Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürü Erdem Akbay, kayıt dışı istihdamın çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunması ve sistemin sürdürülebilirliği açısından önemli bir sorun olduğunu belirtti.
Çalışanların sigortalı olarak istihdam edilmesinin bir hak, işverenlerin çalışanlarını doğru şekilde bildirmesinin ise yasal bir yükümlülük olduğunu ifade eden Akbay, kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi halinde işverenlerin çeşitli mali ve hukuki yaptırımlarla karşılaşabileceğine dikkat çekti.
Eksik gün ve kazanç bildirimi de kayıt dışılık kapsamında
Kayıt dışı istihdamın yalnızca bir çalışanın Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi anlamına gelmediğini belirten Akbay, sigortalının çalışma gününün veya prime esas kazancının eksik bildirilmesinin de kayıt dışılık kapsamında değerlendirilebildiğini söyledi.
Sosyal güvenlik sisteminin bireyleri yaşlılık, hastalık, iş kazası ve meslek hastalığı gibi çeşitli risklere karşı koruduğunu vurgulayan Akbay, çalışanların bilgilerinin doğru ve eksiksiz şekilde SGK’ya bildirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Çalışanlar hak kaybına uğrayabilir
Kayıt dışı çalışmanın çalışanlar açısından önemli mağduriyetlere yol açabileceğini belirten Akbay, sigortasız çalışanların iş kazası veya meslek hastalığı durumlarında sosyal güvenlik haklarından yararlanma konusunda sorunlarla karşılaşabileceğini söyledi.
Kayıt dışılığın kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ve doğum izni gibi çalışma hayatından kaynaklanan hakların kullanılmasında da sorunlara neden olabileceğini ifade eden Akbay, kayıtlı çalışmanın hem bugünkü hem de gelecekteki sosyal güvenlik hakları açısından önemli olduğunu kaydetti.
İşverenler teşviklerini kaybedebilir
İşverenlerin yalnızca çalışanlarını sigortalı göstermesinin yeterli olmadığını belirten Akbay, çalışma günleri ile prime esas kazançların da doğru bildirilmesi gerektiğini söyledi.
Kayıt dışı çalıştırılan dönemlere ait sigorta primlerinin gecikme cezası ve faiziyle birlikte tahsil edilebildiğini belirten Akbay, kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen işyerlerinin sigorta prim teşviklerinden yararlanma imkanını kaybedebileceğini ifade etti.
Bazı teşvik, hibe ve kredi avantajlarının da ortadan kalkabileceğine dikkat çeken Akbay, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarında işverenler açısından idari ve adli sorumlulukların da gündeme gelebileceğini belirtti.
“e-Devlet üzerinden sigortanızı kontrol edin”
Çalışanlara da uyarılarda bulunan SGK Trabzon İl Müdürü Erdem Akbay, vatandaşların kendi sigortalılık durumlarını düzenli olarak takip etmelerini istedi.
Akbay, çalışanların e-Devlet üzerinden sigorta günlerini, çalışma sürelerini ve bildirilen kazançlarını kontrol edebileceklerini belirterek herhangi bir eksiklik bulunup bulunmadığının takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Sigorta bilgilerinde eksiklik olduğunu veya kayıt dışı çalıştırıldığını düşünen vatandaşların ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi’ne, SGK İl Müdürlüğüne ya da Sosyal Güvenlik Merkezlerine başvurabileceğini ifade eden Akbay, CİMER üzerinden de ihbar ve şikayette bulunulabileceğini hatırlattı.
SGK’nın kayıt dışı istihdam denetimleri sürüyor
SGK’nın kayıt dışı istihdamla mücadelesinin yalnızca ceza ve denetimlerden oluşmadığını belirten Akbay, rehberlik ve bilgilendirme faaliyetlerinin de sürdürüldüğünü söyledi.
Kurumlar arası bilgi ve veri paylaşımı, çapraz kontroller ve risk odaklı denetim modeliyle kayıt dışı istihdamın tespitine yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini belirten Akbay, hem çalışanların haklarını bilmesinin hem de işverenlerin yükümlülüklerini yerine getirmesinin amaçlandığını ifade etti.
Akbay, kayıtlı istihdamın yaygınlaştırılmasının sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından ortak bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
“Sigorta ile iş güvende, işçi güvende, gelecek güvende”
Erdem Akbay, kayıtlı istihdam konusunda çalışan ve işverenlerin bilinçli hareket etmesi gerektiğini belirterek açıklamasını, “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende, gelecek güvende” sözleriyle tamamladı.
