KTÜ ve DSİ’den Barajlara Yapay Zekâ Kalkanı
Karadeniz Teknik Üniversitesi ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Türkiye’deki barajların deprem güvenliğini artırmak ve yapısal performansını anlık olarak izlemek amacıyla önemli bir Ar-Ge protokolüne imza attı. Üniversite-kamu iş birliği kapsamında geliştirilecek yapay zekâ destekli yeni nesil yapı sağlığı izleme ve erken uyarı sistemi, barajların deprem, taşkın ve olağanüstü durumlar karşısındaki davranışını dijital verilerle takip edecek. Projenin ilk pilot uygulama alanı ise Trabzon Atasu Barajı olacak. Sistemle birlikte kritik altyapı tesislerinde risklerin erken tespit edilmesi ve önleyici bakım süreçlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
KTÜ ve DSİ Tarihi Ar-Ge Protokolüne İmza Attı
Karadeniz Teknik Üniversitesi ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol, Türkiye’nin kritik altyapı tesislerinin dijital dönüşümü açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Barajların güvenliğini artırmak ve yapısal durumlarını anlık takip edebilmek amacıyla yürütülecek çalışma, yapay zekâ algoritmaları ve erken uyarı sistemleri üzerine kurulacak. Üniversite-kamu iş birliği modeliyle hayata geçirilen proje, bilimsel birikimin kamu altyapılarına uygulanması bakımından dikkat çekiyor. KTÜ’nün akademik deneyimi ile DSİ’nin saha tecrübesinin birleşmesi, baraj güvenliği alanında yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
Pilot Uygulama Trabzon Atasu Barajı’nda Başlayacak
Projenin ilk uygulama alanı olarak Trabzon Atasu Barajı belirlendi. Atasu Barajı’na kurulacak yapay zekâ destekli yeni nesil yapı sağlığı izleme ve erken uyarı sistemi, barajın yapısal davranışını 7 gün 24 saat dijital olarak takip edecek. Sistemde sensör ağları, kamera tabanlı görüntü işleme sistemleri, fiber optik algılama teknolojileri ve gelişmiş veri toplama altyapısı kullanılacak. Bu sayede barajdan elde edilen milyonlarca ölçüm verisi tek bir dijital platformda toplanacak. Toplanan veriler yapay zekâ tarafından analiz edilerek barajın güvenlik durumu anlık olarak değerlendirilecek.
Barajlar Deprem ve Taşkınlara Karşı Anlık İzlenecek
Geliştirilecek sistem, barajların yalnızca mevcut durumunu takip etmekle kalmayacak, deprem, taşkın ve diğer olağanüstü durumlarda nasıl tepki verdiğini de hızlı şekilde raporlayacak. Yapay zekâ algoritmaları, sensörlerden ve görüntüleme sistemlerinden gelen verileri saniyeler içinde analiz ederek yapısal performans hakkında bilgi üretecek. Bu yapı, karar vericilerin afet veya risk anında daha hızlı ve güvenilir bilgiye ulaşmasını sağlayacak. Baraj güvenliği açısından kritik olan erken uyarı mekanizması, olası tehlikelerin henüz büyümeden tespit edilmesine katkı sunacak.
Tehlikeyi Önceden Sezen Akıllı Sistem Kurulacak
Proje kapsamında geliştirilecek yapı sağlığı izleme sistemi, olası riskleri ve yapısal değişimleri erken aşamada belirlemeyi amaçlıyor. Otomatik alarm mekanizmaları sayesinde karar vericilere anında bilgi akışı sağlanacak. Böylece barajlarda meydana gelebilecek riskli durumlara karşı önleyici bakım stratejileri devreye alınabilecek. Sistem, yalnızca afet sonrasında hasar tespiti yapmak yerine, sorunları ortaya çıkmadan önce fark etmeye odaklanacak. Bu yaklaşım, hem can ve mal güvenliği açısından hem de barajların sürdürülebilir işletilmesi bakımından önemli bir kazanım olarak görülüyor.
Protokol Bilim ve Kamu Temsilcilerini Buluşturdu
DSİ Genel Müdürlüğü’nde düzenlenen imza törenine DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, DSİ Genel Müdür Yardımcısı Dinçer Aydoğan, KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı ile KTÜ Deprem ve Yapı Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık katıldı. Projenin Ar-Ge sürecinde Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık, Prof. Dr. Kemal Hacıefendioğlu, Doç. Dr. Hasan Basri Başağa ve Doç. Dr. Fatih Yesevi Okur görev alacak. Akademik ekip, baraj güvenliği ve yapı sağlığı izleme alanında bilimsel çalışmalar yürütecek.
Çuvalcı: “Daha Güvenli ve Dirençli Bir Türkiye”
KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, proje heyetini makamında kabul ederek iş birliğinin Türkiye için taşıdığı stratejik öneme dikkat çekti. Çuvalcı, KTÜ ve DSİ iş birliğiyle yürütülecek Ar-Ge faaliyetleriyle ülkenin kritik altyapı tesislerinin daha güvenli, daha dirençli ve daha sürdürülebilir hale gelmesini hedeflediklerini söyledi. Geliştirilecek yapay zekâ destekli sistem sayesinde elde edilecek bilimsel verilerin, baraj güvenliği alanındaki çalışmalara küresel ölçekte katkı sunacağını belirtti. Bu açıklama, projenin yalnızca yerel değil, bilimsel açıdan da önemli bir değer taşıdığını ortaya koydu.
KTÜ ve DSİ arasında imzalanan yapay zekâ destekli Ar-Ge protokolü, Türkiye’de baraj güvenliği alanında yeni bir dönemin başlangıcı olarak öne çıkıyor. Trabzon Atasu Barajı’nda uygulanacak pilot sistemle, barajların yapısal sağlığı sensörler, kamera sistemleri, fiber optik teknolojiler ve yapay zekâ algoritmalarıyla anlık olarak izlenecek. Erken uyarı ve otomatik alarm mekanizmalarıyla risklerin büyümeden tespit edilmesi hedefleniyor. Bu önemli üniversite-kamu iş birliğiyle ilgili siz de düşüncelerinizi paylaşabilirsiniz.
