Ocak ayında gıda fiyatlarındaki artış, hem tüketicinin hem de üreticinin gündeminde yer aldı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) açıkladığı veriler, özellikle sebze grubunda fiyatların ciddi oranlarda yükseldiğini ortaya koydu. Market raflarında yaşanan bu artışın arkasında arz düşüşü, mevsim geçişi ve olumsuz hava koşulları bulunuyor. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ile market fiyatları arasındaki farkın bazı ürünlerde 3-4 kata ulaştığını belirterek dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. En çok zamlanan ve en fazla ucuzlayan ürünler de böylece netleşti.
Üretici ile Market Arasında Uçurum
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, ocak ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en yüksek ürün havuç oldu. Havuçta bu fark yüzde 278,1 olarak kaydedildi. Havuçtaki uçurumu, maydanoz, pırasa ve marul izledi. Özellikle temel mutfak ürünlerindeki bu fark, tüketicinin alım gücünü zorlamaya devam ediyor.
Üreticide 10,5 TL olan havucun markette 39,7 TL’ye satılması, fiyat zincirinde yaşanan sorunları yeniden gündeme taşıdı. Benzer şekilde, üreticide 5,57 TL olan maydanozun markette 20,92 TL’ye ulaşması dikkat çekti.
Ocakta En Çok Zamlanan Ürün: Kabak
TZOB verilerine göre, ocak ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabaktaki artışı; sivri biber, patlıcan ve salatalık takip etti. Bu yükselişte, seralarda güzlük sezonun bitmesi ve baharlık ürünlerin henüz hasada gelmemesi etkili oldu.
Şemsi Bayraktar, bu süreçte arzın azalmasının fiyatları yukarı çektiğini belirterek, özellikle kabak ve biber gibi ürünlerde bu artışın geçiş dönemine bağlı olduğuna dikkat çekti.
En Çok Ucuzlayan Ürün Pırasa Oldu
Market tarafında fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 14,6 ile kuru fasulye olurken, üreticide en fazla ucuzlayan ürün pırasa oldu. Üreticide pırasa fiyatları yüzde 11 geriledi. Bayraktar, pırasadaki düşüşte talep azalmasının etkili olduğunu ifade etti.
Ayrıca yumurta fiyatlarındaki gerilemenin de arz fazlası ve ihracat kısıtlamalarından kaynaklandığı vurgulandı. Karnabahar ve zeytinyağında da sınırlı düşüşler dikkat çekti.
Hava Şartları ve Afetler Fiyatları Etkiledi
Ocak ayının son haftasında Antalya, Mersin ve Muğla başta olmak üzere birçok bölgede yaşanan aşırı yağış, fırtına ve dolu gibi doğal afetler, sebze üretimini olumsuz etkiledi. Bayraktar, bu durumun verimi düşürdüğünü ve fiyatları yukarı taşıdığını ifade etti.
Soğuk hava koşullarının seralardaki ürünleri olumsuz etkilediğini belirten Bayraktar, baharlık ürünlerin hasada başlamasıyla birlikte fiyatlarda bir miktar dengelenme beklendiğini dile getirdi.
