Emeklilik hayali kuran ancak gerekli prim gününü tamamlayamayan milyonlarca sigortalı için Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sunduğu farklı seçenekler bulunuyor.
Emeklilik İçin Prim Eksiği Olanlara SGK’dan Birden Fazla Yol
Doğum ve askerlik borçlanmasından yurt dışı borçlanmasına, isteğe bağlı sigortadan Bağ-Kur ihyasına kadar uzanan uygulamalar, gerekli şartları sağlayan kişilerin eksik prim günlerini tamamlamasına imkân tanıyor. Ancak borçlanma sistemi, vatandaşların istediği kadar prim gününü doğrudan satın alabileceği anlamına gelmiyor. Yalnızca mevzuatta belirtilen süreler borçlanılabiliyor. Özellikle askerlik ve doğum borçlanması bazı sigortalılar açısından emeklilik tarihini de etkileyebiliyor.
Çalışmadan Eksik Prim Tamamlanabiliyor
Emekli olabilmek için yalnızca yaş şartını yerine getirmek yeterli olmuyor. Sigortalının tabi olduğu emeklilik şartlarına göre belirli bir prim gününü de tamamlaması gerekiyor. Prim gün sayısı eksik kalan vatandaşlar açısından SGK’nın sunduğu temel seçeneklerden biri isteğe bağlı sigorta olurken, diğeri mevzuat kapsamında belirlenen sürelerin borçlanılması olarak öne çıkıyor.
Borçlanma hakkı bulunan vatandaşlar, kanunda belirtilen geçmiş süreleri prim günlerine ekletebiliyor. Borçlanma hakkı bulunmayan veya aktif olarak çalışma imkânı olmayan vatandaşlar ise şartları sağlamaları halinde isteğe bağlı sigorta sisteminden yararlanabiliyor.
Doğum Borçlanmasıyla 2 Bin 160 Güne Kadar Kazanılabiliyor
Kadın sigortalıların yararlanabileceği önemli uygulamalardan biri doğum borçlanması. Sigortalı olduktan sonra gerçekleşen doğumlar için gerekli koşulların bulunması halinde borçlanma yapılabiliyor.
En fazla üç çocuk için doğum borçlanması hakkı bulunurken, her çocuk için 720 güne kadar süre borçlanılabiliyor. Böylece üç çocuk üzerinden toplam 2 bin 160 gün, yani 6 yıla kadar prim kazanılması mümkün olabiliyor.
Gerekli koşulları taşıyan evlat edinen kadın sigortalılar da doğum borçlanması uygulamasından yararlanabiliyor.
Askerlik Borçlanması Emeklilik Tarihini Etkileyebilir
Erkek sigortalılar için en önemli seçeneklerden biri askerlik borçlanması. Askerlik hizmetinde geçen sürelerin borçlanılmasıyla eksik prim günleri tamamlanabiliyor.
Özellikle askerlik hizmetinin ilk sigortalılık tarihinden önce gerçekleştirilmiş olması durumunda borçlanmanın farklı bir etkisi ortaya çıkabiliyor. Bu sürelerin borçlanılması sigorta başlangıç tarihinin geriye çekilmesine katkı sağlayabildiği için, bazı sigortalıların daha erken emeklilik şartlarına ulaşmasına imkân verebiliyor.
Bu nedenle askerlik borçlanması yalnızca prim gününü artırmak açısından değil, emeklilik tarihine etkisi bakımından da önem taşıyor.
EYT Kapsamındakiler de Borçlanmadan Yararlanabiliyor
Emeklilikte Yaşa Takılanlar kapsamında yaş şartı aranmayan ancak prim gün sayısı eksik bulunan vatandaşlar da borçlanma haklarından yararlanabiliyor.
Doğum veya askerlik borçlanması yoluyla eksik günlerin tamamlanması halinde gerekli diğer şartları sağlayan kişiler emeklilik hakkına ulaşabiliyor.
Kadın sigortalılar açısından staj sonrasında gerçekleşen doğumların da belirli koşullar altında değerlendirilmesi mümkün olabiliyor. Dolayısıyla emeklilik hesabında kişinin ilk sigortalılık tarihi, doğum veya askerlik tarihi ve mevcut prim gün sayısı büyük önem taşıyor.
Yurt Dışında Çalışanlara da Borçlanma Hakkı
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları, belirli şartları karşılamaları halinde bu sürelerini borçlanarak Türkiye’deki emeklilik hesaplarına dahil edebiliyor.
Kadınlar açısından yurt dışında 18 yaşın doldurulmasının ardından geçen bazı sürelerin, çalışma bulunmasa bile borçlanmaya konu olabildiği belirtiliyor. Türkiye’de daha önceden sigortalılık kaydı bulunan vatandaşlar ise yurt dışındaki sürelerinden yararlanarak eksik primlerini tamamlayabiliyor.
