Dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkileri, TBMM Çocuk Alt Komisyonu’nun hazırladığı kapsamlı raporla yeniden tartışmaya açıldı. 204 sayfalık taslak raporda, 18 yaş altı kullanıcılar için özel SIM kart uygulaması, sosyal medya kısıtlamaları, gece saatlerinde internet erişiminin sınırlandırılması gibi dikkat çeken maddeler yer alıyor. Çocukların dijital ortamda daha güvende olması için hazırlanan öneriler, hem içerik denetimini hem de teknolojik erişimi yeniden yapılandırmayı hedefliyor. Raporda ayrıca oyun dünyası için bağımsız denetim sisteminden, çocuk fenomenlere yönelik hukuki düzenlemelere kadar birçok yeni başlık öneriliyor.
Dijital dünyada yeni dönem: Çocuk hattı geliyor
Komisyon raporunun en dikkat çeken başlıklarından biri, 18 yaşına kadar olan bireyler için özel "çocuk hattı" zorunluluğu oldu. Bu hatların filtreleme özelliğine sahip olması ve yalnızca yaşa uygun içeriklere erişim sağlaması öngörülüyor. Böylece çocukların, uygunsuz dijital içeriklere maruz kalması engellenmek isteniyor. Mobil operatörlerin bu konuda teknik altyapı hazırlığı yapması ve çocuk hatlarının sadece e-Devlet üzerinden kimlik doğrulamasıyla alınabilmesi de öneriler arasında.
Gece interneti sınırlanacak: 22.00 - 06.00 arası yavaşlatma
Çocukların dijital bağımlılık riskiyle karşı karşıya kalmaması adına gece internet erişiminin otomatik olarak kısıtlanması önerildi. Taslağa göre, 18 yaş altı kullanıcıların internet hızları 22.00 ile 06.00 saatleri arasında düşürülecek ya da tamamen durdurulacak. Bu uygulamanın etkin şekilde işlemesi için yaş doğrulamalı bir sistemin e-Devlet altyapısıyla entegre çalışması planlanıyor. Böylece yalnızca bireysel değil, aile kontrolü de daha sürdürülebilir hale getirilecek.
Sosyal medya ve oyun içeriklerine sıkı denetim
Raporda, sosyal medya platformlarında içeriklerin yaşa uygun olarak etiketlenmesi zorunlu hale getirilmeli deniliyor. Ayrıca 15 yaş altındaki çocukların bazı platformlara erişiminin sınırlandırılması da gündemde. Oyunlar için ise "Bağımsız Oyun Değerlendirme Jürisi" kurulması öneriliyor. Bu jüri, içerik denetiminin yanı sıra, ödül sandığı (loot box) gibi bağımlılık yaratabilecek mekanizmaları da kontrol edecek. Çocukları hedef alan oyun içi satın almaların yasaklanması da gündemdeki düzenlemeler arasında.
Çocuk fenomenler için özel yasal düzenleme yolda
Dijital mecralarda içerik üreten ve milyonlarca kişiye ulaşan çocuk fenomenler için özel bir yasal koruma getirilmesi önerildi. Komisyon, bu çocukların hem psikolojik hem de ekonomik olarak sömürüye açık olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle çocuk fenomenlerin çalışma saatlerinden gelir yönetimine kadar birçok konuda mevzuat oluşturulması gerektiği vurgulanıyor. Amaç, hem çocuk haklarını korumak hem de bu alanda büyüyen dijital ekonomiyi daha şeffaf hale getirmek.
