Taksi taşımacılığında uzun süredir gündemde olan dijital dönüşüm süreci resmen hayata geçiyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) hazırladığı tebliğ taslağıyla birlikte, taksiciler için taksimetreyle entegre çalışan “taksi mali cihazı” kullanımı zorunlu hale geliyor. Kayıt dışı ekonominin önlenmesi, belge düzenine uyumun artırılması ve yolcuların kartla ödeme imkanlarına daha kolay erişmesi hedeflenen düzenleme, sektörde köklü bir değişimi beraberinde getirecek. Yeni sistemle birlikte taksimetreler ve mali cihazlar birbirinden bağımsız çalışamayacak, tüm ücret bilgileri otomatik olarak aktarılacak.
Taksi Mali Cihazı Nedir, Neden Zorunlu Hale Geliyor?
Taksi mali cihazı, taksimetreyle bağlantılı çalışan ve yolculuk sonunda fiş veya e-belge düzenleyebilen yeni nesil bir ödeme ve kayıt sistemi olarak tanımlanıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan tebliğ taslağına göre bu cihazlar, kayıtlı ekonominin güçlendirilmesini ve belge düzenine tam uyum sağlanmasını amaçlıyor. Aynı zamanda yolcuların banka kartı ve diğer elektronik ödeme yöntemlerini kullanabilmesini mümkün kılan sistem, manuel işlem ve hata riskini de ortadan kaldıracak. Böylece hem mükellefler hem de yolcular için daha şeffaf bir yapı oluşturulması hedefleniyor.
Taksimetreler Artık Tek Başına Çalışamayacak
Yeni düzenlemeyle birlikte taksimetrelerin bağımsız çalışması tamamen sona erecek. Taksimetre açıldığı anda, taksi mali cihazında da işlem otomatik olarak başlayacak. Ücret hesaplaması tamamlandığında ise işlem her iki sistemde eş zamanlı olarak sonlandırılacak. Tutar bilgisi, taksi mali cihazına doğrudan taksimetreden aktarılacak ve elle giriş yapılamayacak. Ayrıca fiş veya e-belge düzenlenmeden taksimetrenin yeniden kullanılması mümkün olmayacak. Bu yapı sayesinde hem belge düzeni sağlanacak hem de olası usulsüzlüklerin önüne geçilecek.
Uygulama Takvimi ve Geçiş Süreci Netleşti
Tebliğ taslağına göre, taksimetre takılması zorunlu olan taksilerle yolcu taşımacılığı yapan mükelleflerin, 1 Temmuz tarihine kadar Hazine ve Maliye Bakanlığı onaylı taksi mali cihazlarını kullanmaya başlaması gerekiyor. Yeni mükellefiyet tesis edilmesi veya taksimetrenin değiştirilmesi durumunda ise en geç 30 gün içinde cihazın devreye alınması zorunlu olacak. Tebliğin yürürlük tarihi ile ilk onay tarihi arasında yeni plaka alan mükellefler ise 1 Ocak 2027 itibarıyla sisteme dahil olacak. Ayrıca cihazı kullanmaya başlayan taksiciler, 15 gün içinde banka veya ödeme hizmet sağlayıcılarıyla üye iş yeri anlaşması yapmak zorunda olacak.
Teknik Denetim TÜBİTAK ve TSE Tarafından Yapılacak
Taksi mali cihazları ve bunlarla entegre çalışan taksimetrelerin teknik incelemeleri, GİB’in belirleyeceği esaslar çerçevesinde TÜBİTAK ve Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından gerçekleştirilecek. Cihazlar, fiş düzenleyebilen veya e-belge üretebilen iki farklı türde tanımlanacak. Böylece hem teknik güvenlik hem de standart uyumu garanti altına alınacak.
