Ocak Enflasyonu Rekor Tazeledi, Sebze Fiyatları Yüzde 40'a Dayandı
Yeni yılın ilk ayında açıklanan Web Tüketici Fiyat Endeksi (Web-TÜFE) verileri, mutfaktaki yangının büyüdüğünü gözler önüne serdi. Ocak ayında aylık enflasyon yüzde 4,45, yıllık enflasyon ise yüzde 32,24 olarak ölçüldü. Ancak asıl dikkat çeken gelişme, gıda enflasyonundaki tarihi yükseliş oldu. Özellikle taze sebze fiyatlarındaki yüzde 37,81’lik artış, endeks tarihinin en sert yükselişlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Salatalık ve patlıcan başı çekiyor
Ocak ayında pazar tezgahlarında vatandaşların en çok şikayet ettiği ürünlerin başında sebzeler geldi. Fiyat artışları en çok şu ürünlerde hissedildi:
-
Salatalık: %68
-
Patlıcan: %65
-
Çarliston biber: %58
-
Dolmalık biber: %57
-
Nane: %55
-
Ispanak: %53
Bu altı kalem, tek başına gıda enflasyonuna 4,53 puanlık katkı sağladı. Böylece gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki artış oranı, Ocak ayında %6,64 ile endeks tarihinin en yüksek seviyelerinden biri oldu.
Sebze değil, israf gibi fiyatlar
Taze meyve grubunda mandalina, nar ve limon gibi ürünlerde de %9 ile %12 arasında artışlar görülürken; portakal ve armut fiyatlarında bir miktar düşüş yaşandı. Ancak bu düşüş, genel gidişatı dengelemeye yetmedi.
İşlenmemiş gıda fiyatları genelinde %10,67’lik bir artış gözlemlenirken, dana eti %5,23, balık %8,52 oranında zamlandı. İşlenmiş gıdada ise çiğ süt zamlarının Şubat’a sarkmasına rağmen, kahvaltılık ürünler ve dondurmadaki artışlar bu grubu %3,44’lük bir yükselişe taşıdı.
Kira, eğitim ve sağlıkta da tırmanış var
Enflasyonun bir diğer kalıcı baskı alanı olan hizmetler sektöründe de Ocak ayında kayda değer bir yükseliş yaşandı. Aylık bazda artış %6,99, yıllık artış ise %43,07 oldu.
Öne çıkan kalemler şu şekilde sıralandı:
-
Kira: %7,31
-
Lokanta ve oteller: %4,64
-
Ulaştırma hizmetleri: %6,67
-
Eğitim ve sağlık: %10,25
Sözleşme yenileme dönemlerinin etkisiyle kira artışlarının yılın ilk aylarında daha yüksek seyretmesi bekleniyor.
Mobilya ve beyaz eşyada hareketlilik, enerjide durgunluk
Temel mallar grubunda Ocak ayı artışı %2,80 olarak gerçekleşti. Özellikle mobilya ve beyaz eşyada gözlenen fiyat hareketliliği dikkat çekti. Mutfak ve oturma grubu mobilyalarında fiyatlar %5’e yaklaşırken, çamaşır ve bulaşık makinelerinde %3’e varan artışlar yaşandı.
Enerji grubunda ise durum görece daha sakin geçti. Artış %0,60 seviyesinde kalırken, benzinde %0,94’lük bir düşüş, motorin ve LPG’de ise sınırlı yükselişler görüldü. Şebeke suyu fiyatlarındaki sabit seyir de enerji grubunun düşük artışla kapanmasına katkı sağladı.
Enflasyonun yönü hâlâ yukarı
Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre Web-TÜFE artışı %3,34 olarak kaydedildi. Ana eğilim göstergelerindeki yukarı yönlü hareket, enflasyonist baskıların geçici değil, kalıcı özellik taşıdığını bir kez daha ortaya koydu.
Ekonomistler, başta gıda ve hizmet gruplarında olmak üzere yüksek fiyat artışlarının önümüzdeki aylarda da sürebileceğini, bu nedenle fiyat istikrarının kısa vadede zor göründüğünü ifade ediyor.