Fransa, Almanya ve İspanya’da termometreler 40 derecenin üzerine çıkarken, bazı bölgelerde uzun süre yüksek sıcaklıklar görüldü. Paylaşılan tahminlere göre Avrupa genelinde sıcak hava dönemleriyle bağlantılı en az 35 bin ek ölüm yaşanmış olabilir. Ancak ülkelerin kullandığı hesaplama yöntemleri farklılık gösterirken, ağustos ayına ilişkin verilerin henüz tamamlanmamış olması nihai bilançonun değişebileceğine işaret ediyor.
Avrupa sıcak hava dalgasında 40 derece sınırı aşıldı
Avrupa’da yaz aylarına damga vuran sıcak hava dalgaları birçok ülkede tarihi seviyeleri beraberinde getirdi.
Fransa, ülke genelindeki ortalama sıcaklık açısından en sıcak gününü yaşarken, Almanya’da haziran ayının sonunda art arda üç gün sıcaklık rekoru kırıldı.
Almanya’daki 46 meteoroloji istasyonunda sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıktığı belirtilirken, İspanya’da termometreler uzun süre 42 derecenin üzerinde kaldı.
Hesaplamalara göre Avrupa’da yaklaşık 80 milyon insanın yaşadığı bölgelerde bu yaz 40 derecenin üzerindeki sıcaklıklar görüldü.
Almanya’da sıcaklığa bağlı ölüm tahmini dikkat çekti
Sıcak hava dalgasının en ağır etkilerinden birinin Almanya’da görüldüğü belirtiliyor.
Robert Koch Enstitüsü’nün tahminine göre 6 Nisan ile 9 Ağustos arasındaki dönemde yaklaşık 14 bin sıcaklık bağlantılı ölüm gerçekleşti.
Yalnızca 22-28 Haziran haftasında tahmini ölüm sayısının 9 bin 600’e ulaştığı aktarıldı.
Almanya’da daha önceki en yüksek yıllık sıcaklık bağlantılı ölüm tahmini 2018’de 8 bin 900 olarak kaydedilmişti. Normal yaz dönemlerinde ise bu rakamın çoğunlukla 2 binin altında kaldığı belirtiliyor.
İspanya’da 2026 sıcaklık bilançosunda rekor
İspanya’da Carlos III Sağlık Enstitüsü’nün ölüm takip sistemine göre mayıs ayından bu yana 4 bin 947 sıcaklık bağlantılı ölüm tahmin edildi.
Bu rakamın, 2022 yılında kaydedilen 4 bin 520’lik önceki seviyeyi aşması nedeniyle 2026’nın ülkede sıcaklık bağlantılı ölümler açısından en ağır yıllardan biri olduğu ifade ediliyor.
İspanya’da uzun süre 42 derecenin üzerinde seyreden sıcaklıklar, ülkedeki sıcak hava dalgasının boyutunu ortaya koyan göstergeler arasında bulunuyor.
Fransa’da 7 bin 300 ek ölüm tespit edildi
Fransa’da ise mayıs ayının sonundan 22 Temmuz’a kadar olan dönemde tüm nedenlere bağlı ölümlerde 7 bin 300 kişilik artış tespit edildi.
Ancak bu rakamın tamamı doğrudan sıcaklığa bağlanmış bir ölüm sayısı olarak değerlendirilmemeli.
Fransa Ulusal Sağlık Ajansı’nın ilk hesaplamalarının toplam ölümlerin yaklaşık yüzde 80’ini kapsayan elektronik ölüm belgelerine dayandığı belirtiliyor.
Ağustos ayı verilerinin henüz açıklanmaması nedeniyle ülkedeki nihai tablonun daha sonra netleşmesi bekleniyor.
İtalya’da nihai bilanço henüz belli değil
İtalya’da ulusal ölçekte kesinleşmiş bir sıcaklık bilançosu bulunmuyor.
Yerel belediye verilerine dayanan modeller, yalnızca 22-28 Haziran haftasında normalden yaklaşık 2 bin 700 fazla ölüm meydana geldiğini gösteriyor.
Epidemiyologların değerlendirmelerine göre ülkede sıcaklık bağlantılı toplam can kaybının 5 bin ile 8 bin arasında olabileceği tahmin ediliyor.
