uygulanmaması konusunda hâkime takdir yetkisi verilmesi gündemde. Teklif ayrıca sosyal inceleme, yönlendirme tedbirleri ve silahların çocukların eline geçmesini önlemeye yönelik yeni hükümler içeriyor.
Meclis Çocuk Koruma Düzenlemesi İçin Mesaiye Başlıyor
TBMM Genel Kurulu’nun haftalık çalışmalarına 4 Ağustos Salı günü başlaması ve ilk gündem maddelerinden birinin suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeler olması bekleniyor. Genel Kurul’da “Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” görüşülecek.
Teklif, çocukların ceza sorumluluğundan sosyal inceleme süreçlerine kadar çok sayıda başlıkta değişiklik içeriyor. Özellikle ağır suçlara karışan 12-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında uygulanabilecek cezalar konusunda hâkimlere daha geniş takdir yetkisi tanınması dikkat çekiyor.
15-18 Yaş Grubunda Ceza Süreleri Artabilecek
Teklifte en çok dikkat çeken düzenlemelerden biri, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler için öngörülen yeni ceza aralıkları oldu.
Buna göre suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde 15-18 yaş grubundaki kişiler hakkında 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.
Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanması öngörülüyor.
Kasten Öldürmede Yaş İndirimi Uygulanmayabilecek
Kanun teklifinde kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları için ayrıca dikkat çeken bir düzenleme yer alıyor.
Teklife göre bu suçları işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmaması konusunda hâkime takdir yetkisi tanınacak.
Bu düzenleme kabul edilirse hâkim, olayın özelliklerini ve dosyadaki koşulları değerlendirerek yaş nedeniyle uygulanacak indirimin devre dışı bırakılmasına karar verebilecek.
12-15 Yaş Grubu İçin de Yeni Düzenleme
Düzenleme yalnızca 15-18 yaş grubunu kapsamıyor. Teklifte 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocuklar için de önemli bir değişiklik öngörülüyor.
Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama gibi suçlarda, hâkimin takdirine bağlı olarak bu yaş grubundaki çocuklara bir üst yaş grubunun ceza rejiminin uygulanabilmesinin önü açılacak.
Böylece çocukların yaşı, işlenen suçun niteliği ve olayın koşullarının birlikte değerlendirilmesine dayanan yeni bir sistem oluşturulması hedefleniyor.
Silahını Çocuğun Eline Geçiren Kişiye Hapis Cezası
Teklifte ateşli silahların muhafaza edilmesine ilişkin de yeni bir yaptırım bulunuyor. Ateşli silahını gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza eden ve bunun sonucunda silahın bir çocuğun eline geçmesine neden olan kişiler için hapis cezası öngörülüyor.
Fiilin daha ağır bir cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması halinde sorumluların 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılması planlanıyor.
Düzenlemeyle özellikle çocukların silahlara erişiminin önlenmesi ve silah sahiplerinin muhafaza sorumluluğunun artırılması amaçlanıyor.
“Suça Sürüklenen Çocuk” İfadesi Değişecek
Çocuk Koruma Kanunu’nda kullanılan “suça sürüklenen” ifadesinin de değiştirilmesi öngörülüyor. Teklife göre bu ifade yerine “adli süreçteki” ifadesi kullanılacak.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durumun gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilmesi planlanıyor.
Böylece adli süreçle karşı karşıya kalan çocukların yalnızca ceza hukuku açısından değil, sosyal ve eğitim boyutuyla da takip edilmesi hedefleniyor.
Ceza Sorumluluğu Olmayan Çocuklara “Yönlendirme Tedbirleri”
Çocuk Koruma Kanunu’na eklenecek yeni maddeyle ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için yeni güvenlik tedbirleri oluşturulacak.
Bu kapsamda “yönlendirme tedbirleri” adı altında çocuklara özgü güvenlik önlemlerinin uygulanması öngörülüyor. Düzenlemenin amacı, ceza sorumluluğu bulunmayan çocukların yeniden benzer olayların içerisinde yer almalarını önleyecek sosyal ve koruyucu mekanizmaların devreye alınması olarak öne çıkıyor.
15 Yaş Altında Sosyal İnceleme Zorunlu Olacak
Teklifte sosyal inceleme süreçlerine ilişkin de yeni bir hüküm yer alıyor. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale getirilecek.
15 yaşını doldurmuş bir çocuk hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hâkimi sosyal inceleme yaptırmayabilir. Ancak böyle bir karar verilmesi halinde bunun gerekçesinin iddianamede veya mahkeme kararında açık şekilde gösterilmesi gerekecek.
Bu düzenlemeyle çocukların sosyal çevresi, gelişim durumu ve yaşadığı şartların adli süreçte daha kapsamlı değerlendirilmesi hedefleniyor.
Meclis’te Çocuklarla İlgili Araştırma Komisyonu da Toplanacak
TBMM’de çocuklara ilişkin gündem yalnızca ceza düzenlemeleriyle sınırlı kalmayacak. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okullarda meydana gelen olaylarla çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu da çalışmalarını sürdürecek.
Komisyonun, çocukların dijital ortamlarda maruz kaldıkları olumsuz etkileri tüm yönleriyle ele alması, benzer olayların önlenmesi için çözüm önerileri geliştirmesi ve alınması gereken tedbirleri belirlemesi amaçlanıyor.
Bir Uluslararası Anlaşma da Genel Kurul Gündeminde
Genel Kurul’da ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kırgızistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşmasını değiştiren protokolün onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifinin de görüşülmesi bekleniyor.
Salı ve çarşamba günleri ise TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.
Çocuk Koruma Kanunu’nda öngörülen değişikliklerin kabul edilmesi halinde özellikle ağır suçlara karışan 12-18 yaş grubundaki çocukların ceza rejiminde önemli değişiklikler yaşanacak. Yaş indirimi, sosyal inceleme, yönlendirme tedbirleri ve silahların çocukların eline geçmesinin önlenmesi gibi çok sayıda başlık Meclis gündeminde olacak. Siz de çocuklara yönelik ceza ve koruma düzenlemeleri hakkındaki düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.