Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda binalarla ilgili yeni düzenlemeleri yürürlüğe aldı. Resmi Gazete’de yayımlanan değişikliklerle birlikte özellikle büyük ölçekli yapılarda enerji verimliliği ve karbon salımının takibi zorunlu hale geliyor. Bakan Murat Kurum, 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzerindeki yeni binalarda “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” uygulamasının başlayacağını açıkladı. Düzenleme kapsamında düşük emisyonlu yapılar için yeni bir belge sistemi de devreye alınacak.
10 Bin Metrekare Üzeri Binalar İçin Yeni Zorunluluk
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından güncellenen “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ile büyük ölçekli yapılar için yeni kriterler getirildi. Yapılan düzenlemeye göre 1 Ocak 2027 tarihinden sonra yapı ruhsatı alacak ve 10 bin metrekareyi aşan binalarda ek belge şartı aranacak.
Bu kapsamda yapı kullanma izin belgesi aşamasında mevcut Enerji Kimlik Belgesi’ne ek olarak “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” de ilgili kurumlara sunulacak. Bakanlık, bu sistemle birlikte yapıların yalnızca kullanım sırasındaki enerji tüketimini değil, inşaat sürecinden yıkıma kadar tüm çevresel etkilerini takip etmeyi hedefliyor.
Yeni uygulama özellikle büyük konut projeleri, alışveriş merkezleri, oteller, iş merkezleri ve kamu yapıları için önemli değişiklikler getirecek.
Binaların Tüm Karbon Ayak İzi Hesaplanacak
Yeni dönemde yapılacak analizler yalnızca elektrik ve doğalgaz tüketimiyle sınırlı olmayacak. “Bina Yaşam Döngüsü Analizi” kapsamında ham madde üretiminden nakliyeye, bakım süreçlerinden yıkıma kadar tüm aşamalardaki sera gazı emisyonları hesaplanacak.
Bakanlık tarafından geliştirilen BEP-TR sistemi üzerinden yürütülecek analizlerde; inşaat malzemelerinin çevresel etkileri, bakım-onarım süreçleri, atık yönetimi ve geri dönüşüm aşamaları da dikkate alınacak.
Uzmanlar, bu sistemin özellikle sürdürülebilir şehircilik politikaları açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Yeni uygulamayla birlikte çevre dostu malzeme kullanımının da artması bekleniyor.
Düşük Karbonlu Bina Belgesi Uygulaması Başlıyor
Yönetmelikle birlikte dikkat çeken yeniliklerden biri de “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” oldu. Düzenlemeye göre sera gazı emisyon sınıfı en az “B”, enerji performans sınıfı ise minimum “C” seviyesinde olan binalar bu belgeyi almaya hak kazanacak.
Bakan Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada çevre dostu yapılaşmayı yaygınlaştırmayı hedeflediklerini belirtti. Düşük karbonlu bina sisteminin hem enerji tasarrufu hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli katkı sağlayacağı ifade ediliyor.
Yeni belge sistemiyle birlikte gelecekte konut ve ticari projelerde enerji performansının daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.
Enerji Kimlik Belgesi Uzmanları İçin Yeni Şartlar
Yayımlanan tebliğle birlikte Enerji Kimlik Belgesi uzmanlarının görev alanı da genişletildi. Artık uzmanlar yalnızca enerji kimlik belgeleri değil, “Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi” ve “Düşük Karbonlu Bina Belgesi” süreçlerinde de görev alacak.
Bakanlık, uzmanlara yönelik eğitim sürelerini artırırken yeni yetki şartları da getirdi. Mevcut uzmanların haklarının süre sonuna kadar korunacağı belirtilirken, süresi dolan uzmanların yeniden eğitim alıp sınava girmesi gerekecek.
Düzenlemenin, sektörde enerji verimliliği konusunda daha uzmanlaşmış teknik kadroların oluşmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Yeni Düzenlemede Öne Çıkan Başlıklar
| Düzenleme | Detay |
|---|---|
| Başlangıç tarihi | 1 Ocak 2027 |
| Kapsam | 10 bin metrekare ve üzeri yeni binalar |
| Yeni belge | Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi |
| Yeni uygulama | Düşük Karbonlu Bina Belgesi |
| Analiz sistemi | BEP-TR |
| Uzman şartı | Yeni eğitim ve sınav zorunluluğu |