Bu rakamların nihai veri olmadığı ve modellemelere dayandığı özellikle vurgulanıyor.
İngiltere, Belçika ve Hollanda’da da dikkat çeken tablo
İngiltere’de sağlık güvenliği yetkililerinin tahminlerine göre mayıs ve haziran aylarındaki sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı 2 bin 877 ölüm yaşandı.
Belçika’da 18-29 Haziran tarihleri arasında ölüm oranının yüzde 39 arttığı, bu dönemde normalin üzerinde 1.222 ölüm gerçekleştiği belirtildi.
Hollanda’da ise 22 Haziran ile 5 Temmuz arasındaki süreçte en az 900 ek ölüm kaydedildi.
Bu veriler, sıcak hava dalgasının yalnızca Avrupa’nın güneyini değil kuzey ve batı kesimlerini de etkilediğini gösteriyor.
Avrupa’da sıcak hava dalgasının ülkelere göre bilançosu
| Ülke | Açıklanan / tahmin edilen durum |
|---|---|
| Almanya | Yaklaşık 14.000 sıcaklık bağlantılı ölüm |
| Fransa | 7.300 ek ölüm (tüm nedenlere bağlı) |
| İspanya | Yaklaşık 4.947 sıcaklık bağlantılı ölüm |
| İtalya | 5.000-8.000 tahmini sıcaklık bağlantılı ölüm |
| İngiltere | Yaklaşık 2.877 sıcaklık bağlantılı ölüm |
| Belçika | 1.222 ek ölüm |
| Polonya | Yaklaşık 1.070 ek ölüm |
| Hollanda | En az 900 ek ölüm |
| İsviçre | Yaklaşık 220 ek ölüm |
| Bazı diğer Avrupa ülkeleri | Ülke başına yaklaşık 40 ek ölüm |
Rakamların bir bölümü doğrudan sıcaklık bağlantılı ölüm tahmini, bir bölümü ise normalin üzerindeki ek ölüm hesaplamalarından oluşuyor. Bu nedenle ülkeler arasındaki rakamlar aynı yöntemle hazırlanmış kesin karşılaştırmalar olarak değerlendirilmemeli.
Polonya ve İsviçre’de de ek ölümler hesaplandı
Hızlı modelleme çalışmalarına göre haziran ayının sonundaki sıcak hava dalgası sırasında Polonya’da yaklaşık 1.070, İsviçre’de ise 220 ek ölüm yaşandığı tahmin edildi.
Lüksemburg, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan ve Danimarka’dan gelen ilk verilerde ise her bir ülkede yaklaşık 40 ek ölüm görüldüğüne işaret ediliyor.
Bu rakamların erken dönem hesaplamalarına dayandığı ve nihai istatistiklerle değişebileceği belirtiliyor.
Avrupa’da sıcaklığa bağlı ölümler neden artıyor?
Avrupa’daki sıcak hava dalgalarının etkisi yalnızca rekor sıcaklıklarla sınırlı kalmıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün daha önce paylaştığı verilere göre Avrupa bölgesindeki sıcaklığa bağlı ölümler son 20 yılda yüzde 30’dan fazla arttı.
İklim koşullarındaki değişim ve Avrupa nüfusunun yaşlanması, sıcak havanın sağlık üzerindeki etkilerini artırabilecek temel unsurlar arasında gösteriliyor.
Uzmanlar, özellikle uzun süren sıcak hava dalgalarının yaşlılar ve sıcaklığa karşı daha hassas gruplar açısından daha büyük risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Ağustos verileriyle bilanço daha da değişebilir
Avrupa genelindeki mevcut rakamların önemli bölümü ağustos ayının tamamını kapsamıyor.
Bu nedenle açıklanan 35 binin üzerindeki ek ölüm tahmininin nihai bilanço olmadığı belirtiliyor.
Fransa ve İtalya başta olmak üzere bazı ülkelerde verilerin tamamlanmasıyla birlikte yeni rakamların ortaya çıkması bekleniyor.
Sıcaklıkların birçok bölgede tarihi seviyelere ulaşması ise Avrupa’da aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerini yeniden gündemin ilk sıralarına taşıdı.
