Hanehalkının yarısı borçlu, çoğu ödemede gecikiyor
Türkiye Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 son çeyrek verilerine göre, ülke genelindeki hanelerin %50’den fazlası bir şekilde borçlu. Bu borçların yaklaşık yarısında vade gecikmesi yaşanıyor. Borçlarını düzenli ödeyemeyen hane sayısının bu denli yüksek olması, ekonomik istikrarsızlığın bireylerin günlük yaşamına doğrudan etki ettiğini ortaya koyuyor.
Kayıt dışı borçlanma da arttı: Esnafa, aileye, bakkala borç
Bankalar dışında, çevreye yapılan borçlanmalar da yükselişte. Enformel borçlar adı altında sınıflandırılan bu kalemler, ekonomik daralmayla birlikte hızla yayılıyor. 2025 verilerine göre borç dağılımı şöyle:
-
Kredi kartı borcu: %34,5
-
Bireysel kredi: %23,3
-
Arkadaş/aileye borç: %12,4
-
Esnaf/bakkala borç: %7,1
Bu dağılım, vatandaşların resmi finansal kaynakların yanı sıra çevresel destekle ayakta kalmaya çalıştığını gösteriyor.
Mahkemelerde alacak dosyası patlaması yaşanıyor
Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, alacak davalarında ciddi bir tırmanış yaşandı:
-
Dava sayısı: 2009’da 140.252 olan dava sayısı, 2024 sonunda 653.789’a ulaştı (%366 artış).
-
Davacı sayısı: Aynı dönemde 152.563 kişiden 958.414 kişiye çıktı (%528 artış).
-
Davalı sayısı: 202.627’den 666.002’ye yükseldi (%229 artış).
Bu dramatik artışlar, borç-ödeme dengesinin bozulmasının artık bireyler arasında yargıya taşınan bir anlaşmazlık alanına dönüştüğünü gösteriyor.
Birey-şirket ayrımı net değil ama tablo çarpıcı
2014’ten itibaren davalarda gerçek kişi (birey) ile tüzel kişi (şirket) ayrımı yapılmıyor. Ancak genel yükseliş eğilimi, hem bireysel hem ticari borçların kriz noktasına ulaştığını gösteriyor. Ödeme tıkanıklığı, sadece ekonomik bir gösterge değil, aynı zamanda sosyal bir kırılma alanı haline gelmiş durumda.
