Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon'daki fındık bahçelerinde görülen kurumalar üzerine Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (KTAE) kapsamlı bir inceleme gerçekleştirdi. Üreticilerden gelen şikâyetlerin ardından 2026 üretim sezonunda başlatılan çalışmalarda, bahçelerden alınan örnekler laboratuvar ortamında analiz edildi. Hastalık ihtimali üzerinde de duran uzmanlar, saha gözlemleri ve bilimsel testlerin ardından kurumaların nedenini belirledi. Enstitü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, elde edilen sonuçları paylaşırken fındık üreticilerine ilaçlama, budama ve gübreleme konusunda önemli tavsiyelerde bulundu.
Fındıkta Kurumanın Nedeni Belli Oldu
Karadeniz'de fındık dallarında görülen kurumaların nedeni, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışmalarla açıklandı.
Enstitü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, 2026 üretim sezonunda üreticilerden gelen şikâyetler üzerine kapsamlı araştırma başlattıklarını söyledi.
Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon'daki fındık bahçelerinde gerçekleştirilen incelemelerde, kurumaların herhangi bir hastalık etmeninden kaynaklanmadığı belirlendi.
Deligöz, yapılan analizlerin sonucunu açıklayarak kurumaların don, aşırı yağış ve sıcaklık gibi iklimsel stres faktörlerinden kaynaklandığını bildirdi.
Dört İlde Bahçeler İncelendi
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde görev yapan fitopatoloji ve entomoloji uzmanları, fındık üretiminin yoğun olduğu dört ilde saha çalışmaları gerçekleştirdi.
Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon'da yürütülen incelemelere il ve ilçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinin teknik personeli de katıldı.
Fındık dallarında kuruma görülen bahçelerden örnekler alınarak laboratuvar ortamında test edildi.
Çalışmalarda metagenomik analizlerden de yararlanıldı.
Saha gözlemleri, laboratuvar testleri ve diğer analizler sonucunda dal kurumalarıyla ilişkili herhangi bir hastalık etmeni tespit edilemedi.
Uzmanlardan İlaçlama Uyarısı
Fındık üreticilerine önemli uyarılarda bulunan Doç. Dr. İlyas Deligöz, özellikle gereksiz ilaçlama yapılmaması gerektiğini vurguladı.
Deligöz, dal kurumalarının hastalıktan değil iklimsel stresten kaynaklandığını belirterek üreticilerin bakım uygulamalarına dikkat etmesini istedi.
Kuru dalların sağlıklı dokuya kadar budanmasını öneren Deligöz, budama sonrasında ortaya çıkan artıkların da bahçeden uzaklaştırılması gerektiğini ifade etti.
Üreticilerin kurumaları gördüklerinde doğrudan ilaçlamaya yönelmemesi, bakım ve toprak koşullarını da değerlendirmesi gerektiği mesajını verdi.
Fındık Üreticileri Ne Yapmalı?
Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, fındık bahçelerinde dal kurumalarıyla karşılaşan üreticilerin uygulaması gereken yöntemleri açıkladı.
Deligöz, "Üreticilerimize önerimiz, gereksiz ilaçlama yapmayın. Kuru dalları sağlıklı dokuya kadar budayın. Budama artıklarını bahçeden uzaklaştırın. Drenajı düzeltin, suyu tahliye edin. Aşırı azottan kaçının, analize göre gübreleyin" dedi.
Özellikle aşırı yağışların ardından bahçelerde suyun tahliye edilmesinin önemine işaret eden Deligöz, gübreleme işlemlerinin de analiz sonuçlarına göre yapılması gerektiğini belirtti.
Fındıkta İklimsel Stres Etkisi
Karadeniz Bölgesi'ndeki fındık bahçelerinde gözlemlenen dal kurumalarının iklimsel stresle ilişkilendirilmesi, üretim sezonunda yaşanan hava koşullarının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Enstitünün yürüttüğü araştırmalarda don, aşırı yağış ve sıcaklık gibi faktörlerin kurumaların nedeni olduğu belirlendi.
Doç. Dr. İlyas Deligöz, Türk fındığının geleceği için bilimsel araştırmaların devam edeceğini söyledi.
Deligöz, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü olarak üreticilerin karşılaştığı sorunların belirlenmesi ve çözümüne yönelik çalışmaları kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti.
