Türkiye’nin yerli otomobil projesi Togg, son iki yılda açıkladığı yüksek zarar rakamlarıyla otomotiv sektöründe geniş yankı uyandırdı. Şirketin 2024 yılında 13,7 milyar lira işletme zararı açıklamasının ardından 2025 yılını da yaklaşık 14,6 milyar lira zararla kapatması, sektör temsilcileri ve uzmanlar tarafından yakından değerlendirilmeye başlandı.
Otomotiv dünyasının deneyimli isimlerinden, eski Renault Türkiye CEO’su Hakan Doğu da bu tabloya ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Sosyal medya üzerinden paylaştığı analizde Doğu, elektrikli araç pazarındaki sert rekabet, yüksek Ar-Ge maliyetleri ve üretim ölçeği sorunlarının Togg’un finansal performansını doğrudan etkilediğini ifade etti. Uzman isim, küresel otomotiv sektöründen örnekler vererek Togg’un önümüzdeki dönemde yeni bir stratejik yol haritasına ihtiyaç duyabileceğini vurguladı.
Elektrikli araç sektöründe zorlu rekabet
Hakan Doğu, elektrikli araç sektörünün son yıllarda büyük bir dönüşüm yaşadığını belirterek küresel pazardaki rekabetin giderek sertleştiğine dikkat çekti. Doğu’ya göre elektrikli araç üretimi henüz birçok marka için kârlı bir iş modeli oluşturmuş değil. Özellikle yüksek Ar-Ge yatırımları, batarya teknolojilerindeki hızlı değişim ve üretim maliyetleri şirketleri zorlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.
Deneyimli yönetici, geçmişte Renault-Nissan ittifakının elektrikli araç pazarında öncü konumda olduğunu hatırlatarak o dönemde Tesla’nın daha küçük bir üretici olarak görüldüğünü söyledi. Buna rağmen finansal destekler ve karbon sertifikaları gibi mekanizmaların Tesla’nın büyümesinde önemli rol oynadığını belirten Doğu, elektrikli araç pazarında güçlü finansman ve uzun vadeli stratejilerin kritik olduğunu ifade etti.
Togg’un satış modeli tartışma konusu
Doğu’nun değerlendirmesinde dikkat çeken bir diğer başlık ise Togg’un pazarlama ve satış yaklaşımı oldu. Togg’un ürettiği aracı “akıllı cihaz” olarak konumlandırmasının uzun vadede yenilikçi bir vizyon taşıdığını belirten Doğu, bu yaklaşımın Türkiye pazarı için erken uygulanmış olabileceğini dile getirdi.
Türkiye’de bin kişiye düşen otomobil sayısının hâlâ gelişmiş ülkelere göre oldukça düşük olduğunu vurgulayan Doğu, bu nedenle pazarda geleneksel satış ve dağıtım yöntemlerinin hâlâ güçlü bir rol oynadığını ifade etti. Ona göre sektördeki klasik ticari dinamiklerin yeterince dikkate alınmaması, üretim adetlerinin artmasını zorlaştıran unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Ayrıca Togg’un hedeflediği yurt dışı pazarlara giriş sürecinin de beklenen hızda ilerlemediği ve bazı pazarlarda gerekli koşulların tam olarak sağlanamadığına dikkat çekildi.
“Şirket devredilebilir” değerlendirmesi
Hakan Doğu’nun analizinde en dikkat çekici bölüm ise şirketin geleceğine ilişkin öngörüler oldu. Doğu, artan maliyetler ve sürdürülebilir kârlılık sorunu nedeniyle Togg’un kurumsal yapısında ilerleyen dönemde önemli değişiklikler yaşanabileceğini söyledi.
Deneyimli isim, şirketin büyük bir yerli gruba, uluslararası bir ortaklığa ya da Türkiye Girişim Fonu gibi bir yapıya devredilebileceği ihtimalinin gündeme gelebileceğini öne sürdü. Doğu’ya göre Togg’un bundan sonraki süreçte yeni bir stratejik yapılanmaya gitmesi ve üretim ölçeğini büyütecek adımlar atması kritik önem taşıyor.
Öte yandan Togg’un geliştirdiği B segmenti yeni modelin stratejik açıdan doğru bir adım olduğunu belirten Doğu, bu aracın satışa sunulmasıyla birlikte şirketin yıllık üretim kapasitesinin 100 bin adedin üzerine çıkabileceğini ifade etti.