Yurt dışı borçlanması özellikle uzun yıllar başka ülkelerde yaşayan vatandaşların Türkiye’den emeklilik planlamasında önemli seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.
Yurt Dışı Borçlanması Bağ-Kur Kapsamında Sayılıyor
2019 yılında gerçekleştirilen düzenleme sonrasında yurt dışı borçlanmasıyla kazanılan hizmet süreleri Bağ-Kur kapsamında değerlendiriliyor.
Türkiye’de daha önce herhangi bir sigortalılığı bulunmayan gurbetçiler açısından emeklilik işlemlerinin 5 bin 400 gün üzerinden gerçekleştirildiği belirtilirken, Türkiye’de mevcut sigortalılık kaydı bulunanlar borçlanmayla eksik günlerini tamamlayabiliyor.
Bu nedenle yurt dışı borçlanması yapmayı düşünenlerin hangi sigortalılık statüsünden emekli olacağını da dikkate alması gerekiyor.
İsteğe Bağlı Sigorta ile Prim Ödenebiliyor
Çalışma imkânı bulunmayan veya doğum, askerlik gibi bir borçlanma hakkı olmayan vatandaşlar açısından isteğe bağlı sigorta da seçenek oluşturuyor.
18 yaşını dolduran ve Türkiye’de ikamet eden vatandaşlar, gerekli şartları sağlamaları halinde SGK’ya başvurarak isteğe bağlı sigorta primi ödeyebiliyor. Bu kapsamda yatırılan primler Bağ-Kur statüsünde değerlendiriliyor.
İsteğe bağlı sigorta sistemi sayesinde aktif bir işte çalışmadan prim günü kazanmak ve emeklilik için gerekli süreyi tamamlamak mümkün olabiliyor.
Bağ-Kur’lular İçin İhya Uygulaması
Geçmiş yıllarda prim borcu nedeniyle bazı hizmet süreleri dondurulan Bağ-Kur’lular için “ihya” uygulaması bulunuyor. İhya işlemiyle daha önce dondurulan hizmet süreleri yeniden aktif hale getirilebiliyor.
Ancak ihya ile diğer borçlanma yöntemleri arasında önemli bir fark bulunuyor. Borçlanmalarda ihtiyaç duyulan süre kadar ödeme yapılabilmesine imkân tanınırken, ihya işleminde dondurulan sürenin tamamının yeniden canlandırılması gerekiyor.
Bu nedenle Bağ-Kur kapsamında geçmişte dondurulan süreleri bulunanların ödeme tutarlarını hesaplayarak başvuru yapması önem taşıyor.
2026 Borçlanma Tutarları Ne Kadar?
Paylaşılan bilgilere göre 2026 yılı brüt asgari ücreti üzerinden doğum borçlanmasının en düşük tutarı yüzde 32 oranında hesaplanıyor. Buna göre bir aylık doğum borçlanmasının en düşük ödeme tutarı 10 bin 569 lira 60 kuruş olarak uygulanıyor.
Askerlik, yurt dışı borçlanması ve Bağ-Kur ihyasında ise hesaplamanın brüt asgari ücretin yüzde 45’i üzerinden yapıldığı belirtildi. Bu kapsamdaki bir aylık ödeme tutarı 14 bin 863 lira 50 kuruş olarak hesaplanıyor.
Borçlanılacak toplam süre arttıkça vatandaşın ödeyeceği toplam tutar da buna göre yükseliyor.
SGK’da Başka Süreler de Borçlanılabiliyor
SGK mevzuatında yalnızca askerlik ve doğum süreleri için borçlanma hakkı bulunmuyor. Şartların sağlanması halinde memurların ücretsiz izin süreleri, sigortasız geçen avukatlık stajının en fazla bir yılı, doktora ve tıpta uzmanlık eğitim süreleri ile hekimlerin fahri asistanlık dönemleri de borçlanılabiliyor.
Kısmi süreli çalışanların eksik günleri, 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında geçirilen öğrenim süreleri, uzman ve usta öğreticilikte geçen bazı hizmetler ile belirli mesleklerin eğitim dönemleri de uygulama kapsamına girebiliyor.
Seçim nedeniyle görevinden ayrılanların açıkta geçen süreleri ile grev ve lokavtta geçen dönemler de mevzuatta belirtilen şartlarla borçlanılabilecek süreler arasında yer alıyor.
Emeklilik için prim günü eksik olan vatandaşların kullanabileceği yöntem kişinin sigortalılık geçmişine göre değişiyor. Doğum, askerlik, yurt dışı borçlanması, isteğe bağlı sigorta ve Bağ-Kur ihyası gibi uygulamalar gerekli şartları sağlayan kişilere eksik günlerini tamamlama imkânı sunarken, hangi yöntemin emeklilik tarihine nasıl etki edeceği kişisel sigorta geçmişine göre farklılık gösterebiliyor.
