Türkiye’de milyonlarca vatandaşın hayalini kurduğu emeklilik süreci, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) mercek altına aldığı yeni bir detayla adeta çıkmaza girdi. Özellikle EYT düzenlemesi sonrası başvuru yoğunluğu yaşanırken, kurumun hizmet dökümlerindeki yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarını çapraz kontrol etmeye başlaması büyük bir paniğe yol açtı. Geçmişte sigortalı olarak çalışırken kısa süreliğine de olsa yurtdışına gezi veya tatil amaçlı çıkan vatandaşlar, bugün emeklilik masasında "kaçak çalışma" şüphesiyle karşı karşıya kalıyor. Eğer o tarihlerde izinli olduğunuzu kanıtlayamazsanız, yıllar önce yatırılan primleriniz bir anda buharlaşabilir.
SGK Pasaport Kayıtlarını Didik Didik Ediyor
Sosyal Güvenlik Kurumu, son dönemde emeklilik dosyalarını incelerken teknolojinin tüm imkanlarını kullanarak Emniyet Genel Müdürlüğü ile koordineli bir çalışma yürütüyor. Kurum, vatandaşın 4A (SSK) kapsamında bir işyerinde aktif çalışıyor göründüğü tarihlerde, pasaport kayıtlarında yurtdışına çıkış yapıp yapmadığını kontrol ediyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un dikkat çektiği bu uygulama, aslında "fiili çalışma" ilkesine dayanıyor. SGK, "Sen o tarihte Türkiye dışındaysan, nasıl oldu da burada çalışıyor göründün?" sorusunu sorarak, sigortanın paravan olup olmadığını sorguluyor. Hafta sonu kaçamakları veya bayram tatilleri bile bu incelemenin radarına takılabiliyor.
10 Yıl Öncesinin İzin Belgesi Şart Oldu
Yeni uygulamanın en can alıcı noktası ise ispat yükümlülüğünün tamamen vatandaşa bırakılması. Uzman Özgür Erdursun, konuya dair yaptığı çarpıcı açıklamada şu ifadeleri kullanıyor:
"SGK, vatandaştan o tarihlerde yurtdışında olduğuna dair işyerinden alınmış resmi izin belgesini talep ediyor. İşin en zorlayıcı kısmı ise bu talebin zaman aşımı gözetmeksizin, örneğin 5 yıl veya 10 yıl önceki bir yurtdışı çıkışı için bile istenebiliyor olması. Vatandaş o dönem çalıştığı işyeri kapanmışsa veya arşive ulaşamıyorsa tam bir çıkmaza giriyor."
Bu durum, özellikle yıllar önce çalışılan ve bugün faaliyetine son vermiş şirketlerde görev yapanlar için büyük bir risk oluşturuyor. Resmi izin formu, yıllık izin defteri veya işverenden alınacak geriye dönük bir onay yazısı sunulamadığında, SGK o günleri "sahte sigortalılık" kapsamında değerlendirebiliyor.
Belgeleri Sunamayanın Prim Günleri Siliniyor
Eğer SGK’nın talep ettiği o "resmi izin belgesi" kuruma ibraz edilemezse, sonuçları emeklilik hayallerini tamamen suya düşürebiliyor. Belgelendirilemeyen yurtdışı sürelerine tekabül eden prim günleri, sistemden otomatik olarak siliniyor. Bu durum, sadece birkaç günlük bir kayıp gibi görünse de, emeklilik için gün sayısını ucu ucuna tamamlayanlar için ayların, hatta yılların boşa gitmesi anlamına geliyor. Erdursun, uyarısını şu sözlerle tamamlıyor:
"Milyonlarca çalışanı ve EYT sonrası emeklilik hayali kuran vatandaşı yakından ilgilendiren bu detayda, belge yoksa primler siliniyor ve emeklilik süreci uzuyor."
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için, eski işyerleriyle irtibata geçerek şimdiden arşiv taraması yapmaları veya varsa eski izin belgelerini saklamaları hayati önem taşıyor.